Tan làm muộn, tắc đường, bận chăm con hoặc mải xem các thiết bị điện tử là những lý do khiến nhiều người chỉ ăn tối vào lúc 9-10 giờ đêm, thậm chí sát giờ đi ngủ. Đây là thói quen khá phổ biến nhưng ít ai biết rằng nó có thể ảnh hưởng không chỉ đến tiêu hóa mà còn tác động lâu dài đến sức khỏe của thận.
Theo các chuyên gia, thời điểm ăn tối có liên quan chặt chẽ đến đồng hồ sinh học, quá trình chuyển hóa và nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.
Vì sao ăn tối muộn có thể gây hại cho thận?
Thận không chỉ có chức năng tạo nước tiểu mà còn giúp lọc chất thải, cân bằng khoáng chất, điều hòa huyết áp và tham gia nhiều quá trình chuyển hóa quan trọng trong cơ thể.
Bác sĩ Himesh Gandhi, chuyên gia phẫu thuật tiết niệu - ung thư, tại Ruby Hall Clinic (Ấn Độ), cho biết: “Ăn tối muộn, đặc biệt quá sát giờ đi ngủ có thể làm xáo trộn đồng hồ sinh học của cơ thể, vốn có vai trò điều hòa quá trình chuyển hóa, hormone và hoạt động của các cơ quan”.
Nhiều nghiên cứu cho thấy việc thường xuyên ăn tối quá muộn có thể khiến cơ thể kiểm soát đường huyết kém hơn, tăng đề kháng insulin, tăng cân và tăng huyết áp. Đây đều là những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến bệnh thận mạn tính, hay còn gọi là suy thận.
Các mạch máu nhỏ li ti trong thận rất dễ bị tổn thương bởi tình trạng đường huyết và huyết áp tăng kéo dài. Quá trình này thường diễn ra âm thầm trong nhiều năm và chỉ được phát hiện khi thận đã suy giảm chức năng đáng kể.
Ban đêm là thời điểm cơ thể bắt đầu giảm tốc để chuẩn bị nghỉ ngơi. Nếu ăn quá no ngay trước khi đi ngủ, hệ chuyển hóa sẽ phải hoạt động nhiều hơn bình thường.
Bác sĩ Gandhi giải thích: “Những bữa ăn no vào cuối ngày có thể khiến lượng đường trong máu và triglyceride duy trì ở mức cao lâu hơn. Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến béo phì, đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp, từ đó tạo thêm gánh nặng cho thận”.
Nói cách khác, ăn tối quá muộn không làm tổn thương thận ngay lập tức, nhưng nếu kéo dài trong nhiều năm, nó có thể góp phần làm gia tăng các bệnh lý chuyển hóa, vốn là nguyên nhân phổ biến dẫn đến suy giảm chức năng thận.
Ăn tối thế nào để bảo vệ thận?
Theo bác sĩ Gandhi, không có một khung giờ ăn tối phù hợp với tất cả mọi người. Tuy nhiên, nếu có thể, nên ăn tối trước khi đi ngủ khoảng 2-3 giờ để cơ thể có đủ thời gian tiêu hóa thức ăn và ổn định đường huyết.
Bên cạnh đó, bữa tối cũng không nên là bữa ăn nhiều nhất trong ngày. Một bữa ăn cân đối với rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu protein nạc và chất béo lành mạnh sẽ có lợi hơn cho quá trình chuyển hóa.
Ngược lại, nên hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn, món ăn nhiều muối, đồ uống có đường và những bữa ăn quá lớn vào cuối ngày.
Những thói quen giúp thận khỏe mạnh lâu dài
Theo bác sĩ Gandhi, bảo vệ thận không phụ thuộc vào một thay đổi duy nhất mà là kết quả của nhiều thói quen tốt được duy trì mỗi ngày.
Ông khuyến cáo: “Những yếu tố góp phần cải thiện sức khỏe chuyển hóa và sức khỏe thận bao gồm tập thể dục, duy trì cân nặng hợp lý, tránh lạm dụng thuốc giảm đau và không hút thuốc lá”.
Ngoài ra, mọi người nên ngủ đủ giấc, uống đủ nước nếu không có chống chỉ định từ bác sĩ, kiểm tra huyết áp, đường huyết và chức năng thận định kỳ, đồng thời không chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như phù, mệt mỏi kéo dài hoặc thay đổi lượng nước tiểu.
Thận thường "im lặng" cho đến khi tổn thương đã tiến triển. Vì vậy, chỉ một thay đổi nhỏ như ăn tối sớm hơn cũng có thể góp phần bảo vệ cơ quan này về lâu dài.
Lam Chi
Nguồn: Times of India
