Tôi từng là kiểu người rất sợ thất bại.
Chỉ cần làm không tốt một việc gì đó, tôi sẽ tự trách bản thân rất lâu. Nếu bị từ chối hay gặp trở ngại, tôi thường nghĩ mình không đủ giỏi và khó có thể thành công như người khác.
Có thời điểm, tôi gần như mất hết niềm tin vào bản thân.
Cho đến một ngày, khi xem Sex Education, tôi bất ngờ nhớ lại một câu nói của bố.
Trong phim có một phân đoạn khi một nhân vật trẻ tuổi cảm thấy mình đang tụt lại phía sau tất cả mọi người. Cậu ấy nhìn thấy bạn bè tiến bộ từng ngày trong khi bản thân liên tục mắc sai lầm và không biết tương lai sẽ đi về đâu.
Khung cảnh đó khiến tôi nhớ như in giai đoạn khó khăn nhất của mình.
Và cũng khiến tôi nhớ đến bố.
Câu nói tôi từng cho rằng quá đơn giản
Năm đó, tôi vừa trải qua một thất bại lớn.
Một kế hoạch mà tôi dành nhiều tâm huyết không đạt kết quả như mong muốn. Tôi thất vọng đến mức không muốn gặp ai, cũng không muốn nói chuyện với bất kỳ người nào.
Tôi cảm thấy mọi nỗ lực của mình đều vô nghĩa.
Thấy tôi buồn bã nhiều ngày liền, bố chỉ ngồi xuống cạnh tôi rồi nói: "Không ai học được cách đi mà chưa từng ngã."
Lúc ấy, tôi thấy câu nói đó quá bình thường. Tôi thậm chí còn nghĩ bố không hiểu những gì mình đang trải qua. Tôi cần một giải pháp, một lời khuyên cụ thể, chứ không phải một câu động viên nghe có vẻ sáo rỗng.
Nhưng bố không nói thêm gì nữa. Ông chỉ bảo tôi nghỉ ngơi vài hôm rồi tiếp tục làm lại từ đầu.
Theo Psychology Today, nhiều người có xu hướng xem thất bại là bằng chứng cho thấy bản thân thiếu năng lực, trong khi các chuyên gia tâm lý cho rằng thất bại thực chất là một phần tất yếu của quá trình học hỏi và phát triển.
Ngày đó tôi chưa hiểu điều này. Tôi chỉ thấy mình là người thua cuộc.
Mọi chuyện thay đổi sau một lần dám đứng dậy
Sau vài tuần chán nản, tôi quyết định thử lại. Không phải vì tự tin hơn. Mà vì tôi nhớ đến lời bố.
Nếu ai cũng phải ngã trước khi biết đi, có lẽ việc thất bại một lần chưa nói lên điều gì cả.
Tôi bắt đầu học lại những kỹ năng còn thiếu. Tôi sửa những sai lầm đã mắc phải và thử sức với những cơ hội mới.
Lần thứ hai vẫn chưa thành công. Lần thứ ba cũng vậy.
Nhưng đến lần thứ tư, mọi thứ bắt đầu khác đi.
Tôi dần có được những kết quả đầu tiên. Công việc ổn định hơn. Sự tự tin cũng quay trở lại.
Điều quan trọng nhất là tôi không còn sợ thất bại như trước nữa.
Theo Harvard Business Review, khả năng phục hồi sau thất bại là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định thành công lâu dài. Những người biết học hỏi từ sai lầm thường có cơ hội phát triển tốt hơn những người luôn cố tránh thất bại bằng mọi giá.
Khi đọc những nghiên cứu này, tôi chợt hiểu vì sao bố lại nói câu đó. Ông không cố dạy tôi cách thành công. Ông chỉ muốn tôi đừng bỏ cuộc quá sớm.
Đôi khi cha mẹ nhìn thấy điều chúng ta chưa nhìn thấy
Điều khiến tôi xúc động nhất khi xem Sex Education là bộ phim luôn nhắc đến sự trưởng thành. Không phải kiểu trưởng thành nhờ thành công hay chiến thắng, mà là trưởng thành sau những lần vấp ngã.
Tôi nghĩ bố đã hiểu điều đó từ rất lâu. Trong khi tôi chỉ nhìn thấy thất bại trước mắt, ông nhìn thấy cả con đường phía sau thất bại ấy. Trong khi tôi nghĩ mọi chuyện đã kết thúc, ông biết rằng đó mới chỉ là một chương rất nhỏ của cuộc đời.
Theo Greater Good Magazine, những người có khả năng nhìn nhận thất bại như cơ hội học hỏi thường có sức khỏe tinh thần tốt hơn và dễ đạt được các mục tiêu dài hạn hơn.
Bây giờ nhìn lại, tôi biết ơn câu nói năm ấy của bố hơn bao giờ hết. Nó không làm khó khăn biến mất ngay lập tức. Nhưng nó giúp tôi thay đổi cách nhìn về khó khăn.
Sex Education khiến tôi nhận ra rằng có những lời dạy của cha mẹ tưởng chừng rất đơn giản, nhưng phải sau nhiều năm trải nghiệm, chúng ta mới hiểu hết giá trị.
Và đôi khi, chỉ một câu nói đúng lúc cũng đủ để thay đổi cả cách một người bước tiếp trên đường đời.
Ngọc Hân (ghi)
