Một đoạn video TikTok đang được chia sẻ khá nhiều gần đây ghi lại một cảnh hậu trường chụp ảnh rất đời. Không phải flycam xịn, cũng không phải combo máy ảnh - ống kính trăm triệu, mà là một xấp giấy A4 hơi nhàu, in kín ảnh đen trắng. Dân trong nghề gọi vui với nhau là “giáo án chụp ảnh”.

Trong video, bối cảnh là một bãi cỏ rộng trước địa điểm quen thuộc, các mẫu mặc áo dài, tóc cài hoa, tạo dáng giữa nắng chiều. Xung quanh là vài nhiếp ảnh gia, trợ lý, người cầm máy, người cầm hoa, người cầm… giấy. Thứ được chuyền tay nhau liên tục chính là xấp “giáo án” này. Mỗi tờ in hàng chục bức ảnh to nhỏ, đủ mọi kiểu đứng, ngồi, nghiêng người, quay lưng, cúi đầu, ánh mắt nhìn xa hay nhìn xuống. Có ảnh chụp toàn thân, có ảnh cận mặt, có ảnh lấy tay áo, có ảnh lấy bóng đổ.
Điểm thú vị là xấp giấy trông rất “thủ công”. Không cần thiết kế màu mè, không cần trình bày layout đẹp, chỉ đơn giản là những tấm ảnh đen trắng in ra, hơi nhòe, mép giấy cong vẹo cũng được. Nhưng chính thứ đó lại đóng vai trò như bản đồ tác nghiệp. Nhiếp ảnh gia chỉ nhanh một kiểu, mẫu liếc qua, hiểu ý, xoay người đúng góc. Không cần diễn giải dài dòng, không cần thị phạm tại chỗ. Mọi thứ diễn ra gọn, nhanh, đúng kiểu “đã tập rồi”.

Nhiều người xem video bật cười vì nhận ra đây là thứ quen thuộc trong giới chụp ảnh thương mại, kỷ yếu, áo dài, lookbook. Khi thời gian có hạn, mẫu không chuyên nhiều, ánh sáng thay đổi liên tục, việc có sẵn một bộ pose tham khảo giúp cả ekip tiết kiệm rất nhiều công sức. Mẫu cũng đỡ lúng túng, nhiếp ảnh gia không phải nghĩ lại từ đầu từng dáng.
Cộng đồng mạng gọi vui đây là “giáo án quốc dân”, “sách giáo khoa tạo dáng”, thậm chí có người đùa rằng chỉ cần xấp giấy này là chụp được đủ thể loại từ ảnh kỷ yếu, ảnh cưới đến ảnh áo dài Tết. Có thể nhìn hơi buồn cười, nhưng nó phản ánh khá rõ cách làm việc thực tế phía sau những bộ ảnh lung linh trên mạng.

Xem xong video, nhiều người mới nhận ra một điều. Đằng sau một tấm ảnh trông rất ngẫu hứng đôi khi lại là cả một kho tư liệu, kinh nghiệm tích lũy và những “giáo án” được dùng đi dùng lại, nhưng vẫn hiệu quả theo cách rất riêng.
Phạm Hoàng
