Ngăn mát cần ánh sáng để quan sát thực phẩm
Lý do đầu tiên và cũng dễ nhận thấy nhất là ngăn mát chính là khu vực được mở ra thường xuyên nhất trong suốt vòng đời sử dụng của tủ lạnh, bởi đây là nơi chứa thực phẩm ăn trong ngày như rau củ, đồ uống, thức ăn chín, sữa, trái cây… vốn cần được lấy ra liên tục vào cả ban ngày lẫn ban đêm.
Trong điều kiện ánh sáng phòng bếp không đủ hoặc vào buổi tối, việc có đèn chiếu sáng bên trong ngăn mát giúp người dùng dễ dàng quan sát, phân loại và lấy thực phẩm nhanh chóng, hạn chế việc mở cửa tủ quá lâu gây thất thoát hơi lạnh.
Ngược lại, ngăn đông thường chỉ được mở với tần suất thấp hơn, chủ yếu để lấy thịt cá đông lạnh hoặc đá viên, và đa phần người dùng đã quen với việc sắp xếp thực phẩm cố định trong ngăn này, nên không thực sự cần ánh sáng chi tiết để tìm kiếm như ở ngăn mát.
Nhiệt độ cực thấp của ngăn đông không phù hợp để lắp đèn chiếu sáng
Một trong những nguyên nhân quan trọng mang tính kỹ thuật là nhiệt độ hoạt động của ngăn đông thường dao động từ -18°C đến -25°C, đây là môi trường rất khắc nghiệt đối với các linh kiện điện tử, đặc biệt là bóng đèn và hệ thống dây dẫn điện.
Nếu lắp đèn trong ngăn đông, nhà sản xuất buộc phải sử dụng loại linh kiện chuyên dụng có khả năng chịu lạnh sâu, chống ẩm, chống đóng băng, từ đó làm tăng chi phí sản xuất và nguy cơ hỏng hóc trong quá trình sử dụng lâu dài.
Ngoài ra, khi bóng đèn bật lên trong môi trường nhiệt độ âm sâu, sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột có thể gây ngưng tụ hơi nước, đóng sương hoặc đóng đá xung quanh khu vực đèn, vừa làm giảm tuổi thọ linh kiện, vừa ảnh hưởng đến hiệu suất làm lạnh của toàn bộ ngăn đông.
Việc tủ lạnh chỉ có đèn ở ngăn mát không phải là sự cắt giảm chi phí một cách tùy tiện, mà là kết quả của quá trình cân nhắc kỹ lưỡng giữa nhu cầu sử dụng thực tế, hiệu suất làm lạnh, an toàn điện, độ bền thiết bị và khả năng tiết kiệm năng lượng.
Đèn tỏa nhiệt – “kẻ thù thầm lặng” của khả năng làm đông thực phẩm
Dù là đèn sợi đốt hay đèn LED hiện đại, thì bất kỳ nguồn sáng nào cũng phát sinh nhiệt, và đối với ngăn đông – nơi yêu cầu duy trì nhiệt độ cực thấp và ổn định – thì lượng nhiệt dù rất nhỏ cũng có thể gây ra những ảnh hưởng không mong muốn. Khi mở cửa ngăn đông và đèn bật sáng, nhiệt lượng phát ra sẽ khiến máy nén phải hoạt động nhiều hơn để bù lại phần nhiệt bị tăng lên, từ đó làm tiêu hao điện năng và giảm hiệu suất chung của tủ lạnh.
Chính vì vậy, để tối ưu khả năng cấp đông sâu, giữ thực phẩm đông lạnh ổn định trong thời gian dài và tiết kiệm điện, các hãng sản xuất thường loại bỏ hoàn toàn đèn chiếu sáng ở ngăn đông, coi đây là một yếu tố không thực sự cần thiết so với những rủi ro mà nó mang lại.
Yếu tố an toàn điện và độ bền thiết bị được đặt lên hàng đầu
Trong môi trường ngăn đông, nơi độ ẩm cao, hơi nước dễ ngưng tụ và đóng băng, việc bố trí thêm hệ thống điện chiếu sáng cũng đồng nghĩa với việc gia tăng nguy cơ chập điện, rò điện hoặc hư hỏng linh kiện theo thời gian, đặc biệt khi tủ lạnh đã sử dụng nhiều năm.
Đối với thiết bị gia dụng hoạt động liên tục 24/7 như tủ lạnh, các nhà sản xuất luôn ưu tiên giảm thiểu tối đa những bộ phận không thật sự cần thiết, nhằm đảm bảo độ bền và an toàn cho người sử dụng.
Việc chỉ lắp đèn ở ngăn mát – nơi nhiệt độ ổn định hơn, ít đóng băng hơn – giúp giảm rủi ro kỹ thuật, đồng thời kéo dài tuổi thọ tổng thể của sản phẩm.
Trong đa số trường hợp, ánh sáng ở ngăn mát là đủ để phục vụ sinh hoạt hằng ngày, còn ngăn đông được ưu tiên tối đa cho nhiệm vụ quan trọng nhất: giữ thực phẩm đông lạnh an toàn và lâu dài.
Thói quen sử dụng của người dùng cũng ảnh hưởng đến thiết kế
Thực tế cho thấy, khi mở ngăn đông, người dùng thường chỉ lấy một loại thực phẩm cụ thể đã định sẵn, chứ không mất nhiều thời gian tìm kiếm hay quan sát như ở ngăn mát. Hơn nữa, ngăn đông thường được thiết kế với các khay kín, hộp nhựa trong suốt hoặc ngăn kéo riêng biệt, giúp người dùng nhận diện thực phẩm bằng cảm giác quen thuộc, kể cả trong điều kiện thiếu ánh sáng.
Chính thói quen này khiến việc lắp đèn ở ngăn đông trở nên không thật sự cần thiết, trong khi lợi ích mang lại không tương xứng với chi phí và rủi ro kỹ thuật.
Vậy vì sao một số tủ lạnh cao cấp vẫn có đèn ở ngăn đông?
Ở một số dòng tủ lạnh cao cấp hoặc tủ lạnh side-by-side, multi-door, người dùng có thể thấy đèn LED được lắp ở cả ngăn đông, tuy nhiên đây là những sản phẩm đã được tối ưu công nghệ, sử dụng đèn LED chịu lạnh tốt, tỏa nhiệt cực thấp, đi kèm hệ thống cách nhiệt và chống ẩm rất cao.
Dù vậy, mức giá của các dòng tủ này thường cao hơn đáng kể so với tủ lạnh phổ thông, và việc có đèn ở ngăn đông được xem là tính năng bổ sung, không phải tiêu chuẩn bắt buộc.
