Trong bối cảnh căng thẳng tại khu vực eo biển Hormuz làm nổi bật vai trò then chốt của vận tải biển đối với nền kinh tế toàn cầu, ngành công nghiệp đóng tàu của Mỹ đang phải đối mặt với một thách thức khác: tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng kéo dài trong nhiều năm tới.
Theo phân tích của McKinsey dựa trên dữ liệu của Bộ Lao động Mỹ, ngành đóng tàu nước này có thể thiếu từ 200.000 đến 250.000 lao động trong vòng 10 năm tới. Tình trạng thiếu nhân lực diễn ra ở nhiều vị trí quan trọng như thợ hàn, thợ lắp ráp, kỹ thuật viên và các cấp quản lý trực tiếp tại xưởng.
Khủng hoảng nhân lực xuất phát từ sự thay đổi cơ cấu lao động kéo dài nhiều thập niên. Trong nửa cuối thế kỷ XX, lực lượng lao động thuộc thế hệ bùng nổ dân số (Baby Boomers) chiếm tỷ trọng lớn tại các nhà máy đóng tàu. Tuy nhiên, những năm gần đây, ngày càng ít lao động trẻ lựa chọn các nghề kỹ thuật hoặc sản xuất.
Nhiều người thuộc thế hệ thiên niên kỷ (Millennials) ưu tiên học đại học và theo đuổi các công việc văn phòng thay vì nghề thủ công hoặc sản xuất công nghiệp. Khi thế hệ lao động lớn tuổi dần nghỉ hưu, nguồn nhân lực kế cận không đủ để thay thế. Hiện nay, khoảng 27% lao động trong ngành đóng tàu Mỹ từ 55 tuổi trở lên.
Trong khi đó, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) cùng xu hướng doanh nghiệp cắt giảm tuyển dụng đang khiến cơ hội việc làm văn phòng ngày càng cạnh tranh. Điều này vô tình tạo ra cơ hội mới cho thế hệ lao động trẻ, đặc biệt là Gen Z.
Ông Fraser Patterson, Giám đốc điều hành nền tảng tuyển dụng lao động xây dựng Skillit, nhận định đây là cơ hội hiếm có đối với người trẻ bởi nhu cầu tuyển dụng trong ngành đóng tàu là có thật, được bảo đảm bằng các chương trình đầu tư dài hạn và không mang tính ngắn hạn nhất thời.
Theo ông Patterson, các vị trí trong ngành không đòi hỏi bằng đại học 4 năm nhưng vẫn mang lại thu nhập tốt, cơ hội học nghề bài bản và triển vọng nghề nghiệp ổn định trong dài hạn.
Ngành đóng tàu Mỹ từng là một trong những lĩnh vực sản xuất quan trọng nhất thế giới. Tuy nhiên, trong khoảng 50 năm qua, thị phần đóng tàu biển thương mại của Mỹ đã giảm mạnh từ khoảng 5% sản lượng toàn cầu trong thập niên 1970 xuống chỉ còn 0,2% hiện nay.
Để phục hồi năng lực sản xuất trong nước và giảm phụ thuộc vào các xưởng đóng tàu nước ngoài, chính quyền và giới doanh nghiệp Mỹ đang đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực này.
Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, mức lương trung bình hằng năm của lao động trong lĩnh vực đóng tàu và sản xuất tàu thuyền hiện vào khoảng 67.000 USD. Các kỹ sư đóng tàu có thể nhận mức thu nhập trên 100.000 USD mỗi năm (khoảng 2,6 tỷ VNĐ).
Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho rằng mức lương hiện tại vẫn chưa đủ sức cạnh tranh với các ngành nghề khác. Người lao động có thể kiếm được mức thu nhập tương đương tại các tập đoàn bán lẻ hoặc logistics mà không phải làm những công việc nặng nhọc.
Để thu hút nhân lực, các doanh nghiệp đã bắt đầu tăng mạnh chế độ đãi ngộ. Mới đây, lực lượng lao động thuộc công đoàn tại các nhà máy của Huntington Ingalls Industries ở bang Mississippi đã đạt được thỏa thuận mới với mức tăng lương cơ bản ngay lập tức 18%. Tổng thu nhập của người lao động dự kiến tăng từ 35% đến 47% trong vòng 5 năm tới, đánh dấu đợt tăng lương lớn nhất trong lịch sử công ty.
Ngành đóng tàu hiện cần nhiều nhóm nghề khác nhau như thợ hàn, thợ điện, thợ lắp đường ống và thợ cơ khí chính xác. Đây đều là những công việc đòi hỏi kỹ năng cao, mức lương ngày càng hấp dẫn và ít chịu tác động từ quá trình tự động hóa hơn nhiều nghề văn phòng.
Các doanh nghiệp cũng đang mở rộng chương trình học nghề và đào tạo tại chỗ nhằm giảm rào cản gia nhập
Thiên Di
Theo Fortune
