Theo ThS.BSCKII Đinh Trần Ngọc Mai, Khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, bản chất nước mía là nguồn cung cấp năng lượng rất nhanh vì chứa lượng đường cao. Nếu sử dụng quá thường xuyên hoặc uống sai cách, nước mía có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, đái tháo đường và gây áp lực cho tim mạch, thận.
“Đường chúng ta ăn hằng ngày chủ yếu cũng được sản xuất từ mía. Vì vậy, khi uống nước mía, về bản chất cũng giống như đang nạp thêm đường vào cơ thể”, bác sĩ Mai cho biết.
Chuyên gia phân tích, một ly nước mía khoảng 300 ml có thể chứa từ 200-250 kcal, tương đương năng lượng của một bữa ăn nhẹ. Tuy nhiên, đây chủ yếu là “năng lượng rỗng”, tức chứa nhiều đường nhưng rất ít protein và chỉ có một lượng nhỏ vitamin, khoáng chất.
Nếu uống thường xuyên nhưng không vận động đủ để tiêu hao năng lượng, lượng đường dư thừa sẽ chuyển hóa thành mỡ tích tụ trong cơ thể, từ đó làm tăng nguy cơ tăng cân, béo phì và đái tháo đường.
“Nhiều người nghĩ nước mía là nước ép tự nhiên nên uống thoải mái, nhưng thực tế nếu dùng quá nhiều thì vẫn làm đường huyết tăng nhanh”, bác sĩ Mai nói.
Tuy vậy, chuyên gia cũng cho rằng nước mía không hoàn toàn có hại. Với những người cần bổ sung năng lượng nhanh như lao động ngoài trời, vận động viên hoặc người suy dinh dưỡng, nước mía có thể giúp phục hồi năng lượng khá nhanh.
“Nước mía cung cấp carbohydrate hấp thu nhanh, đồng thời có thêm một ít vitamin và khoáng chất”, bác sĩ Mai cho biết.
Quan niệm “nước mía pha muối chữa bách bệnh” là sai lầm
Một trong những kiểu uống phổ biến hiện nay là thêm muối vào nước mía với quan niệm giúp bù điện giải hoặc “chữa bách bệnh”. Tuy nhiên, theo chuyên gia, đây là quan niệm hoàn toàn sai lầm.
Bác sĩ Mai cho biết nhu cầu muối mỗi ngày của cơ thể thực tế không cao. Chỉ cần chế độ ăn thông thường với thịt, cá và mức ăn nhạt hợp lý đã đủ lượng natri cần thiết.
“Khi vừa nạp nhiều đường từ nước mía, vừa thêm muối, cơ thể sẽ phải chịu áp lực kép. Thận phải làm việc nhiều hơn để xử lý natri, trong khi tim mạch và gan cũng phải tăng cường chuyển hóa lượng đường lớn”, bác sĩ Mai cảnh báo.
Việc tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, giữ nước và ảnh hưởng đến chức năng tim mạch.
Những ai nên hạn chế uống nước mía?
Theo bác sĩ Đinh Trần Ngọc Mai, một số nhóm người cần đặc biệt hạn chế nước mía gồm:
- Người mắc đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường.
- Người đang giảm cân, thừa cân, béo phì.
- Người có rối loạn chuyển hóa.
- Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, dễ đầy hơi hoặc khó chịu đường ruột.
“Những người đang kiểm soát cân nặng nên giảm nước mía và thay bằng các loại nước ép rau củ ít đường hơn”, bác sĩ Mai khuyến cáo.
Ngoài ra, nước mía thường được bán dưới dạng nước ép tươi ngoài đường nên vấn đề vệ sinh cũng cần được lưu ý. Nếu máy ép, đá lạnh hoặc dụng cụ chứa không đảm bảo sạch sẽ, nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa có thể tăng lên.
Uống bao nhiêu là hợp lý?
Theo chuyên gia dinh dưỡng, với người khỏe mạnh, có vận động thể lực hoặc lao động ngoài trời, có thể uống nước mía khoảng 1-2 lần/tuần.
Mỗi lần chỉ nên dùng khoảng 200-300 ml và không nên uống thay nước lọc hằng ngày.
Bác sĩ cũng lưu ý không nên uống nước mía vào buổi tối muộn hoặc ngay trước khi đi ngủ vì lượng đường cao dễ làm dư thừa năng lượng.
“Điều quan trọng là cân bằng tổng năng lượng nạp vào và năng lượng tiêu hao. Một ly nước mía có thể rất dễ uống, nhưng nếu dùng thường xuyên mà ít vận động thì nguy cơ tăng cân là rất rõ”, bác sĩ Mai nhấn mạnh.
Ngọc Minh
