Bệnh nhân là người đàn ông 47 tuổi, làm nghề thợ xây tại Hà Nội. Trong một lần đứng trát tường trên giàn giáo tầng 4, anh bất ngờ trượt chân và rơi thẳng xuống đất từ độ cao hơn 12 mét. Khi được đồng nghiệp đưa tới Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội), anh tím tái, thở gấp, lồng ngực đau dữ dội và gần như không thể nói.
Qua thăm khám, các bác sĩ xác định bệnh nhân đang trong tình trạng nguy kịch với nhiều tổn thương: gãy nhiều xương sườn trái, tràn khí và tràn máu màng phổi mức độ nặng, dập phổi lan tỏa, suy hô hấp cấp, máu chảy ồ ạt vào phế nang và phế quản, kèm theo huyết động bất ổn.
Tất cả những tổn thương cùng xuất hiện trong một thời điểm. Đây là kịch bản nguy hiểm nhất mà bác sĩ hồi sức có thể gặp. Bệnh nhân nhanh chóng được dẫn lưu màng phổi, nội soi phế quản cầm máu. Tuy nhiên, do phổi dập nặng, lượng máu vẫn liên tục chảy vào đường thở.
Sau 24 giờ nhập viện, tình trạng bệnh nhân chuyển biến xấu rất nhanh, phải đặt nội khí quản, oxy tụt liên tục, CO₂ tăng cao. Máu trào liên tục qua ống thở khiến bác sĩ nhiều thời điểm “không thể thông khí nổi”. Nếu tiếp tục thở máy theo cách thông thường, bệnh nhân chắc chắn tử vong; nếu không kiểm soát được máu trong phổi, kết cục cũng không khác. Đó là khoảnh khắc mà mọi quyết định đều mang tính sinh tử.
Trong đêm, Khoa Hồi sức tích cực họp hội chẩn khẩn cấp. BSCKI Nguyễn Tiến Lâm – bác sĩ điều trị chính, là người theo dõi sát bệnh nhân ngay từ đầu – phân tích: “Bệnh nhân đứng trước hai nguy cơ tử vong: không thông khí được dẫn đến suy hô hấp tối cấp, và nhiễm trùng nặng do máu – dịch tràn đầy phổi. Nếu không thay thế chức năng phổi bằng ECMO, mọi nỗ lực sẽ không còn kịp nữa.”
Sau đánh giá toàn diện, BS Nguyễn Tiến Lâm và ê-kíp đưa ra quyết định táo bạo nhất, mạnh nhất, tốn lực nhất – nhưng cũng là hy vọng duy nhất: Đặt ECMO V–V (oxy hóa qua màng ngoài cơ thể) ngay lập tức giúp thay thế hoàn toàn chức năng phổi. Đây là kỹ thuật hồi sức chuyên sâu, đòi hỏi kinh nghiệm, sự theo dõi liên tục 24/24 và khả năng xử trí chính xác từng phút. Các bác sĩ chia sẻ: “Nếu chậm vài tiếng, không còn cơ hội.”
Sau 5 ngày trên ECMO, điều kỳ diệu đã xảy ra: phổi bệnh nhân bắt đầu giảm chảy máu, thông khí cải thiện, các chỉ số dần ổn định. Đến ngày thứ 7 sau tai nạn, anh được cai ECMO thành công – bước ngoặt mà chính các bác sĩ cũng thừa nhận là “ít ai dám nghĩ tới khi nhìn thấy tình trạng ban đầu”.
Chiến thắng nguy kịch chỉ là bước đầu. Những ngày sau đó, bệnh nhân tiếp tục được hồi sức, vật lý trị liệu và chăm sóc toàn diện để hồi phục chức năng hô hấp và vận động. Gần 3 tuần sau tai nạn, anh bước đi bằng chính đôi chân mình rời Bệnh viện Thanh Nhàn. Người nhà anh nói trong nước mắt: “Chúng tôi không dám nghĩ anh ấy qua nổi… chứ chưa bao giờ dám mơ anh ấy có thể đi lại, cười nói như hôm nay. Nhờ bác sĩ Thanh Nhàn mà gia đình chúng tôi có thêm một cơ hội làm lại.”
Phía sau sự trở về ấy là năng lực hồi sức chuyên sâu của đội ngũ thầy thuốc tại bệnh viện tuyến cuối của Thủ đô. Khoa Hồi sức tích cực & Chống độc – Bệnh viện Thanh Nhàn hiện làm chủ toàn bộ các kỹ thuật ECMO phức tạp mà trước đây chỉ thấy ở tuyến trung ương. Đó là kết quả của sự phối hợp liên khoa, quyết định kịp thời, chính xác và kinh nghiệm dày dạn trong xử trí các ca nguy kịch nhất.
BSCKI Nguyễn Tiến Lâm chia sẻ: “Trong hồi sức, làm đúng thôi chưa đủ. Quan trọng nhất là phải làm sớm – làm kịp – và làm chính xác cho từng bệnh nhân. Chậm một giờ thôi… kết quả có thể hoàn toàn khác.”
Câu chuyện của người thợ xây rơi từ tầng 4 trở về từ ranh giới sinh tử không chỉ là một ca cứu sống ngoạn mục. Đó còn là minh chứng cho tinh thần chiến đấu không bỏ cuộc của đội ngũ bác sĩ – rằng chỉ cần còn một cơ hội, họ sẽ chiến đấu đến cùng để giữ lại sự sống cho bệnh nhân.
Ánh Lê
Theo Bệnh viện Thanh Nhàn
