Mỗi cuộc điện thoại là một cực hình: Về quê làm việc, lấy chồng gần nhà
Thanh Huyền (26 tuổi, Khánh Hoà) là một nhân viên y tế đang làm việc tại TP.HCM. Từ đầu năm 2026, cô tìm hiểu về các khóa học tiếng Đức, vừa học vừa làm với mong muốn có cơ hội mới trong công việc.
Chuyện sẽ chẳng có gì đáng nói cho đến ngày mẹ Huyền phát hiện ra con gái đang đi học tiếng Đức: “Mẹ tôi không ủng hộ việc đó vì không hiểu tại sao đứa con gái 26 tuổi của mình chưa chịu yêu đương, lấy chồng, sinh con; tại sao tôi lại đi học một thứ lạ lùng và mông lung như thế;... Ví dụ tôi đi học tiếng Anh là chuyện bình thường, nhưng đi học tiếng Đức là chuyện khác, bà không hiểu đó là cái gì.
Mẹ cũng lo lắng khi thấy tôi ngần đó tuổi rồi mà vẫn lông bông. Bà chỉ muốn tôi sẽ về quê, làm một cô y tá hay công việc gì đó nghe quen tai với bà, lấy chồng gần nhà và sinh con. Với mẹ tôi, đó là một cuộc sống an toàn và yên ổn còn lựa chọn của tôi khó hiểu và nhiều rủi ro”.
Kết quả, mối quan hệ của 2 mẹ con Huyền rơi vào giai đoạn căng thẳng nhất trong suốt 26 năm qua. Mẹ tuyên bố không nhìn mặt con, con cũng không muốn gọi điện về nhà, không ai muốn nói chuyện với nhau.
Khánh Linh (31 tuổi, sống ở Hà Nội) - nhân viên văn phòng - chọn Thạc sĩ Quản lý hành chính công. Cô độc thân, không anti việc kết hôn mà chỉ đơn giản là chưa gặp đúng người. Trong thời gian chờ gặp được người đó, cô trau dồi công việc và phát triển bản thân bằng cách đi học.
Bố mẹ Linh làm nông, em trai kém cô 3 tuổi, đang làm việc tại một thành phố khác và cũng chưa kết hôn. Việc cả 2 chị em chưa lập gia đình trở thành mối lo lớn với bố mẹ. Họ cảm thấy xấu hổ với họ hàng, bà con lối xóm khi cả 2 đứa con vẫn chưa kết hôn. Vì vậy mỗi lần Khánh Linh và bố mẹ nói về chuyện này thì kết cục đều không tốt đẹp.
“Gia đình tôi không khá giả, bố mẹ tôi đã trải qua thời gian khó khăn. Hồi mới đi làm, tôi nỗ lực kiếm tiền vì muốn bố mẹ bớt khổ, bây giờ bố mẹ có cuộc sống tốt hơn thì tôi muốn đầu tư cho bản thân. Bố mẹ cũng bảo tôi nên tiết kiệm tiền cho bản thân và để dành sau khi kết hôn.
Bố mẹ luôn cảm thấy tự ti vì tôi chưa lấy chồng. Họ nhờ người quen giới thiệu tôi với những đối tượng tiềm năng ở quê, hi vọng tôi sẽ bỏ việc ở thành phố và về quê lấy chồng. Họ cho rằng nếu tôi lấy chồng gần thì họ sẽ hỗ trợ khi tôi sinh con và ngược lại, tôi sẽ chăm sóc khi họ già đi” - Khánh Linh tâm sự.
Cũng theo lời Khánh Linh, bố mẹ cô không hiểu con gái mình đang học cái gì, học để làm gì,... “Quản lý hành chính công là cái gì? Học đại học là đủ rồi, sao phải thêm Thạc sĩ nữa? Có biết hôm nọ bà hàng xóm bảo 2 đứa con nhà này ế chồng ế vợ vì học cao quá không?” - mẹ Linh nói với cô trong một cuộc điện thoại.
Bố mẹ không sai, con cái không sai nhưng cũng không ai hiểu ai
Trường hợp như Thanh Huyền hay Khánh Linh không phải hiếm hoi. Đây là tình thế tiến thoái lưỡng nan mà nhiều người ở độ tuổi loanh quanh 30 phải đối mặt. Họ đã và đang học tập, làm việc chăm chỉ trong nhiều năm để có nhiều cơ hội thu nhập hơn, được sống trong môi trường cởi mở và thoải mái, cuộc sống tự do hơn,... Nhưng bố mẹ - những người thân thương và ruột thịt nhất - lại luôn tạo lực kéo để kéo họ lùi lại.
Những lý do mà phụ huynh đưa ra đủ thuyết phục: "Con đã 30 tuổi rồi đấy! Nếu không lo mà lấy chồng đi thì ai chịu lấy?”, “Bố mẹ cũng ngày càng có tuổi rồi, tất cả những gì bố mẹ muốn là các con hãy ổn định cuộc sống, lập gia đình và có cháu. Điều đó có gì là sai trái không?”, “Nhìn nhà bà A ông B đi, cháu của họ đã đi chợ được rồi, cái nhà này thì con còn chưa chịu lấy chồng chứ đừng nói cháu”,...
Rõ ràng đằng sau áp lực thúc ép con cái kết hôn của bố mẹ là một nỗi lo lắng sâu sắc. Họ lo sợ con cái sẽ già đi trong cô đơn, lo sợ không bao giờ có cháu, thậm chí lo sợ mất mặt trước người thân và bạn bè.
Tuy nhiên, họ cũng bỏ qua những áp lực mà giới trẻ phải đối mặt: sự cạnh tranh khốc liệt trong công việc, giá nhà đắt đỏ, tiền cưới xin tốn kém, chi phí chăm sóc con cái cao ngất ngưởng. Không phải giới trẻ không muốn kết hôn, mà là họ sợ rằng mình không đủ khả năng chi trả và không dám kết hôn.
Những lý do mà người trẻ đưa ra cũng đủ thuyết phục: “Con hoàn toàn thấy vui vẻ và hạnh phúc khi sống một mình, tại sao con phải kết hôn?”, “Hôn nhân không phải là một nghĩa vụ, con không muốn kết hôn vì bố mẹ thấy con nên kết hôn”, “Con còn không tự lo được cho bản thân, làm sao mà nuôi nổi một đứa con?",...
Không phải họ không muốn theo đuổi hạnh phúc, mà là họ tràn đầy sự bất an về hôn nhân. Họ sợ hôn nhân trở thành xiềng xích, sợ mất tự do sau hôn nhân và càng sợ hơn nữa là không thể gánh vác trách nhiệm gia đình. Do đó, họ chọn cách trốn tránh, thậm chí dẫn đến những xung đột gay gắt với bố mẹ.
Nhưng liệu mâu thuẫn này có thực sự chỉ là vấn đề giữa bố mẹ và con cái?
Đối với thế hệ lớn tuổi, dựng vợ gả chồng - sinh con là một phần tất yếu của cuộc sống, một trách nhiệm và nghĩa vụ. Đối với thế hệ trẻ, hôn nhân là một sự lựa chọn cá nhân. Bố mẹ muốn con cái sống một cuộc sống truyền thống, trong khi con cái khao khát sống một cách chân thực. Sự khác biệt về giá trị này làm trầm trọng thêm mâu thuẫn xung quanh áp lực kết hôn.
Vậy ai đúng - ai sai? Ai nên nhượng bộ? Trên thực tế, mâu thuẫn xoay quanh áp lực kết hôn không phải là vấn đề đúng - sai, mà là vấn đề hiểu biết lẫn nhau.
Bố mẹ nên hiểu rằng hôn nhân không phải là nghĩa vụ mà là sự lựa chọn của con cái. Thay vì ép buộc con kết hôn, bố mẹ nên tôn trọng quyết định của chúng và cho chúng thêm không gian và thời gian.
Ngược lại, người trẻ nên hiểu những ý tốt của bố mẹ; áp lực thúc giục kết hôn không phải là kiểm soát mà xuất phát từ tình yêu thương. Thay vì né tránh giao tiếp, họ nên ngồi xuống và nói chuyện thẳng thắn với bố mẹ về suy nghĩ của mình.
Xét cho cùng, mối quan hệ giữa bố mẹ và con cái chưa bao giờ là một trò chơi chiến lược.
Bố mẹ thúc giục vì muốn con cái hạnh phúc. Con cái muốn đi học cái này cái kia, muốn theo đuổi đam mê không phải vì nổi loạn chống đối, mà là vì muốn sống đúng với bản thân. Thay vì đổ lỗi cho nhau, hãy cố gắng thấu hiểu nhau.
Gia đình là điều quan trọng nhất. Cuộc sống vốn đã đủ khó khăn rồi, sao lại phải làm cho mối quan hệ gia đình trở nên nặng nề hơn nữa?
Huyền Trang - Ảnh minh hoạ
