Bộ Y tế ghi nhận Việt Nam hiện trong nhóm quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao với 222.000 ca mỗi năm song phần lớn chưa tiếp cận kịp thời hệ thống cấp cứu.
Cụ thể, chỉ 23,2% bệnh nhân đến viện trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - khoảng thời gian "vàng" để can thiệp hiệu quả. Ngoài ra, chỉ khoảng 20% người bệnh được đưa đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.
Chia sẻ tại Hội nghị quốc tế Phòng chống bệnh không lây nhiễm hôm 26/3 nhân 45 năm thành lập Trung tâm Hô hấp của bệnh viện, TS Đào Việt Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, nói: "Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào thần kinh của bệnh nhân đột quỵ bị phá hủy, việc chậm trễ khiến cơ hội cứu sống và phục hồi giảm đáng kể".
Ông cho rằng thực tế có nhiều "nút thắt" trong hành trình cấp cứu người đột quỵ như người dân chưa nhận biết sớm triệu chứng, tự di chuyển đến bệnh viện thay vì gọi cấp cứu, hoặc phải chuyển tuyến nhiều lần trước khi được điều trị chuyên sâu. Trong khi đó, hệ thống cấp cứu trước viện chưa đồng bộ, các mô hình tối ưu như điều trị tiêu sợi huyết sớm kết hợp chuyển tuyến hay can thiệp mạch não vẫn chưa được triển khai rộng rãi.
Bài tập 10 giây giúp kiểm tra đột quỵ
Trong chương trình "Vui - Khỏe - có ích" phát sóng trên VTV3 ngày 28/3 vừa qua, BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai đã chia sẻ một bài tập đơn giản giúp mọi người dễ dàng phát hiện triệu chứng sớm của bệnh đột quỵ.
"Vì đối với bệnh này, chúng ta cần phát hiện thật sớm, đưa đến viện thật sớm, thì chúng ta mới có cơ hội quay trở lại cuộc sống bình thường trước đó", bác sĩ Dũng cho hay.
Cụ thể, người dân đứng thẳng, hai chân đứng rộng ngang vai, đưa hai tay ra phía trước, giữ thẳng song song. Sau đó, ngửa hai bàn tay lên giữ nguyên vị trí.
"Mọi người cảm nhận xem hai tay của mình có bên nào rơi thấp hơn so với bên đối diện không? Có bên tay nào cảm thấy yếu dần, và rơi dần xuống? Cảm nhận xem có bên nào bị tê bì so với bên còn lại không? Nếu như chúng ta có thể giữ được hai tay trong vòng 10 giây mà cảm thấy hoàn toàn bình thường, thì có nghĩa chưa có dấu hiệu bị đột quỵ", bác sĩ Dũng cho hay.
Các dấu hiệu nhận biết đột quỵ
Ngoài bài tập trên, người dân cần nắm rõ một vài dấu hiệu khác của bệnh thông qua quy tắc “FAST”.
FAST là một từ viết tắt được sử dụng để giúp mọi người nhớ và nhận biết nhanh chóng các triệu chứng đột quỵ, giúp tăng cơ hội cứu sống và giảm thiểu biến chứng sau đột quỵ. Việc nhận biết nhanh chóng các triệu chứng của đột quỵ có thể giúp bệnh nhân nhận được điều trị càng sớm càng tốt, giảm thiểu tổn thương cho não.
FAST là viết tắt của:
F (Face): Mặt có bị lệch, nhân trung bị lệch, khi cười một bên mặt bị xệ xuống?
A (Arm): Tay chân có bị yếu, tê bì, không nâng lên được?
S (Speech): Nói năng khó khăn, líu lưỡi, nói không rõ câu?
T (Time): Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào trên, hãy gọi ngay cấp cứu 115 hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất có đơn vị đột quỵ.
Mặc dù những triệu chứng trên có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau, nếu bạn hoặc ai đó bạn biết có bất kỳ triệu chứng đột ngột nào trên, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức. Trong trường hợp của đột quỵ, việc hành động nhanh chóng có thể giúp cứu sống và giảm thiểu hậu quả lâu dài cho bệnh nhân.
Nguyễn Phượng
