Việt Nam đạt điểm toàn cầu hóa cao nhất trong nhóm nước thu nhập trung bình
GS Steven A. Altman, đồng tác giả báo cáo
Báo cáo của DHL và NYU Stern theo dõi quá trình toàn cầu hóa trên thang điểm từ 0% (không có luồng giao dịch xuyên biên giới) đến 100% (biên giới và khoảng cách không có tác động).
Theo kết quả năm 2025, mức độ toàn cầu hóa của thế giới đạt 25%, tương đương mức cao kỷ lục được thiết lập vào năm 2022.
Theo báo cáo, Việt Nam là một trong 10 quốc gia ghi nhận mức tăng điểm nhiều nhất về chỉ số toàn cầu hóa trong giai đoạn 2001–2025, với mức tăng 6,5 điểm.
Cùng nằm trong nhóm 10 quốc gia tăng mạnh có hai đại diện khác của khu vực châu Á – Thái Bình Dương là Singapore và Lào. Hai quốc gia này có mức thay đổi điểm số cao hơn Việt Nam, trong đó Singapore đứng đầu thế giới về chỉ số toàn cầu hóa năm 2026.
Trong chỉ số toàn cầu hóa DHL năm nay, Việt Nam xếp thứ 36 trên 180 nền kinh tế, dựa trên dữ liệu theo dõi dòng chảy quốc tế về thương mại, vốn, thông tin và con người.
Trong nhóm các quốc gia thuộc phân bố thu nhập trung bình toàn cầu, Việt Nam cùng hai quốc gia Đông Nam Á là Malaysia và Thái Lan đạt điểm toàn cầu hóa cao nhất.
Theo GS Steven A. Altman, đồng tác giả báo cáo, Việt Nam đã ghi nhận tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người nhanh chóng song hành với tăng trưởng thương mại kể từ cuộc cải cách Đổi mới năm 1986.
Hiện nay, tỉ trọng xuất khẩu hàng hóa trong GDP của Việt Nam cao thứ 6 thế giới, đồng thời số lượng điểm đến xuất khẩu toàn cầu đứng thứ 5 thế giới.
Triển vọng tăng trưởng thương mại của Việt Nam giai đoạn 2026–2030 được dự báo khá tươi sáng, với mức tăng trưởng thương mại hàng hóa tuyệt đối lớn thứ 4 thế giới và tốc độ tăng trưởng thương mại nhanh thứ 24 (khoảng 6%).
“Việt Nam là nước xuất khẩu hàng hóa lớn thứ 6 thế giới dựa trên tỉ trọng GDP. Hy vọng Việt Nam có thể tiếp tục cải thiện vị trí này xuống thứ 4,” GS Altman nói.
Xung đột Trung Đông và tác động tới thương mại
Theo ông Altman, biến động tại Trung Đông chắc chắn tác động tới thương mại toàn cầu, khi khu vực này chiếm khoảng 4–6% tổng giao thương hàng hóa.
Tuy vậy, ông cho rằng đây nhiều khả năng là cú sốc ngắn hạn và không làm thay đổi xu hướng toàn cầu hóa đang tiếp tục diễn ra. Dựa trên dữ liệu kinh tế và diễn biến lịch sử, ông cho biết mình “lạc quan về khả năng sớm phục hồi của khu vực.”
Trả lời câu hỏi về tác động của xung đột Trung Đông, ông John Pearson, Giám đốc điều hành DHL Express cho biết đang có những ảnh hưởng nhất định đến hoạt động thương mại và logistics toàn cầu.
DHL đã hiện diện tại khu vực Trung Đông từ năm 1996, và trong 12 tháng qua vẫn ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Trung Đông, đặc biệt là các trung tâm logistics như Dubai, luôn có nhu cầu vận chuyển hàng hóa lớn.
Tuy nhiên, khi các thông tin về căng thẳng và xung đột bùng phát, hoạt động vận tải hàng không và logistics trong khu vực lập tức bị ảnh hưởng. Trong vài ngày gần đây, nhiều chuyến bay và hoạt động vận chuyển đã phải tạm dừng hoặc hạn chế, gây gián đoạn chuỗi cung ứng.
Dù vậy, đại diện DHL cho rằng thương mại quốc tế vẫn đang nỗ lực duy trì đà phục hồi và sẽ dần ổn định trở lại khi tình hình chiến sự lắng xuống.
Ba xu hướng nổi bật của toàn cầu hóa
Ông Steven Altman cho biết có ba điểm quan trọng nổi bật trong báo cáo năm nay.
Thứ nhất, toàn cầu hóa vẫn tiếp tục diễn ra bất chấp biến động, thể hiện qua chỉ số đo “độ sâu” của mức độ kết nối toàn cầu.
Thứ hai, mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ tiếp tục kém sâu sắc hơn, trong khi mức độ kết nối của mỗi nước với phần còn lại của thế giới vẫn tăng.
Cuối cùng, xu hướng toàn cầu hóa – đặc biệt ở hai trụ cột thương mại và FDI – đang vượt xa xu hướng khu vực hóa, khi khoảng cách địa lý giữa các dòng chảy được ghi nhận ở mức cao nhất từ trước tới nay.
Theo ông Altman, độ sâu của chỉ số kết nối toàn cầu vẫn giữ được đà tăng ổn định, đặc biệt ở trụ cột thương mại. Chỉ số này đo lường mức độ kết nối của các quốc gia trên thang điểm từ 0 đến 100.
Ông cho rằng mức 25–27% là “lý tưởng”, bởi kỳ vọng chỉ số lên 90–100 là mang tính lý thuyết trong bối cảnh khối lượng hàng hóa giao thương khổng lồ.
Nguyễn Phượng
