Tuần trước, khi tỷ phú Elon Musk chặn quyền truy cập của lực lượng Nga vào hệ thống vệ tinh Starlink, động thái này được xem là một tín hiệu thuận lợi để Ukraine triển khai hoạt động quân sự. Tuy nhiên, sau vài ngày mở chiến dịch tại tỉnh Dnipropetrovsk và khu vực lân cận Zaporizhzhia ở đông nam Ukraine, có thể thấy mục tiêu của Kyiv không phải là chọc thủng phòng tuyến hay đảo ngược các bước tiến gần đây của Moscow.
Thay vào đó, quân đội Ukraine đang triển khai một chiến dịch nhằm loại bỏ các nhóm xâm nhập của Nga khỏi vùng “xám” – khu vực không bên nào kiểm soát hoàn toàn – đồng thời thiết lập các tuyến phòng thủ mới vững chắc hơn để chuẩn bị cho khả năng Nga mở đợt tấn công mới trong những tuần tới.
Lực lượng tham gia chiến dịch bao gồm các đơn vị xung kích tinh nhuệ, được hỗ trợ bởi xe tăng M-1A1 Abrams, xe chiến đấu bộ binh do Mỹ sản xuất và xe bọc thép chở quân Pbv 302 của Thụy Điển.
“Đây không phải là một cuộc phản công, mà là một chiến dịch dọn đường”, nhà phân tích bản đồ người Pháp Clément Molin nhận định. Dù vậy, chiến dịch này vẫn được Kyiv xem là ưu tiên hàng đầu trong bối cảnh mặt trận đông nam tiềm ẩn nhiều rủi ro.
M-1A1 Abrams, xe chiến đấu bộ binh do Mỹ sản xuất được Ukraine sử dụng. Ảnh minh họa
Trước đó, Sư đoàn Bộ binh Cơ giới số 127 của Nga cùng các đơn vị thuộc Cụm lực lượng Dnipro đã liên tục gây sức ép tại Dnipropetrovsk và Zaporizhzhia, cho đến khi mùa đông khắc nghiệt làm chậm nhịp tiến công. Cuối tháng 12, quân Nga bất ngờ kiểm soát thị trấn Huliaipole – một nút hậu cần quan trọng – sau khi các đơn vị Ukraine tại đây rút lui do hỏa lực yếu thế.
Khu vực đông nam của chiến tuyến dài khoảng 1.200 km vốn được đánh giá là điểm yếu của Ukraine do thiếu quân số và hệ thống công sự kiên cố. Vì vậy, chiến dịch hiện nay được kỳ vọng sẽ giúp Kyiv ổn định thế phòng thủ sau nhiều tháng biến động.
Việc hạn chế hoạt động các thiết bị Starlink bị Nga thu giữ đã khiến các nhóm xâm nhập của Moscow trong vùng xám gặp khó khăn về liên lạc và tiếp tế. Trước đây, các nhóm này thường mang theo vũ khí hạng nhẹ, di chuyển phân tán dưới màn sương mùa đông, tìm cách luồn sâu qua các vị trí phòng thủ rải rác của Ukraine. Khi cạn nguồn tiếp tế, họ phụ thuộc vào máy bay không người lái sử dụng thiết bị đầu cuối Starlink để định vị và vận chuyển nhu yếu phẩm.
Khi nguồn hỗ trợ này bị cắt, các đơn vị Nga tại khu vực giữa Pokrovske và Huliaipole rơi vào thế bất lợi. Nắm bắt thời cơ, các trung đoàn và tiểu đoàn xung kích trực thuộc Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi đã mở đợt tấn công theo nhiều hướng.
Tổng tư lệnh Oleksandr Syrsky. Ảnh: bilopillia
Theo ông Molin, sau khi tái kiểm soát các ngôi làng phía sau sông Haichur, Ukraine nhiều khả năng sẽ củng cố một vành đai phòng thủ vững chắc hơn, ưu tiên bảo đảm an ninh dọc con sông và khu vực tiếp cận Pokrovske nhằm kéo dài thời gian gia cố công sự.
Trong bối cảnh Nga tiếp tục tăng quân, nâng tổng lực lượng triển khai tại Ukraine lên khoảng 715.000 binh sĩ, nhiều chuyên gia dự báo Moscow có thể nối lại đà tấn công khi mùa xuân đến. Tuy nhiên, với việc bị hạn chế sử dụng Starlink và vấp phải hệ thống phòng thủ được củng cố, chiến dịch sắp tới của Nga ở đông nam Ukraine có thể sẽ đối mặt với sự kháng cự mạnh mẽ.
