Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Nội đã hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 57 bị can trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và một số đơn vị, địa phương.
Các bị can bị đề nghị truy tố về nhiều tội danh, gồm: Tàng trữ trái phép chất ma túy; Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Môi giới hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Làm sai lệch hồ sơ.
Trong vụ án này, bị can bị xác định giữ vai trò lớn nhất là Nguyễn Thị Mai Anh (SN 1979, quê Hà Tĩnh) – người có 7 tiền án, tiền sự và ở vụ án này bị đề nghị truy tố các tội “Đưa hối lộ”, “Môi giới hối lộ”. Chồng Mai Anh là bị can Lê Văn Đông (SN 1978, quê Thái Bình) với 13 tiền án, tiền sự, bị đề nghị truy tố về các hành vi liên quan đến ma túy trái phép. Trong số này cũng có nhiều bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ của Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Lê Văn Đông và Nguyễn Thị Mai Anh (Ảnh: Bộ Công an).
Dựng vỏ bọc "tâm thần"
Theo kết luận điều tra, Nguyễn Thị Mai Anh cùng nhiều bị can khác không có biểu hiện mắc bệnh tâm thần, không mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi. Tuy nhiên, các bị can đã lợi dụng đặc thù của hoạt động giám định pháp y tâm thần. Cơ quan điều tra cho rằng việc giám định còn phụ thuộc nhiều vào đánh giá lâm sàng, quá trình theo dõi hành vi của người được giám định và nhận định của giám định viên.
Từ kẽ hở này, Mai Anh và một số người đã cố tình tạo ra các biểu hiện bất thường trong quá trình giám định để được kết luận mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi tại thời điểm giám định. Mục đích của việc này là để được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh, trì hoãn thi hành án, được trừ thời gian chữa bệnh vào thời gian chấp hành án phạt tù, hoặc tìm cách bỏ trốn để tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Cơ quan điều tra đánh giá việc các bị can sử dụng chính nơi chữa bệnh bắt buộc tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 làm nơi che giấu hành vi phạm tội thể hiện tính chất tinh vi, xảo quyệt. Đây cũng là nguyên nhân khiến Mai Anh và một số bị can dù đang trong diện bắt buộc chữa bệnh nhưng vẫn sinh hoạt, đi lại như bình thường, thậm chí trốn khỏi nơi chữa bệnh và tiếp tục phạm tội mới.
Chi tiền du lịch, hối lộ để được ưu ái trong viện
Kết luận điều tra xác định từ năm 2021 đến trước thời điểm bị bắt, Nguyễn Thị Mai Anh nhiều lần tổ chức, chi trả kinh phí cho cán bộ, nhân viên Viện Pháp y tâm thần Trung ương đi nghỉ dưỡng tại nhiều tỉnh, thành phố.
Mỗi chuyến du lịch có thành phần tham gia và chi phí khác nhau. Trên cơ sở số tiền Mai Anh đã thanh toán cho từng thành viên và người thân đi cùng, cơ quan điều tra xác định đây là khoản lợi ích mà một số cán bộ, nhân viên của viện được hưởng, đồng thời là số tiền Mai Anh sử dụng để hối lộ.
Một số đối tượng trong vụ án tại cơ quan công an.
Ngoài việc chi tiền cho các chuyến nghỉ dưỡng, Mai Anh còn bị cáo buộc đưa hối lộ bằng tiền để được bố trí phòng riêng có điều hòa, cho hai con nhỏ và người giúp việc vào ở cùng trong Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Cơ quan điều tra cũng cho rằng Mai Anh đã đưa tiền nhằm tác động để việc giám định đưa ra kết luận không khách quan. Theo kết luận điều tra, Mai Anh không mắc bệnh tâm thần, có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự, nhưng đã tạo được vỏ bọc bệnh án tâm thần để tiếp tục thực hiện nhiều hành vi phạm tội khác nhau.
Tổng số, bị can Mai Anh bị cáo buộc đưa hối lộ hơn 1,3 tỷ đồng, chưa kể các quà tặng khác của bị can cho người có chức vụ, quyền hạn. Ở hành vi môi giới hối lộ, cơ quan chức năng xác định, bị can Nguyễn Thị Mai Anh nhận tiền của nhiều trường hợp khác, chuyển cho bác sĩ để họ làm sai lệch kết quả giám định, biến người bình thường thành “tâm thần”. Tổng số, bị can này môi giới hối lộ hơn 3,8 tỷ đồng và hưởng lợi gần 3,2 tỷ đồng từ hoạt động phạm pháp.
