Từ một tế bào bình thường đến khối u ác tính
Mỗi ngày, phổi làm việc không ngừng nghỉ để đưa oxy vào cơ thể và loại bỏ khí carbon dioxide. Trong điều kiện bình thường, các tế bào phổi sinh ra, phát triển rồi chết đi theo một chu trình được kiểm soát chặt chẽ.
Ung thư phổi xuất hiện khi quá trình này bị phá vỡ. Một hoặc nhiều tế bào trong phổi bị đột biến, mất khả năng kiểm soát sự tăng sinh và tiếp tục nhân lên không ngừng. Theo thời gian, các tế bào bất thường tích tụ thành khối u. Nếu không được phát hiện và điều trị, chúng có thể xâm lấn các mô xung quanh hoặc lan đến nhiều cơ quan khác trong cơ thể.
Các chuyên gia cho biết quá trình này không diễn ra trong vài ngày hay vài tuần mà thường kéo dài nhiều năm. Trong suốt thời gian đó, người bệnh gần như không có biểu hiện rõ rệt.
Hút thuốc không phải nguyên nhân duy nhất
Hút thuốc lá vẫn là yếu tố nguy cơ lớn nhất của ung thư phổi. Khói thuốc chứa hàng nghìn hóa chất độc hại có thể làm tổn thương DNA của tế bào phổi, khiến các đột biến tích tụ theo thời gian và dẫn đến ung thư.
Tuy nhiên, không phải mọi bệnh nhân ung thư phổi đều hút thuốc. Trên thực tế, mỗi năm vẫn có rất nhiều người chưa từng hút thuốc được chẩn đoán mắc căn bệnh này.
Ngoài thuốc lá, nhiều yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh như thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động, ô nhiễm không khí, khí radon trong nhà, tiếp xúc với amiăng, asen, silic hoặc các hóa chất công nghiệp, từng xạ trị vùng ngực hay có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi.
Điều này cho thấy bất kỳ ai cũng có nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt nếu tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ trong thời gian dài.
Những dấu hiệu cảnh báo dễ bị bỏ qua
Một trong những lý do khiến ung thư phổi thường được phát hiện muộn là các triệu chứng ban đầu khá giống với những bệnh hô hấp thông thường.
Người bệnh có thể chỉ xuất hiện ho kéo dài, khó thở nhẹ hoặc cảm giác tức ngực nên thường chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà. Một số trường hợp có biểu hiện khàn tiếng, mệt mỏi, chán ăn hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể ho ra máu, đau ngực nhiều hơn, thở khò khè hoặc bị viêm phổi tái đi tái lại. Nếu tế bào ung thư đã di căn, các triệu chứng có thể xuất hiện ở nhiều cơ quan khác như đau xương, đau đầu, co giật hoặc vàng da.
Theo các chuyên gia, bất kỳ triệu chứng hô hấp nào kéo dài nhiều tuần mà không cải thiện đều cần được thăm khám để tìm nguyên nhân.
Các chuyên gia khuyến cáo người trên 50 tuổi, người đang hoặc từng hút thuốc, người thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi nên chủ động khám sức khỏe và tầm soát định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Điều trị ngày càng hiệu quả nhờ y học hiện đại
Việc điều trị ung thư phổi hiện nay không còn chỉ dựa vào phẫu thuật hay hóa trị như trước. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch.
Đặc biệt, những tiến bộ trong xét nghiệm di truyền giúp phát hiện các đột biến gen như EGFR, ALK hay ROS1 đã mở ra cơ hội điều trị cá thể hóa. Với các thuốc nhắm trúng đích và miễn dịch, nhiều bệnh nhân có thể kiểm soát bệnh trong thời gian dài, cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng ung thư phổi không phải lúc nào cũng có thể phòng tránh hoàn toàn, nhưng nguy cơ mắc bệnh có thể giảm đáng kể nếu không hút thuốc, tránh khói thuốc thụ động, hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại, duy trì lối sống lành mạnh và chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Quan trọng hơn cả, đừng bỏ qua những thay đổi bất thường của cơ thể. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm vẫn là yếu tố quyết định giúp nâng cao hiệu quả điều trị và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.
Minh Khang
Theo thehealthsite
