“Mai nhà em có việc, em xin phép nghỉ ngày mai ạ”.
“Ngày mai nhà em có việc, em xin phép nghỉ được không ạ?”.
Thoạt nghe, 2 câu trên tưởng chừng chẳng có gì khác biệt, cùng truyền tải nội dung “nhà có việc” và “xin nghỉ phép”.
Tuy nhiên nếu để ý kỹ hơn, bạn sẽ thấy cách nói thứ nhất thuần túy là “thông báo nghỉ phép” - nghĩa là chẳng cần cấp trên đồng ý duyệt cho nghỉ, bạn đã tự mặc định ngày mai mình nghỉ vì “nhà có việc”. Còn cách nói thứ 2 thì khác, khác ở việc bạn thể hiện tinh thần xin phép, đang chờ cấp trên phản hồi.
Trước đây thời mới đi làm, tôi không có ý niệm gì về sự khác biệt giữa “xin nghỉ phép” và “thông báo nghỉ phép”. Nhưng bây giờ khi là quản lý của một nhóm nhân sự 7 người, câu chuyện lại rất khác. Vấn đề không hẳn là việc nhân viên xin nghỉ phép, vì rõ ràng đó là quyền lợi chính đáng của họ.
1. Thông báo nghỉ phép: Khi sự vắng mặt là điều khó tránh khỏi
Có những tình huống mà việc đi làm gần như không còn là một lựa chọn khả thi, tôi hiểu điều đó. Chẳng hạn như việc nhân sự bị ốm nặng phải nhập viện, gặp tại nạn hay gia đình có việc bất khả kháng,... Khi đó, thông báo nghỉ phép là điều hoàn toàn dễ hiểu.
Trong các trường hợp này, điều tôi kỳ vọng không phải là nhân viên cố đi làm, mà chỉ đơn giản là thông báo sớm nhất có thể để cả nhóm sắp xếp công việc hoặc hỗ trợ nếu cần. Nói cách khác, trọng tâm của cuộc trao đổi lúc này là cung cấp thông tin chứ không phải thương lượng về việc có được nghỉ hay không.
“Thông báo nghỉ phép” không phải là việc gì sai trái, vấn đề là tùy lý do, tùy hoàn cảnh.
Tất nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc bất cứ lý do nào cũng có thể được dùng để thông báo rồi tự quyết định nghỉ. Tinh thần của việc thông báo nghỉ phép chỉ phù hợp bạn thực sự rơi vào hoàn cảnh khẩn cấp hoặc bất khả kháng, khiến việc tiếp tục làm việc trong ngày hôm đó gần như không thể thực hiện.
2. Xin nghỉ phép: Khi cần sự phối hợp và sắp xếp từ tập thể
Không ít trường hợp nghỉ phép là việc có thể chủ động sắp xếp, nghĩa là không phải tình huống bất khả kháng. Đơn giản nhất là việc đi du lịch, đi đám cưới người thân/bạn thân,...
Trong những tình huống này, cách tiếp cận mà tôi cho là phù hợp, thể hiện thái độ chuyên nghiệp và tôn trọng cấp trên lẫn đồng nghiệp là xin nghỉ phép. Đừng vội mặc định “xin nghỉ phép” là đang phải “đi xin quyền lợi” của mình, mà là việc bạn nghỉ cần được phối hợp với kế hoạch công việc chung.
Một nhân sự nghỉ 3 ngày có thể khiến tiến độ dự án thay đổi. Một trưởng nhóm nghỉ đúng thời gian cao điểm có thể khiến việc phân công nhân sự phát sinh khó khăn. Vì vậy, cấp trên cần có thời gian đánh giá khối lượng công việc, điều phối nguồn lực hoặc đề xuất một thời điểm phù hợp hơn.
Tôi cho rằng đa số người làm quản lý không khó chịu vì nhân viên nghỉ phép. Điều họ lo ngại hơn là việc nhận được thông báo quá sát giờ hoặc quá sát ngày trong khi công việc chưa được bàn giao, khiến cả nhóm phải xoay xở trong thế bị động.
Suy cho cùng, khác biệt giữa “thông báo nghỉ phép” và “xin nghỉ phép” không nằm ở câu chữ mà nằm ở hoàn cảnh cũng như cách bạn truyền đạt thông tin. Khi sự cố xảy ra ngoài dự kiến, thông báo là cách ứng xử phù hợp. Khi việc nghỉ đã được lên kế hoạch từ trước, xin phép sớm lại là biểu hiện của sự chuyên nghiệp. Hiểu được ranh giới này sẽ phần nào giúp bạn vừa bảo vệ quyền lợi của mình, vừa duy trì được sự tôn trọng và phối hợp hiệu quả trong môi trường công sở.
Ngọc Linh
