Anh Vũ một tuần qua đã uống khoảng 2 lít rượu và 55 lon bia. Sau khi anh hôn mê, người nhà đưa anh đến bệnh viện khám.
Kết quả xét nghiệm men gan AST anh Vũ tăng cao 3.680 U/L, gấp 105 lần bình thường (dưới 35 U/L), ceton cao 2.05 mmol/l, gấp 4 lần bình thường (0,5 mmol/l), lactae máu 8.18 mmol/L, pH máu 7.2. Anh Vũ được chẩn đoán bị toan chuyển hóa nặng, viêm gan cấp.
“Đây là các biến chứng nguy hiểm, nguy cơ tử vong cao”, BSCKI Nguyễn Thanh Huyền Vân, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM nói thêm. Tình trạng thường xảy ra khi uống liên tục quá nhiều rượu bia, gan không kịp đào thải hết các chất độc trong cơ thể. Hơn 90% lượng cồn đi vào cơ thể sẽ được gan xử lý, phần còn lại được thải ra qua nước tiểu, mồ hôi và hơi thở. Tuy nhiên, mỗi giờ gan chỉ có thể xử lý khoảng 1 đơn vị cồn (tương đương nửa lon bia hoặc một ly rượu nhỏ). Nếu uống quá nhanh hoặc quá nhiều, cồn tích tụ trong máu, khiến gan phải làm việc quá sức.
Anh Vũ cần được thay huyết tương loại bỏ nhanh các độc tố trong cơ thể. Sau hội chẩn, bác sĩ dùng hệ thống máy lọc đưa máu anh Vũ ra ngoài; phân tách loại bỏ huyết tương cũ, thay thế bằng dung dịch huyết tương mới. Sau đó đưa máu chứa huyết tương mới vào cơ thể. Quá trình thay huyết tương diễn ra trong 3 giờ.
Kết quả xét nghiệm lại chức năng gan ổn định, men gan giảm chỉ còn 61.25 U/L, pH máu tăng 7.4. Anh Vũ được tiếp tục theo dõi và xuất viện sau 5 ngày điều trị. Bác sĩ khuyên anh bỏ rượu bia để không bị tái phát.
BS lý giải gan có chức năng thải độc, điều hòa đường huyết chuyển hóa protein, lipid; sản xuất mật, protein huyết tương, yếu tố đông máu; dự trữ glycogen, vitamin, khoáng chất, sắt… Trong quá trình chuyển hóa rượu, gan tạo ra một chất độc trung gian gọi là acetaldehyde. Chất này gây viêm, phá hủy tế bào gan và góp phần vào tổn thương tim mạch, phổi, thậm chí tăng nguy cơ ung thư. Uống rượu bia kéo dài gây tích tụ mỡ trong gan, làm gan to và dễ viêm. Nếu tiếp tục lạm dụng, bệnh có thể tiến triển qua ba giai đoạn: gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan.
Với gan nhiễm mỡ, thường không có triệu chứng, có thể hồi phục nếu ngừng uống rượu. Viêm gan do rượu là tình trạng viêm và hoại tử, gây vàng da, mệt mỏi, buồn nôn, đau bụng vùng hạ sườn phải. Xơ gan do rượu là gan bị xơ cứng, mất khả năng tái tạo, dẫn đến suy gan, cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa và tăng nguy cơ ung thư gan. Đây là tổn thương không thể hồi phục và nhiều biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.
BS khuyến cáo mỗi người nên hạn chế tối đa việc sử dụng rượu, bia. Với những người có thói quen uống hoặc nghiện rượu bia, cần cai hoàn toàn các loại thức uống này để bảo vệ gan và sức khỏe tổng thể. Trong quá trình cai rượu bia, bác sĩ có thể kê đơn thuốc hỗ trợ giúp giảm các triệu chứng run tay, bứt rứt, lo âu, châm chích và các biểu hiện khó chịu khác, giúp quá trình cai rượu diễn ra an toàn và hiệu quả hơn.
Để bảo vệ gan, người dân nên:
- Hạn chế thực phẩm giàu năng lượng, nhiều chất béo bão hòa, thịt đỏ và đồ ăn chế biến sẵn. Tuyệt đối không sử dụng thực phẩm bị nấm mốc, kể cả khi đã nấu ở nhiệt độ cao, vì aflatoxin (độc tố do nấm Aspergillus sinh ra) có thể gây tổn thương tế bào gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan.
- Tăng cường rau xanh, trái cây tươi, các loại đậu, cá và ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp vitamin, chất chống oxy hóa và axit béo có lợi cho gan.
- Uống đủ nước mỗi ngày giúp gan hoạt động tốt hơn, hỗ trợ thải độc và chuyển hóa các chất trong cơ thể.
- Tập thể dục đều đặn cũng góp phần cải thiện tuần hoàn máu, tăng sức đề kháng và giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ.
- Khám sức khỏe định kỳ và tiêm phòng đầy đủ các vắc xin phòng bệnh gan (như viêm gan A và viêm gan B) để duy trì chức năng gan ổn định và phát hiện sớm các tổn thương nếu có.
Bạch Hoa
