Ung thư gan đang trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe cộng đồng. Theo thông tin từ Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hoá, số ca mắc ung thư gan ở Việt Nam liên tục tăng trong nhiều năm qua. Điều đó khiến ung thư gan trở thành bệnh ung thư đứng đầu về số ca mắc mới, với gần 27.000 ca mỗi năm (chiếm 14,5% tổng số ca mắc mới ung thư). Đây cũng là căn bệnh ung thư gây tử vong nhiều nhất tại Việt Nam, với 25.000 ca tử vong mỗi năm (chiếm 21% tổng số ca tử vong do ung thư).
Đáng chú ý, Việt Nam đứng thứ 5 trong số 10 quốc gia có tỷ lệ tử vong do ung thư gan cao nhất thế giới. Một phần nguyên nhân là do bệnh thường tiến triển âm thầm, nhiều người chỉ phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị trở nên khó khăn.
Một nghiên cứu quốc tế công bố trên tạp chí The Lancet cho thấy tin đáng chú ý: gần ⅔ số ca ung thư gan có thể được phòng ngừa nếu kiểm soát tốt 3 yếu tố nguy cơ chính gây viêm gan mạn tính. Nghiên cứu do GS Yujin Hoshida, Giám đốc Nghiên cứu chuyển giao về Ung thư gan, Trung tâm Y tế UT Southwestern, Đại học Texas, Mỹ dẫn đầu.
3 yếu tố nguy cơ chính của ung thư gan
3 yếu tố nguy cơ chính gây viêm gan mạn tính, làm tăng nguy cơ ung thư gan được GS Hoshida nhắc tới đó là viêm gan B và C, uống rượu bia quá mức trong nhiều năm, gan nhiễm mỡ liên quan tới các rối loạn chuyển hóa.
Viêm gan B và C
Theo GS Hoshida, nhiễm virus viêm gan B và C từ lâu đã được xem là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư gan. Hai loại virus này nếu không được kiểm soát có thể gây viêm gan kéo dài, làm tổn thương mô gan và dần dẫn đến xơ gan hoặc ung thư.
Thực tế, nhiều người nhiễm viêm gan B hoặc C trong nhiều năm mà không hề biết vì bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Điều này khiến nguy cơ tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan tăng lên theo thời gian.
Các bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành nên xét nghiệm viêm gan B và C, đặc biệt nếu thuộc nhóm nguy cơ cao như quan hệ tình dục không an toàn hoặc sử dụng kim tiêm chung.
Việc phát hiện sớm và điều trị bằng thuốc kháng virus có thể làm chậm quá trình tổn thương gan và giảm nguy cơ ung thư gan.
Uống rượu bia quá mức trong nhiều năm
Một yếu tố nguy cơ lớn khác là bệnh gan do rượu. Uống rượu bia thường xuyên trong thời gian dài có thể gây viêm gan, xơ gan và cuối cùng là ung thư.
Các chuyên gia khuyến nghị nên tránh rượu bia hoặc uống ở mức rất hạn chế. Theo khuyến cáo, mức uống an toàn tối đa là:
1 đơn vị cồn mỗi ngày đối với phụ nữ
2 đơn vị cồn mỗi ngày đối với nam giới
1 đơn vị cồn tương đương với 10g cồn ethanol nguyên chất, bằng 200ml bia; 75ml rượu vang (1 ly); 25ml rượu mạnh (1 chén).
Gan nhiễm mỡ liên quan tới các rối loạn chuyển hóa
Yếu tố nguy cơ thứ ba đang ngày càng phổ biến là bệnh gan nhiễm mỡ - tình trạng xảy ra khi mỡ tích tụ quá nhiều trong gan. Khi tình trạng này kéo dài, gan có thể bị viêm nặng, sau đó tiến triển thành xơ gan và làm tăng nguy cơ ung thư.
Vì sao phòng ngừa ung thư gan đặc biệt quan trọng?
Ung thư gan thường được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì giai đoạn đầu gần như không có triệu chứng rõ ràng. Chỉ khi bệnh tiến triển, người bệnh mới bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu như:
Chán ăn
Sụt cân không rõ nguyên nhân
Đau vùng bụng trên
Buồn nôn, nôn
Vàng da
Trướng bụng
Chính vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ nên tầm soát ung thư gan định kỳ, thường bằng siêu âm bụng và xét nghiệm máu.
Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có thể giúp nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện đáng kể tiên lượng sống.
Lam Chi
Nguồn: Trung tâm Y tế UT Southwestern (Đại học Texas, Mỹ), Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hoá
