Tốc độ sản xuất UAV của Ukraine tăng gấp đôi mỗi năm
Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine Serhiy Boev cho biết tại một hội nghị của NATO, Kyiv đặt mục tiêu sản xuất khoảng 7 triệu máy bay không người lái (UAV) quân sự vào năm 2026.
Theo ông Boev, Ukraine đã liên tục mở rộng quy mô sản xuất UAV với tốc độ tăng gấp đôi mỗi năm. Cụ thể, sản lượng đạt khoảng 800.000 chiếc vào năm 2023, tăng lên 2,2 triệu chiếc trong năm 2024 và dự kiến chạm mốc ít nhất 4 triệu chiếc vào năm 2025. Trong khi đó, theo Bloomberg, Mỹ hiện chỉ sản xuất khoảng 100.000 UAV chiến đấu mỗi năm.
Ukraine vẫn đối mặt với nhu cầu UAV trên chiến trường. (Ảnh: Euromaidanpress)
Dù đạt được những bước tiến đáng kể, Ukraine vẫn đối mặt với nhu cầu lớn hơn nhiều trên chiến trường. Trung tâm Nghiên cứu Đông Âu ước tính vào tháng 10 rằng một lữ đoàn Ukraine hiện sử dụng vài trăm UAV FPV mỗi tháng, trong khi nhu cầu thực tế lên tới khoảng 2.500 chiếc mỗi tháng. Đánh giá này phù hợp với phản ánh từ nhiều đơn vị chiến đấu.
Bước đi tiếp theo trong chiến lược của Kyiv là mở rộng “vùng tiêu diệt” trên tiền tuyến, từ độ sâu khoảng 20 km lên tới 100 km, thông qua các đòn tấn công vào hậu phương của quân đội Nga. Ông Boev nhấn mạnh mục tiêu này khi phát biểu trước hội nghị NATO, nơi tập trung vào việc điều phối hỗ trợ quân sự cho Ukraine.
Ngoài UAV, các trụ cột khác trong kế hoạch chiến lược của Ukraine bao gồm tăng cường năng lực phòng không để đối phó với các cuộc tấn công của Nga, bổ sung pháo tầm xa và tiếp tục nhắm vào những điểm yếu then chốt của cỗ máy chiến tranh Moscow.
“Cùng với các đối tác, chúng tôi đã xây dựng một chiến lược quân sự nhằm bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine, ổn định tiền tuyến, phá vỡ hệ thống hậu cần của Nga ở chiều sâu tác chiến và tấn công các cơ sở chiến lược của đối phương", ông Boev cho biết.
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Serhiy Boev phát biểu tại hội nghị của NATO. (Ảnh: Bộ Quốc phòng Ukraine)
Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, để triển khai chiến lược này trong năm 2026, nước này cần khoảng 120 tỷ USD. Kyiv dự kiến huy động 60 tỷ USD từ ngân sách nhà nước và các khoản vay của Liên minh châu Âu, phần còn lại sẽ đến từ các đồng minh dưới hình thức viện trợ an ninh.
Ông Boev cho biết khoảng 80% tổng ngân sách này sẽ được dành cho sản xuất UAV, hệ thống phòng không, tên lửa và đạn dược pháo binh. Ông cũng cảnh báo rằng kể từ tháng 9, Nga đã gia tăng các hoạt động tấn công dọc toàn bộ tiền tuyến và đang chuẩn bị cho những bước leo thang tiếp theo.
Theo Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine, nếu sự hỗ trợ quốc tế được duy trì ổn định, Nga sẽ không thể đạt được các mục tiêu tác chiến của mình.
Cuộc chơi UAV: Công nghệ và bài toán mở rộng quy mô
Trên thực tế, việc dùng UAV đã giúp Ukraine ngăn chặn đáng kể các mục tiêu tác chiến của Nga, phần lớn nhờ khả năng bù đắp những hạn chế về nhân lực và hỏa lực truyền thống.
Tuy nhiên, Moscow cũng không đứng yên. Nga đã đẩy mạnh sản xuất hàng loạt các giải pháp UAV của riêng mình, khiến cuộc xung đột rơi vào thế giằng co kéo dài và khốc liệt. Trong phần lớn thời gian của cuộc xâm lược toàn diện, Ukraine thường dẫn đầu về đổi mới công nghệ, trong khi Nga chiếm ưu thế về quy mô và mức độ tiêu chuẩn hóa.
Dù vậy, Nga vẫn cho thấy năng lực đổi mới đáng kể. Việc thành lập Trung tâm Công nghệ Không người lái Tiên tiến “Rubicon”, cùng những cải tiến liên tục đối với vũ khí tấn công tầm xa, là minh chứng rõ ràng.
Công nhân Nga vận chuyển UAV dòng Geran tại nhà máy trong ảnh công bố hồi tháng 7. Ảnh: Zvezda
Hiện nay, Nga đang dẫn trước Ukraine trong một số lĩnh vực quan trọng, đáng chú ý là việc triển khai UAV điều khiển bằng cáp quang – loại phương tiện gần như miễn nhiễm với các biện pháp gây nhiễu điện tử thông thường. Theo nhà nghiên cứu quân sự Rob Lee, tại một số đơn vị Nga, UAV FPV dẫn hướng bằng sợi quang chiếm từ 30–50% tổng số. Trong khi đó, tỷ lệ này của Ukraine chỉ khoảng 15%, theo báo cáo của Oboronka.
Ukraine cũng vẫn phụ thuộc đáng kể vào linh kiện nhập khẩu, dù đang nỗ lực đảo ngược xu hướng này. Viện Đảo Rắn (Zmiinyi) cho biết các nhà sản xuất trong nước hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu hệ thống liên lạc điều khiển UAV và 55% bộ phát video analog. Viện này đánh giá Ukraine có tiềm năng tự đáp ứng 100% nhu cầu trong ba lĩnh vực liên quan.
Ngược lại, tỷ lệ nội địa hóa ở một số linh kiện then chốt vẫn còn thấp. Các doanh nghiệp Ukraine chỉ sản xuất trong nước khoảng 25% bộ điều khiển bay cho UAV FPV, 14% camera nhiệt và động cơ điện, trong khi Trung Quốc vẫn là nhà cung cấp quan trọng. Để cải thiện tình hình, Kyiv đã triển khai các chương trình hỗ trợ nhằm thúc đẩy sản xuất linh kiện trong nước và tăng mức độ tự chủ của ngành công nghiệp quốc phòng.
Tham vọng xuất khẩu UAV
Ukraine không chỉ hướng tới việc tăng sản lượng UAV để phục vụ tiền tuyến. Chính phủ nước này đang xây dựng khuôn khổ pháp lý cho phép xuất khẩu các công nghệ đã được kiểm chứng trong thực chiến. Doanh thu từ xuất khẩu có thể được sử dụng để mua sắm vũ khí thiết yếu và bổ sung nguồn lực cho ngân sách chiến tranh vốn đang chịu nhiều áp lực.
UAV Ukraine chuẩn bị tham gia diễn tập tại tỉnh miền nam Mykolaiv hồi tháng 6/2021. Ảnh: Ukrinform.
Tháng trước, một văn phòng chuyên trách xuất khẩu vũ khí của Ukraine đã được khai trương tại Berlin, và một văn phòng tương tự dự kiến sẽ mở tại Đan Mạch. Theo Ủy ban Chống Tham nhũng Độc lập, sự quan tâm đối với công nghệ quốc phòng Ukraine đang gia tăng tại Na Uy, Anh, Litva, Phần Lan và Ba Lan.
Kyiv cũng đang thúc đẩy khuôn khổ pháp lý mới mang tên “Thành phố Quốc phòng” (Defense City), nhằm rút ngắn thời gian thẩm định các sản phẩm xuất khẩu.
Tuy nhiên, theo nguồn tin của Euromaidan Press tại Bộ Quốc phòng Ukraine, tiến trình xây dựng một khung pháp lý đầy đủ và hiệu quả vẫn diễn ra chậm chạp. “Thật không may, bất chấp những thông tin gần đây trên truyền thông, trên thực tế vẫn chưa có thay đổi nào”, nguồn tin cho biết. “Tình hình xuất khẩu hiện tại vẫn giữ nguyên”.
