Tối 26/1, Công an TP.Hà Nội cho biết Công an phường Hai Bà Trưng đang khẩn trương điều tra vụ cụ bà 90 tuổi bị người giúp việc bạo hành.
Theo thông tin ban đầu, ngày 12/1, Công an phường Hai Bà Trưng nhận được tin trình báo của anh C. về việc mẹ anh là bà N. (90 tuổi, ở ngõ 190 Lò Đúc) bị đột quỵ nên có thuê người chăm sóc tại nhà.
Nội dung anh C. trình báo, ngày 10/1, anh qua thăm mẹ thì phát hiện phần tai và mắt bên phải của bà bị thâm tím, tụ máu, phần trán bị sưng đỏ. Kiểm tra camera của gia đình, gia đình phát hiện trong quá trình chăm sóc bà N., người giúp việc đã nhiều lần đánh bà.
Nguyên nhân từ nhận thức hay áp lực?
Trao đổi với PV, dưới góc độ pháp lý, TS.LS Đặng Văn Cường (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, hành vi của nữ giúp việc này rất đáng lên án, có dấu hiệu vi phạm pháp luật nên cơ quan công an sẽ vào cuộc xác minh làm rõ để xử lý. Nếu gây ra thương tích nghiêm trọng hoặc hành vi được xác định là đối xử tàn nhẫn với nạn nhân, thì có thể xử lý hình sự.
"Giúp việc gia đình, đặc biệt là chăm sóc người già là hoạt động nghề nghiệp mang tính thời vụ khá phổ biến ở Việt Nam những năm gần đây. Người giúp việc gia đình, chăm sóc người già, trẻ em thường là những người chịu thương, chịu khó, nhẫn nhịn và biết tôn trọng. Tuy nhiên, do trình độ nhận thức và học thức của nhiều người giúp việc gia đình không cao. Thêm vào đó, áp lực cuộc sống và thiếu kỹ năng chăm sóc người cao tuổi nên không ít trường hợp đã thực hiện hành vi bạo hành đối với người cao tuổi".
Ông Cường phân tích, những người này được thuê để chăm sóc cho người cao tuổi khi họ khó khăn trong việc sinh hoạt hằng ngày. Những người giúp việc này được trả lương để chăm sóc và nhận thức rất rõ về nhiệm vụ, trách nhiệm công việc của mình, thậm chí còn được giám sát bởi người đã thuê những người này.
Đa số những người giúp việc, chăm sóc người cao tuổi nhận thức rõ trách nhiệm và những khó khăn trong công việc, song bên cạnh đó vẫn có những người không những không hoàn thành nhiệm vụ mà còn có hành vi bạo hành người cao tuổi gây bức xúc trong dư luận xã hội.
Có thể bị xử lý hình sự
Theo luật sư Cường, trong vụ việc nêu trên hành vi của nữ giúp việc là cố ý gây thương tích và hành hạ người khác.
Bởi vậy, nếu nạn nhân có thương tích hoặc hành vi được xác định là đối xử tàn ác với nạn nhân thì người này sẽ bị xử lý hình sự về tội cố ý gây thương tích theo Điều 134 BLHS hoặc tội hành hạ người khác theo điều 140 Bộ luật hình sự.
Theo quy định của pháp luật thì hành vi cố ý tác động vật lý đến người khác gây ra thương tích từ 11% trở lên hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định từ điểm a, đến điểm k, khoản 1, Điều 134 bộ luật hình sự (như hành vi có tính chất côn đồ, sử dụng vũ khí, hung khí nguy hiểm;
Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ; Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình...).
Trong trường hợp này, nạn nhân là người già, 90 tuổi và không có khả năng tự vệ nên nếu trường hợp nạn nhân có thương tích thì dù thương tích dưới 11%, căn cứ vào quy định tại điểm c, khoản 1, Điều 134 bộ luật hình sự (“c. Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;”), cơ quan điều tra vẫn Khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với nữ giúp việc này về tội cố ý gây thương tích.
Phạm tội với người già, người không có khả năng tự vệ là tình tiết định tội, định khung hình phạt hoặc có thể áp dụng là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.
Trong trường hợp nạn nhân không có thương tích thì vẫn có thể xử lý nếu giúp việc này về tội hành hạ người khác theo quy định tại điều 140 bộ luật hình sự. Cụ thể tội danh và hình phạt được quy định như sau:
Điều 140. Tội hành hạ người khác
1. Người nào đối xử tàn ác hoặc làm nhục người lệ thuộc mình nếu không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 185 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:
a) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;
b) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 31% trở lên;
c) Đối với 02 người trở lên.
Hành vi liên tục đánh vào mặt, chửi bới xúc phạm, bẻ cổ người cao tuổi không có khả năng tự vệ hoàn toàn có thể được xác định là hành vi đối xử tàn ác với người cao tuổi, đây cũng được xác định là hành vi làm nhục người lệ thuộc nên nếu không đủ căn cứ xử lý về tội cố ý gây thương tích thì cơ quan điều tra hoàn toàn có thể xử lý hình sự về tội hành hạ người khác theo quy định tại điều 140 bộ luật hình sự với hình phạt có thể tới 02 năm tù, trong trường hợp 03 năm tù.
"Hành vi của nữ giúp việc này không chỉ vi phạm luật lao động, vi phạm nghiêm trọng đạo đức xã hội mà còn là hành vi vi phạm pháp luật, gây bức xúc trong dư luận xã hội, bất bình đối với nhiều người và gây lo lắng cho gia đình nạn nhân. Bởi vậy cơ quan điều tra sớm vào cuộc xác minh làm rõ để xử lý theo quy định pháp luật, nhằm giáo dục đối với người này và răn đe phòng ngừa chung đối với xã hội, tránh những vụ việc tương tự có thể xảy ra", ông Cường nhấn mạnh.
Minh Ngọc
