Giá dầu thế giới tăng mạnh, Việt Nam đối mặt nhiều áp lực
Theo Bộ Công Thương, xung đột quân sự giữa Hoa Kỳ và Iran đang leo thang, khiến Iran phong tỏa Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương 31% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu.
Tình hình này khiến giá dầu thế giới tăng khoảng 20% từ đầu năm 2026 và có thể vọt lên 120–140 USD/thùng nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn.
Các chuyên gia nhận định khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á – nơi phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông – sẽ chịu tác động rõ rệt nhất.
Tại Việt Nam, nhu cầu xăng dầu năm 2025 đạt khoảng 28,6 triệu m³/tấn, tương đương 2,2–2,3 triệu m³/tấn mỗi tháng. Dù trong nước có hai nhà máy lọc dầu lớn là Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Nhà máy lọc dầu Bình Sơn, nguồn cung vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu, vì vậy nguy cơ thiếu hụt cục bộ tại một số địa phương vẫn có thể xảy ra.
Chạy xe đúng cách có thể tiết kiệm tới 20% nhiên liệu
Theo các chuyên gia kỹ thuật ô tô, cách lái xe có ảnh hưởng rất lớn tới mức tiêu hao nhiên liệu. Về nguyên lý vật lý, năng lượng cần để xe di chuyển được xác định theo công thức E = 1/2 m v² (m là khối lượng xe, v là vận tốc). Vì vậy, việc tăng tốc đột ngột hoặc chạy ở tốc độ cao sẽ khiến xe tiêu hao nhiều năng lượng hơn.
Trong khi đó, động cơ đốt trong chỉ đạt hiệu suất khoảng 20–30% khi vận hành ổn định, phần năng lượng còn lại bị thất thoát dưới dạng nhiệt và khí thải.
Theo ông Đỗ Văn Dũng, Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TP.HCM, nếu tài xế giữ tốc độ ổn định khoảng 50–80 km/h, động cơ sẽ hoạt động ở vòng tua lý tưởng 1.500–2.500 vòng/phút, giúp giảm đáng kể mức tiêu hao nhiên liệu. Ngược lại, việc tăng tốc đột ngột hoặc phanh gấp có thể làm mức tiêu hao nhiên liệu tăng thêm 10–20%. Với những xe có hệ thống Cruise Control, việc sử dụng chế độ ga tự động có thể giúp tiết kiệm thêm 5–10% xăng.
Những thói quen nhỏ giúp xe “ăn” ít xăng hơn
Ngoài cách điều khiển xe, nhiều yếu tố kỹ thuật cũng ảnh hưởng trực tiếp đến lượng nhiên liệu tiêu thụ.
Một trong những yếu tố thường bị bỏ qua là áp suất lốp xe. Khi lốp non hơi, lực ma sát lăn tăng lên khiến động cơ phải làm việc nhiều hơn, có thể làm tiêu hao thêm 3–5% nhiên liệu. Vì vậy, việc kiểm tra lốp định kỳ và bơm đúng áp suất theo khuyến nghị của nhà sản xuất là rất quan trọng.
Bên cạnh đó, tắt động cơ khi dừng lâu cũng giúp tiết kiệm đáng kể. Khi xe nổ máy nhưng không di chuyển, động cơ vẫn tiêu hao khoảng 0,5–1 lít nhiên liệu mỗi giờ. Với các dòng xe hiện đại, hệ thống Start-Stop tự động tắt máy khi dừng xe cũng giúp giảm tiêu hao nhiên liệu và lượng khí thải CO₂.
Việc sử dụng điều hòa cũng ảnh hưởng đáng kể tới mức tiêu hao xăng. Máy nén điều hòa lấy năng lượng trực tiếp từ động cơ, khiến mức tiêu hao tăng thêm khoảng 5–10%. Khi thời tiết mát, tài xế có thể hạn chế sử dụng điều hòa khi không cần thiết, mở cửa sổ hoặc sử dụng quạt gió để giảm tải cho động cơ.
Ngoài ra, giảm tải trọng xe cũng giúp tiết kiệm nhiên liệu. Theo các chuyên gia, mỗi 50 kg hàng hóa dư thừa có thể làm mức tiêu hao tăng khoảng 2%. Vì vậy, việc loại bỏ đồ đạc không cần thiết trong xe sẽ giúp giảm đáng kể chi phí nhiên liệu.
Bảo dưỡng định kỳ và lên kế hoạch di chuyển hợp lý
Một yếu tố quan trọng khác là bảo dưỡng xe đúng định kỳ. Việc thay dầu, vệ sinh lọc gió hoặc kiểm tra bugi đúng lịch có thể giúp động cơ vận hành hiệu quả hơn, tiết kiệm thêm 4–5% nhiên liệu.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị người lái nên lập kế hoạch di chuyển trước khi đi, chọn tuyến đường ít tắc nghẽn để tránh tình trạng dừng – đi liên tục, vốn khiến xe tiêu hao nhiều nhiên liệu hơn.
Một mẹo nhỏ khác là đổ xăng vào buổi sáng sớm, khi nhiệt độ thấp hơn và nhiên liệu ít bị giãn nở, giúp người dùng nhận được lượng xăng thực tế nhiều hơn.
Người dân được khuyến cáo không tích trữ xăng dầu
Bên cạnh việc tiết kiệm nhiên liệu, Bộ Công Thương cũng khuyến cáo người dân không lợi dụng tình hình để đầu cơ hoặc tích trữ xăng dầu trái phép, vì hành vi này có thể làm trầm trọng thêm nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
Khi phát hiện cửa hàng xăng dầu ngừng bán không có lý do, bán sai giá niêm yết hoặc có dấu hiệu găm hàng, người dân có thể phản ánh tới cơ quan quản lý thị trường hoặc gọi đường dây nóng 1900 888 655 để được xử lý kịp thời.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh, việc sử dụng nhiên liệu tiết kiệm không chỉ giúp mỗi gia đình giảm chi phí, mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Trang Đào
