Vì sao giá xăng, điện đồng loạt giảm nhưng giá cước vận tải vẫn chưa giảm?

Doanh nghiệp lý giải vì sao giá cước vận tải chưa giảm

Từ đầu tháng 11, giá xăng trong nước được điều chỉnh giảm mạnh sau khi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0%; giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%. Đây là những tín hiệu mừng, có ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của người dân cũng như sự phát triển chung của kinh tế xã hội.

Giá xăng giảm sẽ tác động nhiều đến các đơn vị vận tải hàng hóa và hành khách, tuy nhiên giá cước vận tải vẫn chưa có dấu hiệu giảm.

Một doanh nghiệp vận tải (mảng xe du lịch) cho biết bên đơn vị ký hợp đồng trọn gói theo cả năm với các đối tác, không bán vé trực tiếp chạy tuyến hằng ngày, nên không thể tăng hay giảm giá cước đột ngột theo từng biến động vài nghìn đồng của thị trường, theo báo Tuổi trẻ.

Chị Đào Thị Tuyết, đại diện Hợp tác xã vận tải du lịch và dịch vụ Châu Hà (đơn vị vận tải hành khách tuyến cố định TP.HCM - miền Tây) cho biết trên tờ báo này rằng, việc giá xăng giảm 1.600 đồng chỉ trong vài ngày chưa đủ để doanh nghiệp hạ giá cước. Xăng dầu cần duy trì mức giảm ổn định trong khoảng 1 - 2 tháng thì doanh nghiệp mới tiến hành làm hồ sơ điều chỉnh.

Để điều chỉnh giá cước có quy trình kê khai và duyệt giá khá phức tạp. Doanh nghiệp không được tự ý đổi giá mà phải lập phương án tính toán chi tiết gồm: giá nhiên liệu, mức tiêu hao, tiền lương, các chi phí cấu thành.

Hồ sơ được nộp về cơ quan quản lý lên Sở Xây dựng tiếp nhận, duyệt và mất từ 5 - 10 ngày để thẩm định. Do đó, nếu giá xăng biến động tăng giảm liên tục trong thời gian ngắn thì việc làm thủ tục điều chỉnh sẽ không theo kịp.

Việc xét giảm hay tăng còn phụ thuộc vào mức giá xăng dầu đã kê khai ở kỳ liền trước trong hồ sơ lưu, chứ không chỉ nhìn vào mức biến động tức thời ngoài thị trường.

Theo chị Tuyết, nếu giá xăng duy trì giảm ổn định lâu dài, mức giảm giá vé cũng không nhiều, chỉ giảm khoảng 2.000 - 4.000 đồng/vé. Người này lý giải, doanh nghiệp phải "gánh" rất nhiều chi phí cố định như tiền tài xế, phí cầu đường, hao hụt, bến bãi hai đầu bến. Nếu giảm sâu dẫn đến thua lỗ, xe không chạy đủ chuyến sẽ bị phạt cắt nốt/mất tuyến.

Đại diện một đơn vị vận tải hàng hóa cho biết doanh nghiệp cũng đang nghe ngóng giảm giá xăng dầu bao lâu để lên kế hoạch. Không thể lập tức tăng hay giảm cước khi xăng dầu mới biến động trong một vài ngày.

Đặc thù tính giá cước hàng hóa là tính giá cước phụ thuộc vào cự ly và loại hàng vận chuyển hàng rời hay hàng container.

Ví dụ, cước vận chuyển container từ TP.HCM đi Long An dao động khoảng 4 - 4,5 triệu đồng/container (tùy hạ bãi xa hay gần), đối với hàng rời tính theo trọng tải khoảng 180.000 đồng/tấn.

Do đó, giá nhiên liệu có tầm quan trọng đối với ngành vận tải. Chi phí xăng dầu chiếm tỉ trọng rất lớn, lên tới khoảng 60% trong tổng chi phí hoạt động của doanh nghiệp vận tải hàng hóa.

"Với dung tích bình dầu của xe tải lớn khoảng 400 lít, việc xăng dầu giảm mức 1.600 đồng/lít là mức giảm đáng kể, giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí vận hành", vị đại diện cho hay.

Khi các đơn vị cũng sẽ hạ giá cước vận tải giúp giảm gánh nặng chi phí cho chủ hàng, từ đó kéo giảm giá thành sản phẩm tới tay người tiêu dùng và người nông dân.

Để giá cước vận tải giảm cần một lộ trình cụ thể

Trên báo Dân trí, đại diện Hợp tác xã (HTX) vận tải Nam An (TPHCM) cho biết việc giá xăng giảm trong những kỳ gần đây là tín hiệu tích cực, nhưng chưa tạo tác động đáng kể đến giá cước vận tải. Theo vị này, cần thêm nhiều kỳ điều chỉnh giảm liên tiếp để doanh nghiệp có đủ cơ sở tính toán lại giá dịch vụ.

Ông Lê Trung Tính, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải TPHCM, cho Dân trí biết, giới vận tải rất vui mừng khi giá nhiên liệu có tín hiệu hạ nhiệt sau thời gian liên tục tăng cao. Việc giảm giá xăng và điện có thể tạo thêm động lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh nói chung và ngành vận tải nói riêng, nhất là trong những tháng cuối năm, khi nhu cầu đi lại dịp Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán 2027 tăng cao.

Dù vậy, ông Tính lưu ý phần lớn phương tiện vận tải hành khách và hàng hóa sử dụng động cơ lớn chạy dầu diesel, trong khi mặt hàng này chưa giảm giá. Tác động tích cực từ đợt điều chỉnh lần này đối với nhiều doanh nghiệp vận tải vẫn còn hạn chế.

Về khả năng điều chỉnh giá cước, ông Tính cho biết doanh nghiệp vận tải hoàn toàn có thể thay đổi giá cước ngay, vì hiện tại cách điều chỉnh giá theo cơ chế thị trường, chỉ cần thông báo với cơ quan chức năng. Tuy nhiên, việc điều chỉnh giá cước tại một vài kỳ thay đổi giá nhiên liệu là chưa thể. Giá cước thường có độ trễ khoảng 20-30 ngày, tùy thuộc diễn biến cung - cầu và mức độ ổn định của giá nhiên liệu sau một thời gian theo dõi.

"Các doanh nghiệp cần có thêm thời gian đánh giá xu hướng giá đầu vào trước khi đưa ra quyết định điều chỉnh. Nếu giá nhiên liệu giảm nhưng nhanh chóng tăng trở lại, việc thay đổi giá cước liên tục sẽ gây khó khăn cho cả đơn vị vận tải lẫn khách hàng", ông Tính nói thêm.