Chính là: Nhà máy điện rác Sóc Sơn tại Hà Nội được công bố là nhà máy điện rác lớn nhất Đông Nam Á, lớn thứ hai thế giới (sau nhà máy Thâm Quyến tại Trung Quốc). Công trình có tiếp nhận 5.000 tấn rác mỗi ngày, đồng thời sản xuất điện từ quá trình xử lý rác thải sinh hoạt.
Công trình hơn 7.000 tỷ đồng, quy mô hàng nghìn tấn rác mỗi ngày
Nhà máy điện rác Sóc Sơn, thuộc Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn, Hà Nội, là một trong những công trình xử lý rác thải quy mô lớn của Việt Nam. Nhà máy được khánh thành ngày 13/10/2025, đánh dấu một bước phát triển trong việc xử lý rác sinh hoạt kết hợp thu hồi năng lượng.
Công trình có tổng vốn đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng, diện tích khoảng 17,51 ha, do Công ty Cổ phần Năng lượng Môi trường Thiên Ý Hà Nội làm chủ đầu tư.
Với quy mô tiếp nhận lên tới 5.000 tấn rác mỗi ngày, nhà máy được kỳ vọng góp phần giảm áp lực xử lý rác thải sinh hoạt cho Hà Nội.
Điểm đáng chú ý là rác không chỉ được xử lý mà còn trở thành nguồn nguyên liệu để sản xuất điện. Đây là hướng tiếp cận nhằm giảm sự phụ thuộc vào phương pháp chôn lấp, đồng thời tận dụng một phần năng lượng có trong rác thải.
Nhà máy được khởi công vào tháng 8/2019 và tiếp nhận rác từ tháng 5/2022. Công nghệ được sử dụng là lò đốt ghi cơ học kiểu Waterleau của Bỉ.
Theo hồ sơ cấp phép môi trường được công bố năm 2023, nhà máy có 5 lò đốt, mỗi lò có công suất 800 tấn/ngày đêm, tổng công suất xử lý bằng lò đốt là 4.000 tấn/ngày đêm. Trong khi đó, công suất tiếp nhận rác được công bố là 5.000 tấn/ngày.
Quá trình sản xuất điện bắt đầu từ việc tiếp nhận, lưu giữ và đảo trộn rác. Rác sau đó được đưa vào lò đốt, nhiệt lượng sinh ra được sử dụng để tạo hơi nước. Hơi nước làm quay tuabin, từ đó
Giảm áp lực chôn lấp, nhưng cần kiểm soát môi trường
Với lượng rác sinh hoạt phát sinh lớn mỗi ngày, việc tìm kiếm các phương án xử lý phù hợp là bài toán quan trọng đối với Hà Nội. Công nghệ đốt rác phát điện cho phép xử lý chất thải đồng thời thu hồi năng lượng, qua đó có thể giảm lượng rác phải đưa đi chôn lấp so với phương án chôn lấp trực tiếp.
Tuy nhiên, đốt rác phát điện không có nghĩa là toàn bộ chất thải biến mất hoặc không còn tác động đến môi trường. Quá trình này vẫn phát sinh khí thải, tro đáy, tro bay và các dòng chất thải cần được quản lý theo quy định. Hiệu quả môi trường phụ thuộc vào công nghệ, hệ thống xử lý, việc vận hành và kết quả giám sát thực tế.
Vì vậy, bên cạnh công suất xử lý và sản lượng điện, việc công khai dữ liệu quan trắc khí thải, kiểm soát tro xỉ và bảo đảm tuân thủ giấy phép môi trường là những yếu tố cần được quan tâm khi đánh giá hiệu quả lâu dài của công trình.
Nhà máy điện rác Sóc Sơn cho thấy hướng chuyển dịch từ xử lý rác đơn thuần sang kết hợp thu hồi năng lượng. Để mô hình này phát huy hiệu quả bền vững, công suất lớn cần đi cùng vận hành an toàn, minh bạch và kiểm soát môi trường chặt chẽ.
Minh Khang
