Hãng thông tấn AP (Mỹ) đưa tin, giới chức Na Uy - một thành viên NATO - đã bắt giữ một tàu Nga tại quần đảo Svalbard xa xôi ở Bắc Cực theo yêu cầu của Ukraine. Và hành động này đã vấp phải phản ứng gay gắt từ Tổng thống Nga Vladimir Putin vào ngày 3/9, khi ông so sánh nó với "chủ nghĩa khủng bố nhà nước".
Tòa án Na Uy đã ra lệnh tịch thu tàu Professor Molchanov để giúp công ty năng lượng nhà nước Ukraine Naftogaz thu hồi khoản tiền bồi thường 4,22 tỷ USD theo phán quyết trọng tài. Khoản tiền này xuất phát từ việc Nga đơn phương sáp nhập Crimea vào năm 2014 và tịch thu các tài sản năng lượng của Ukraine, bao gồm các mỏ khí đốt và đường ống dẫn khí.
Sau khi Nga từ chối trả khoản tiền bồi thường vào năm 2023, Naftogaz bắt đầu đệ đơn lên các tòa án quốc gia để yêu cầu tịch thu tài sản thương mại của Nga ở nước ngoài.
Con tàu mang tên Giáo sư Molchanov này được sử dụng cho các chuyến du ngoạn thám hiểm thương mại, bao gồm cả chuyến đi đến Svalbard. Quần đảo này nằm cách đất liền Na Uy hơn 800 km về phía bắc, nổi tiếng với những ngọn núi phủ tuyết, vịnh hẹp và sông băng.
Sergii Fedorenko - Giám đốc điều hành Naftogaz - tuyên bố rằng "đây là một động thái quan trọng nữa "hướng tới việc khôi phục công lý".
"Nga không thể trốn tránh trách nhiệm chỉ bằng cách từ chối tuân thủ phán quyết trọng tài quốc tế", ông nói thêm. "Chúng tôi sẽ tiếp tục truy tìm tài sản của Nga trên toàn thế giới."
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế phương Đông ở Vladivostok, Nga, vào ngày 3/9, Tổng thống Nga Putin đã chỉ trích gay gắt việc bắt giữ này. Ông cũng lên án cảnh báo của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky với các hãng hàng không nước ngoài về việc tránh không phận Nga do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa của Ukraine.
Ông Putin cho rằng những sự việc như vậy đã "làm phức tạp" triển vọng đàm phán hòa bình trong tương lai. Ông cũng cáo buộc các đồng minh của Ukraine "đồng lõa với chủ nghĩa khủng bố quốc tế" bằng cách im lặng về các vấn đề này.
Bộ Ngoại giao Nga đã triệu tập Đại sứ Na Uy tại Moscow Heidi Olufsen để phản đối việc bắt giữ con tàu.
Thông báo của Bộ Ngoại giao Nga cho biết con tàu thuộc cơ quan giám sát thời tiết và môi trường nhà nước Nga Rosgidromet, chở công nhân, nhà khoa học và hàng hóa đến các khu định cư của Nga trên một trong những hòn đảo ở Svalbard.
Bộ này cho biết rằng việc bắt giữ con tàu đã khiến công dân và các tổ chức Nga tại đó "bị phong tỏa trên thực tế", đồng thời nói thêm rằng Moscow "sẽ tìm cách dỡ bỏ lệnh bắt giữ con tàu".
Đại sứ Nga tại Na Uy Nikolai Korchunov nói với hãng thông tấn nhà nước Nga Tass rằng vụ bắt giữ này là một "hành vi vi phạm luật pháp quốc tế mang động cơ chính trị".
Tass dẫn lời ông Korchunov cho biết quyết định của tòa án về việc tịch thu tàu sẽ được kháng cáo và Đại sứ quán Nga tại Na Uy đang liên lạc với thủy thủ đoàn và hành khách trên tàu.
Thống đốc quần đảo Svalbard Lars Fause cho biết trong một tuyên bố rằng con tàu không được phép rời khỏi vị trí hiện tại ở thị trấn Barentsburg.
Theo trang United24 Media (Ukraine), trong những tháng gần đây, Ukraine đã đẩy mạnh chiến dịch tài chính chống lại Nga. Ngày 5/8, Liên minh châu Âu (EU) đã phân bổ khoảng 1,6 tỷ USD cho Kyiv bằng tiền thu được từ việc phong tỏa tài sản của Nga.
Vài ngày sau, vào ngày 14/8, Ukraine đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với 13 tàu biển, 11 công dân Nga và 28 pháp nhân có liên quan đến việc vận chuyển ngũ cốc từ các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát, trong đó có 8 tàu mang cờ Nga.
Duy Nguyễn
Theo AP, United24 Media
