Sữa là một loại thực phẩm tốt và khá quan trọng đối với sức khỏe con người, đặc biệt là trẻ nhỏ. Song, nếu dùng sữa sai cách, có thể gây nên nhiều hậu quả nghiêm trọng như thiếu máu do thiếu sắt, thừa cân béo phì hoặc táo bón,...
Theo một nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 năm 2018, có khoảng 82% trẻ trên 1 tuổi bị thiếu máu do thiếu sắt được ghi nhận uống hơn 600ml sữa tươi/ngày.
Dưới đây là 5 thói quen uống sữa sai lầm phổ biến mà bạn cần nhận biết và thay đổi ngay lập tức.
Uống sữa lúc đói
Theo Times of India, nhiều người có thói quen uống một cốc sữa vào buổi sáng khi bụng còn trống rỗng, với suy nghĩ đây là cách tốt nhất để khởi đầu ngày mới. Tuy nhiên, điều này lại không hề tốt chút nào, đặc biệt đối với những người có vấn đề về tiêu hóa.
Khi bạn uống sữa lúc bụng đói, sữa sẽ đi qua dạ dày rất nhanh và dễ gây ra các triệu chứng như đầy bụng, khó tiêu, thậm chí là tiêu chảy do cơ thể không kịp sản xuất đủ enzyme lactase để tiêu hóa đường lactose trong sữa. Lượng protein quý giá trong sữa cũng không được hấp thụ tối đa mà bị chuyển hóa thành nhiệt năng và tiêu hao.
Uống sữa với cam, chanh (thực phẩm chua)
Axit trong các loại trái cây như cam, chanh có thể làm kết tủa protein trong sữa, khiến sữa đông lại. Điều này không chỉ làm giảm giá trị dinh dưỡng của sữa mà còn gây khó khăn cho hệ tiêu hóa, dẫn đến cảm giác đầy bụng, khó chịu, thậm chí là đau bụng.
Nên tránh uống sữa cùng lúc hoặc ngay sau khi ăn các thực phẩm có tính axit cao. Nếu muốn bổ sung vitamin C, hãy uống riêng nước trái cây sau khi uống sữa khoảng 1-2 tiếng.
Uống sữa sau khi uống thuốc
Sữa có thể tạo thành một lớp màng bao phủ bề mặt thuốc, gây cản trở sự hấp thu của thuốc vào cơ thể. Một số thành phần trong sữa như canxi và magie cũng có thể tương tác với hoạt chất của thuốc, làm giảm tác dụng điều trị. Đặc biệt, đối với các loại thuốc kháng sinh, việc uống kèm sữa có thể làm giảm đáng kể hiệu quả của thuốc.
Tốt nhất là không uống sữa ngay trước hoặc sau khi uống thuốc. Nên uống thuốc với nước lọc và chờ ít nhất 1 giờ sau mới uống sữa để đảm bảo thuốc được hấp thu tối ưu.
Đun sôi sữa tươi
Nhiều người có thói quen đun sôi sữa tươi trước khi uống để diệt khuẩn hoặc để sữa ấm hơn. Tuy nhiên, việc đun sữa ở nhiệt độ quá cao và trong thời gian dài có thể làm biến đổi cấu trúc protein, phá hủy các vitamin và khoáng chất nhạy cảm với nhiệt như vitamin B1, B12, vitamin C và axit folic. Điều này khiến sữa mất đi phần lớn giá trị dinh dưỡng vốn có.
Sữa tươi tiệt trùng hoặc thanh trùng đã được xử lý nhiệt an toàn và có thể uống trực tiếp. Nếu muốn uống sữa ấm, bạn chỉ nên hâm nóng sữa ở nhiệt độ vừa phải (khoảng 40-50 độ C) và không nên đun sôi.
Uống sữa thay nước lọc
Mặc dù sữa cung cấp chất lỏng, nhưng nó không thể thay thế hoàn toàn nước lọc trong vai trò cung cấp nước cho cơ thể. Sữa chứa nhiều protein, chất béo và đường, nếu uống quá nhiều thay nước có thể gây quá tải cho thận, đường tiêu hóa và dẫn đến tăng cân không mong muốn.
Hãy uống đủ nước lọc hàng ngày (khoảng 2-2.5 lít) và coi sữa là một phần của chế độ ăn uống cân bằng, bổ sung dinh dưỡng chứ không phải là nguồn cung cấp nước chính.
Uống sữa thay cơm
Nhiều phụ huynh lầm tưởng trong thành phần sữa tươi chứa nhiều sắt, nên uống nhiều sữa tươi là được bổ sung đầy đủ chất sắt cho con.
Song, trẻ mới biết đi uống quá nhiều sữa cũng có nguy cơ bị thiếu máu do thiếu sắt. Điều này là do sữa chỉ chứa một lượng vi lượng sắt và không thể thay thế các thực phẩm giàu chất sắt trong chế độ ăn. Nếu thiếu máu nghiêm trọng, có thể phải bổ sung sắt.
Sắt là một khoáng chất quan trọng được đưa vào từ chế độ ăn uống mà cơ thể chúng ta sử dụng để tạo ra hemoglobin, một loại protein trong tế bào hồng cầu giúp cung cấp ôxy đến các mô khác nhau trong cơ thể. Thiếu máu do thiếu sắt xảy ra khi cơ thể có lượng hemoglobin thấp trong cơ thể do không đủ sắt.
Các triệu chứng phổ biến của thiếu máu do thiếu sắt bao gồm da xanh xao, thiếu năng lượng và khó thở sau khi hoạt động.
Ngoài ra, hiện tượng mất protein từ ruột, hay bệnh ruột mất protein cũng xảy ra khi trẻ uống quá nhiều sữa, khiến lượng protein trong máu thấp. Điều này có thể khiến các mạch máu rò rỉ chất lỏng vào mô dẫn đến phù chân, lưng và mặt, làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng.
Các triệu chứng của bệnh ruột mất protein bao gồm: Sưng bàn chân, chân và mặt; Chuột rút hoặc yếu cơ; Tràn dịch màng phổi...
Nguyễn Phượng (Tổng hợp)
