Cắt tỉa là một hoạt động thiết yếu trong làm vườn nhằm kiểm soát sự phát triển, tạo dáng cho cây, thúc đẩy hình thành cành ra hoa hoặc kết trái cho mùa tới, và quan trọng nhất là loại bỏ những phần chết, hư hại hoặc bị bệnh của cây. Theo chuyên gia làm vườn nổi tiếng người Anh Monty Don, việc cắt tỉa thành công cần được thực hiện đúng thời điểm — vốn khác nhau tùy theo từng loài cây.
Monty đã đưa ra hướng dẫn về thời điểm và cách cắt tỉa cây trong tháng này trên blog các công việc làm vườn tháng Ba của ông. Ông khuyến nghị sử dụng kéo cắt cành thật sắc và đã được khử trùng. Dụng cụ thường được dùng nhất cho công việc này là kéo bypass, về cơ bản giống như kéo cắt thông thường nhưng có một lưỡi mỏng và một lưỡi dày hơn. Loại kéo này gây tổn thương tối thiểu cho thân cây, nên rất phù hợp để tỉa cây và thực hiện các công việc nhẹ như cắt hoa.
Người làm vườn cũng có thể dùng kéo nhà bếp cho những cây có thân mềm, nhưng phải làm sạch kỹ để tránh đưa mầm bệnh vào cây, có thể khiến cây bị hủy hoại.
2 loại cây cần cắt tỉa ngay lúc này
Monty cho biết hai tuần đầu tháng Ba là thời điểm tốt nhất để cắt tỉa những cây bụi và cây leo ra hoa trên chồi mới. Ông đưa ra một số ví dụ như hoa ông lão ra hoa muộn, hoa hồng và mật mông hoa.
Chuyên gia làm vườn này chia sẻ rằng ông thích thực hiện việc này khi “bắt đầu thấy những chồi mới xuất hiện”.
Những cây bụi như sơn thù du, liễu và cây cơm cháy có thể được cắt tỉa mạnh tay để kích thích chồi mới, giúp chúng “rực sáng với màu sắc tươi hơn vào mùa đông tới”.
Monty giải thích rằng mục tiêu của việc cắt tỉa là “khuyến khích sự phát triển mạnh mẽ của chồi mới, từ đó tạo ra nhiều hoa”.
Đối với các giống cây leo như nhóm hoa ông lão Viticella, việc cắt tỉa nhằm ngăn hoa phát triển ngày càng cao trên thân cây, khiến phần dưới bị trơ trụi.
Lưu ý khác khi cắt tỉa cây
Khi cắt tỉa cây, cần tránh thực hiện lúc cây còn ướt vì dễ lây lan nấm bệnh. Trước khi cắt, nên quan sát kỹ để xác định cành chết, cành bệnh hoặc cành mọc rối nhằm giữ dáng cân đối cho cây.
Không nên loại bỏ quá 25–30% tán lá trong một lần để tránh làm cây suy yếu. Vết cắt nên gọn, dứt khoát, nghiêng khoảng 45 độ và ngay phía trên mắt lá hoặc chồi khỏe mạnh để cây nhanh phục hồi.
Sau khi tỉa, nên bổ sung dinh dưỡng phù hợp để kích thích chồi mới phát triển. Quan trọng nhất là hiểu đặc tính từng loài cây vì mỗi loại có thời điểm và cách cắt tỉa khác nhau để đảm bảo ra hoa, kết trái tốt nhất.
Cắt tỉa đúng cách và đúng thời điểm sẽ giúp cây khỏe mạnh, ra hoa nhiều và phát triển bền vững. Chỉ cần cẩn trọng và hiểu đặc tính từng loại cây, bạn sẽ thấy khu vườn thay đổi rõ rệt.
Trà My
Theo Express
