Tối 16/12, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), Gala trao giải Giải thưởng Hành động vì Cộng đồng - Human Act Prize 2025 vinh danh 23 dự án và 2 cá nhân có ý tưởng xuất sắc, đã và đang truyền cảm hứng cống hiến, kiên trì phụng sự vì một tương lai tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người.
Đáng chú ý, dự án Internet trường học của Tập đoàn công nghệ - viễn thông quân đội Viettel được xướng tên ở hạng mục Giải thưởng năm - Giải thưởng Hành động vì cộng đồng.
Gỡ nút thắt công nghệ, mở rộng cơ hội cho học sinh khắp vùng miền
Theo đó, dự án Internet trường học là sự phối hợp giữa Viettel và Bộ Giáo dục Đào tạo trong việc: Triển khai hệ thống đường truyền Internet cáp quang; Phát triển hạ tầng CNTT (giải pháp ảo hoá, điện toán đám mây, hạ tầng mạng, hạ tầng trung tâm dữ liệu, kết nối kênh thuê riêng (leased line) qua đường cáp quang); Giải pháp đảm bảo an ninh thông tin của ngành; Hệ thống hội nghị truyền hình kết nối.
Trước khi có dự án này, giáo dục Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến tiếp cận công nghệ và hạ tầng số, đặc biệt tại các vùng nông thôn, miền múi, hải đảo. Học sinh và giáo viên tại những nơi này khó tiếp cận các tài liệu học tập điện tử, nền tảng giáo dục trực tuyến và các chương trình nâng cao kỹ năng số.
Một thách thức lớn khác là năng lực sử dụng công nghệ của giáo viên và học sinh còn hạn chế. Phần lớn giáo viên chưa được đào tạo bài bản về công nghệ thông tin và phương pháp dạy học trực tuyến, khiến việc triển khai các chương trình học trực tuyến hoặc sử dụng công cụ số trong giảng dạy gặp khó khăn. Trong khi đó, nhu cầu phát triển kỹ năng số và chuẩn bị nguồn nhân lực cho nền kinh tế số ngày càng cấp thiết, đặc biệt khi Việt Nam hướng tới chuyển đổi số toàn diện trong giáo dục và lao động.
Bên cạnh đó, các yếu tố xã hội, kinh tế và địa lý cũng tác động trực tiếp tới nhu cầu triển khai dự án. Học sinh ở vùng sâu vùng xa, gia đình có thu nhập thấp, hoặc các trường cơ sở hạ tầng yếu kém thường thiếu thiết bị kết nối, dẫn đến bất bình đẳng về cơ hội học tập và phát triển kỹ năng số.
Với những thách thức này, từ năm 2008, Viettel đã thúc đẩy phát triển dự án Internet Trường học, với mục tiêu cung cấp kết nối Internet tốc độ cao, xây dựng nền tảng học tập số, nâng cao kỹ năng số cho giáo viên và học sinh, đặc biệt tập trung vào các khu vực thiếu thốn, nhằm thu hẹp khoảng cách số, thúc đẩy học tập công bằng và hỗ trợ quá trình chuyển đổi số quốc gia trong lĩnh vực giáo dục.
Nền tảng cho hệ thống giáo dục số bền vững
Với dự án Internet trường học, Viettel không chỉ dừng lại ở việc giải quyết vấn đề về hạ tầng mà còn đặt nền móng cho một hệ thống giáo dục số bền vững, có khả năng nhân rộng và thích ứng với tương lai.
Một trong những sáng kiến quan trọng là mô hình kết nối toàn diện các trường học với Internet tốc độ cao, áp dụng công nghệ hạ tầng viễn thông hiện đại, bao gồm cáp quang, 4G/5G và các giải pháp mạng không dây tiên tiến. Mô hình này đảm bảo các trường, kể cả ở vùng sâu vùng xa, được kết nối ổn định, giảm thiểu khoảng cách số, và tạo nền tảng cho các chương trình học tập trực tuyến.
Một phát kiến nổi bật khác là xây dựng hệ sinh thái giáo dục số toàn diện, bao gồm các nền tảng như ViettelStudy, K12Online, EduPortal và SmartLMS. Các nền tảng này cung cấp tài liệu học tập đa dạng, chương trình đào tạo kỹ năng số, công cụ kiểm tra trực tuyến và các khóa học ngoại ngữ, giúp giáo viên nâng cao năng lực giảng dạy và học sinh có thể tiếp cận tri thức phong phú từ mọi nơi. Đây là mô hình tích hợp công nghệ số vào giáo dục lần đầu tiên được triển khai trên quy mô quốc gia với phạm vi rộng và tính hệ thống cao.
Bên cạnh đó, dự án còn triển khai các chương trình đào tạo sáng tạo cho giáo viên, giúp giáo viên phát triển kỹ năng sử dụng công nghệ, thiết kế bài giảng số và hướng dẫn học sinh sử dụng Internet an toàn. Đây là sáng kiến nhằm thay đổi phương pháp giảng dạy truyền thống, đưa giáo dục Việt Nam tiến gần hơn tới mô hình giáo dục 4.0.
Một điểm đặc biệt khác của dự án là tích hợp dữ liệu và phân tích thông minh để theo dõi quá trình học tập, đánh giá hiệu quả giáo dục và điều chỉnh phương pháp dạy học phù hợp. Điều này giúp dự án không chỉ kết nối Internet mà còn tạo ra giá trị thực tiễn trong cải thiện kết quả học tập, nâng cao tỷ lệ thành thạo kỹ năng số và mở rộng cơ hội học tập công bằng cho học sinh khắp cả nước.
Với sự nỗ lực của Viettel trong suốt 17 năm qua, 25 triệu giáo viên, học sinh, sinh viên được tiếp cận với Internet thông qua chương trình, đưa tổng số người dùng internet ở Việt Nam lên 34 triệu, góp phần đưa Việt Nam vào Top 20 quốc gia có số người dùng Internet lớn nhất thế giới.
Dự án giúp thu hẹp khoảng cách số giữa các trường trên cả nước. Sau khi Viettel triển khai dự án vào năm 2008, chỉ trong vòng 2 năm, đến năm 2010, Việt Nam đã trở thành một trong số ít quốc gia trên thế giới có 100% cơ sở giáo dục được kết nối Internet. Đến năm 2024, chương trình đã giúp 25 triệu học sinh, sinh viên và giáo viên tiếp cận Internet, góp phần tăng tỷ lệ tiếp cận Internet ở Việt Nam từ 15% lên 85%
Bên cạnh đó, chương trình đã tạo điều kiện thuận lợi cho các sáng kiến giáo dục mới như lớp học thông minh, trường học trực tuyến và các dự án nghiên cứu giáo dục được đưa vào thực tiễn.
Không chỉ dừng lại ở những con số ấn tượng trên, dự án của Viettel còn được đánh giá về tiềm năng nhân rộng mô hình, bởi mô hình công nghệ và hạ tầng dễ áp dụng; Mô hình tài chính và chi phí bền vững; Khả năng và học hỏi và áp dụng; Dễ dàng tùy chỉnh cho các vùng và quốc gia khác nhau.
Đinh Linh
