Từ ngày 7 đến 17/5/2026, sự kiện Những Ngày Văn học Châu Âu chính thức trở lại Việt Nam với chuỗi hoạt động diễn ra tại Hà Nội, Huế và TP.HCM. Với chủ đề “Từ mình đến ta: Nỗi cô đơn và sự đoàn kết trong văn chương Châu Âu”, liên hoan năm nay mở ra không gian đối thoại đa chiều giữa các nhà văn, dịch giả, học giả và độc giả, xoay quanh những vấn đề mang tính thời đại của con người hiện đại.
Được khởi xướng từ năm 2011, Những Ngày Văn học Châu Âu đã dần trở thành một trong những sự kiện văn học thường niên đáng chú ý tại Việt Nam. Không chỉ là dịp giới thiệu các tác phẩm và gương mặt tiêu biểu của văn học châu Âu đương đại, chương trình còn đóng vai trò như một diễn đàn giao lưu văn hóa, góp phần thúc đẩy sự thấu hiểu và hợp tác nghệ thuật giữa Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Sự kiện năm nay do Viện Goethe (Goethe-Institut) chủ trì, cùng sự đồng tổ chức của Institut Français, British Council, Đại sứ quán Áo, Đại sứ quán Ý, Czech Centres và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles, với sự đồng hành đặc biệt của Hội Sách Frankfurt.
Cô đơn và kết nối - chủ đề của thời đại
Trong bối cảnh thế kỷ XXI với những biến chuyển mạnh mẽ về công nghệ, xã hội và văn hóa, khái niệm “cô đơn” không còn dừng lại ở trải nghiệm cá nhân, mà đã trở thành một trạng thái phổ biến, ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống tinh thần của con người. Sự phát triển của công nghệ số, khoảng cách giữa các thế hệ, cũng như những khác biệt về văn hóa và xã hội, đang góp phần làm suy giảm những kết nối truyền thống vốn từng gắn kết cộng đồng.
Tuy nhiên, song hành với đó, nhu cầu kết nối và sự thôi thúc tìm kiếm cộng đồng vẫn tồn tại như một bản năng tự nhiên của con người. Chính sự giằng co giữa cô lập và kết nối này đã trở thành nguồn cảm hứng quan trọng trong văn học đương đại.
Những Ngày Văn học Châu Âu 2026 đặt ra hàng loạt câu hỏi: Nỗi cô đơn biểu hiện ra sao trong đời sống hiện đại? Con người phản ứng thế nào khi đứng giữa ranh giới của tách biệt và gắn kết? Và văn học có thể đóng vai trò gì trong việc hàn gắn những đứt gãy của xã hội? Các vấn đề này sẽ được khai thác thông qua tác phẩm và góc nhìn của các tác giả châu Âu, đồng thời đối thoại với bối cảnh văn hóa Việt Nam.
Sự góp mặt của các cây bút đương đại châu Âu
Liên hoan năm nay quy tụ năm nhà văn châu Âu nổi bật, đại diện cho nhiều nền văn học khác nhau. Trong đó, kịch tác gia kiêm tiểu thuyết gia Sasha Marianna Salzmann và nhà văn Miku Sophie Kühmel (Đức) mang đến những góc nhìn xoay quanh bản sắc cá nhân, lịch sử và sự thân mật trong các mối quan hệ.
Từ Vương quốc Anh, Rebecca Watson gây chú ý với lối viết văn xuôi cách tân, tập trung khai thác nội tâm và những đứt gãy cảm xúc trong đời sống hiện đại. Nhà văn người Áo Peter Simon Altmann lại tiếp cận chủ đề cô đơn và tha hương thông qua trải nghiệm di chuyển và sống giữa nhiều không gian văn hóa khác nhau, đặc biệt là mối liên hệ giữa châu Âu và Đông Á.
Trong khi đó, Thibault Clemenceau - nhà văn kiêm nhà du hành người Pháp - mang đến một góc nhìn giàu tính trải nghiệm, nơi những chuyến đi, những cuộc gặp gỡ xuyên lục địa trở thành chất liệu để khám phá kết nối giữa con người với con người.
Thông qua các buổi giao lưu, tọa đàm và đọc tác phẩm, các tác giả sẽ trực tiếp chia sẻ quan điểm, quá trình sáng tác cũng như cách họ tiếp cận những vấn đề của thời đại.
Chuỗi hoạt động đa dạng, mở rộng trải nghiệm văn học
Không chỉ dừng lại ở các buổi tọa đàm, Những Ngày Văn học Châu Âu 2026 còn mang đến nhiều hoạt động phong phú, tạo điều kiện để công chúng tiếp cận văn học theo những cách thức mới mẻ hơn.
Chương trình năm nay bao gồm bốn buổi tọa đàm lớn, xoay quanh các chủ đề như sự câm lặng và những điều bị đè nén, cơ thể trong không gian đô thị, bản sắc cá nhân chưa hoàn tất, hay hành động viết như một phương thức chữa lành. Đây là nơi các tác giả, nhà phê bình và học giả từ châu Âu và Việt Nam cùng trao đổi, phản biện và mở rộng góc nhìn về văn học.
Bên cạnh đó, các workshop viết sáng tạo và viết kịch bản sân khấu do chính các nhà văn quốc tế dẫn dắt sẽ mang đến cơ hội học hỏi trực tiếp cho sinh viên, người viết trẻ và những người yêu văn chương. Các hoạt động này không chỉ giúp nâng cao kỹ năng sáng tác mà còn tạo ra không gian kết nối gần gũi giữa tác giả và độc giả.
Một điểm nhấn đáng chú ý của mùa liên hoan năm nay là việc thử nghiệm những hình thức tiếp cận văn học mới. Trong đó, buổi “đi bộ xướng đọc văn chương” vào ban đêm tại Hà Nội hứa hẹn mang đến trải nghiệm độc đáo, khi người tham gia được khám phá tác phẩm văn học trong bối cảnh không gian đô thị sống động. Cách tiếp cận này góp phần đưa văn học ra khỏi khuôn khổ truyền thống, gắn kết trực tiếp với đời sống thường nhật.
Hợp tác quốc tế và kết nối văn hóa
Trong khuôn khổ chương trình, Những Ngày Văn học Châu Âu 2026 còn giới thiệu hai trưng bày sách đặc biệt, được thực hiện với sự hợp tác của Hội chợ Sách Frankfurt - hội sách lớn nhất thế giới xét theo quy mô nhà xuất bản tham gia. Đây được xem là một dấu mốc quan trọng trong việc mở rộng hợp tác quốc tế của sự kiện.
Thông qua các hoạt động trưng bày, độc giả Việt Nam có cơ hội tiếp cận gần hơn với các ấn phẩm văn học châu Âu, đồng thời hiểu thêm về thị trường xuất bản quốc tế.
PV
