Toyota đang thử nghiệm một cách tiếp cận khác với việc bố trí pin trên xe điện, theo đó họ đề xuất cho phép bộ pin dịch chuyển trong va chạm thay vì cố định cứng. Tất nhiên việc dịch chuyển này trong phạm vi rất nhỏ. Điều này ngược lại với thiết kế truyền thống vốn cho rằng gắn pin thật cứng chắn là tối ưu nhất. Ý tưởng này được thể hiện trong bằng sáng chế mới nhất của Toyota, nộp vào tháng 8/2025 và vừa được công bố gần đây.
Theo bằng sáng chế, pin được đặt vào phần khung dưới của xe nhưng không cố định như một “khối” kết cấu. Thay vào đó, bộ pin được để trong một bộ khung, xung quanh là các chi tiết liên quan tới hệ thống treo và cấu trúc gia cố được thiết kế để chịu lực va chạm đầu tiên. Khi xảy ra va chạm bên, các chi tiết này sẽ biến dạng trước, hấp thụ và chuyển hướng năng lượng, cho phép pin dịch chuyển một chút theo cách kiểm soát, từ đó giảm lực tác động đột ngột lên vỏ pin và các cell bên trong. Nói cách khác, Toyota sẽ trang bị một "vùng biến dạng" (Crumple zone) dành cho pin xe EV để hấp thụ xung lực.
Ý tưởng này khá giống với cách hoạt động của các “vùng biến dạng” và bộ gắn động cơ có thể tách rời ở xe truyền thống, trong điều kiện lái bình thường, mọi thứ rất chắc chắn. Nhưng khi va chạm nghiêm trọng xảy ra, cấu trúc được thiết kế để “nhượng bộ” một cách có kiểm soát, nhằm phân tán lực và bảo vệ những phần quan trọng — trong trường hợp này là bộ pin điện.
Toyota cũng đặc biệt tập trung vào va chạm bên hông, vốn luôn là thách thức lớn với an toàn pin do khoảng cách từ cửa đến bộ pin khá hẹp trên xe điện.
Hiện đa số hãng xe điện áp dụng cách cố định pin thật chắc trong khung để tăng cứng vững cấu trúc hoặc dùng các thanh gia cố mạnh. Toyota đi theo hướng khác, quản lý xung lực va chạm thay vì “chống chịu” trực tiếp - điều này mở ra một góc nhìn mới về an toàn pin nhưng vẫn là ý tưởng trong bằng sáng chế, chưa chắc đã xuất hiện trên xe sản xuất hàng loạt trong tương lai.
Hoàng Dũng
