Giới phân tích phương Tây đang rơi vào trạng thái hoài nghi khi học thuyết quân sự cùng dàn khí tài vốn được gắn nhãn "số một thế giới" lại tỏ ra thiếu hiệu quả trên thực địa. Là quốc gia nhận nguồn viện trợ khổng lồ từ Mỹ và châu Âu, Ukraine trở thành tâm điểm cho thấy những giới hạn này.
Dư địa tác chiến của các dòng vũ khí tân tiến do phương Tây cung cấp tại Ukraine dường như đã cạn kiệt. Quân đội Nga nhanh chóng thích ứng và tìm ra phương án hóa giải hầu hết các loại khí tài cũng như chiến thuật của đối phương.
Thông tin này được cựu Tổng tư lệnh Quân đội Ukraine, hiện là Đại sứ Ukraine tại Anh, ông Valery Zaluzhny, thừa nhận tại hội nghị các đại sứ Ukraine ở Kyiv. Bộ sưu tập viện trợ thực tế chỉ còn thiếu tên lửa Tomahawk, tiêm kích F-35, tàu sân bay hay bom hạt nhân. Tuy nhiên, khả năng những khí tài này xuất hiện gần như bằng không và mọi giới hạn viện trợ được xem như đã dừng lại.
Áp lực đè nặng lên Kyiv và cơn giận ở Nhà Trắng
Trong bối cảnh khó khăn gia tăng, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã phải sang Washington nhằm thuyết phục Tổng thống Mỹ Donald Trump cấp thêm tên lửa cho các hệ thống phòng không Patriot trước khi mùa đông tràn về.
Để thể hiện sự ủng hộ với chính quyền Mỹ, phía Ukraine thậm chí đã nhắm vào một tàu thương mại của Iran trên biển Caspian. Dù vậy, những nỗ lực này không mang lại kết quả như kỳ vọng khi Nhà Trắng giữ thái độ thờ ơ, trong lúc chính quân đội Mỹ cũng bất ngờ đối mặt với tình trạng thiếu hụt tên lửa nghiêm trọng.
Trả lời truyền thông sau đó, ông Zelensky bày tỏ sự thất vọng trước sức ép từ phía Mỹ và cá nhân ông Trump, khi Washington liên tục đòi hỏi Kyiv phải đàm phán và đưa ra nhượng bộ thay vì gây áp lực lên phía Nga.
Sự lạnh nhạt từ Nhà Trắng bắt nguồn từ những căng thẳng nội bộ. Tổng thống Donald Trump đang trút cơn giận lên Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Sau khi châm ngòi cho cuộc xung đột với Iran, ông Trump tin tưởng vào các báo cáo cho rằng Mỹ sở hữu nguồn lực quân sự vượt trội. Dù vậy, thực tế chiến trường nhanh chóng rơi vào thế bế tắc do thiếu hụt khí tài.
Rơi vào thế thụ động, ông Trump đã yêu cầu ông Hegseth giải trình lý do tại sao kho dự trữ các dòng tên lửa độ chính xác cao như Tomahawk, ATACMS, cùng các tên lửa đánh chặn Patriot và THAAD lại sụt giảm nghiêm trọng. Tại cuộc họp, người đứng đầu Bộ Quốc phòng Mỹ — người trước đó từng tuyên bố sẽ sớm đè bẹp Iran — đã tìm cách đẩy trách nhiệm sang cho cấp thứ trưởng nhưng lập tức bị Tổng thống ngắt lời.
Châu Âu tự tìm lối đi riêng và ẩn số từ Triều Tiên
Thấu hiểu rủi ro lớn nếu tiếp tục phụ thuộc vào tổ hợp công nghiệp quốc phòng Mỹ, các quốc gia châu Âu bắt đầu khẩn trương tìm kiếm các giải pháp tự chủ với chi phí hợp lý hơn. Đơn cử trong khuôn khổ dự án Brakestop, Anh đang tiến gần đến việc phối hợp với Ukraine để thử nghiệm dòng tên lửa tầm xa mới có tầm bắn trên 500 km.
Dù độ chính xác và sức công phá kém hơn so với tên lửa hành trình Storm Shadow/SCALP-EG (tầm bắn tối đa 290 km), dòng tên lửa mới này lại sở hữu ưu thế lớn về giá thành khi chỉ tốn khoảng 500.000 USD mỗi quả, bằng một nửa chi phí thông thường.
Đáng chú ý, vũ khí này hoàn toàn không sử dụng linh kiện từ Mỹ, giúp London toàn quyền quyết định việc vận hành mà không cần sự phê duyệt từ Washington cho các đòn tập kích tầm xa. Dự kiến sau khi hoàn tất thử nghiệm tại Anh và Ukraine, những lô hàng thương mại đầu tiên sẽ được bàn giao trước cuối năm 2026.
Song song với những chuyển dịch ở bờ bên kia, Moscow cũng được cho là đã nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ đồng minh Bình Nhưỡng. Các nguồn tin truyền thông phương Tây cho biết một đơn vị tên lửa Triều Tiên gồm 6 xe phóng cùng hơn 100 quả tên lửa đạn đạo (bao gồm 120 quả thuộc dòng KN-23 và KN-24) đã có mặt trên lãnh thổ Nga để tham gia vào các đòn tập kích.
Đánh giá về thông tin này trên kênh Telegram Svideli Bayraktara, phóng viên chiến trường Nga Sergey Shilov nhận định đây là bước đi rất đúng thời điểm nếu thông tin trên là chính xác. Báo cáo này cho thấy năng lực phản công thực tế của phía Triều Tiên không phải là điều có thể xem nhẹ.
Dẫn lại lời một người lính chiến đấu từ năm 2022, ông Shilov nhấn mạnh Quân đội Nga từng đối mặt với đủ chủng loại vũ khí trên thế giới nhưng sẽ không lùi bước. Mùa đông tới dự báo sẽ vô cùng khốc liệt, khi năng lực quân sự chạm ngưỡng, các đòn tập kích nhiều khả năng sẽ chuyển hướng sang nền kinh tế dân sự nhằm gây xáo trộn khu vực hậu phương của đối phương.
Quốc Vinh (Theo Topcor)
