Trên thực tế, một số phần trên cơ thể cá có thể tích tụ độc tố, kim loại nặng hoặc chứa vi khuẩn, ký sinh trùng gây hại cho sức khỏe nếu chế biến không đúng cách.
Nhiều chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo, việc ăn cá sai cách đôi khi khiến người dùng vô tình “nạp độc” vào cơ thể mà không hề hay biết. Dưới đây là 3 bộ phận của cá tiềm ẩn nguy cơ gây độc mà mọi người cần chú ý.
Mật cá
Một trong những bộ phận độc nhất của cá chính là mật cá. Đây là túi nhỏ chứa dịch mật nằm gần gan, thường có màu xanh đậm. Dù đã có nhiều cảnh báo y khoa, không ít người vẫn truyền tai nhau việc nuốt mật cá sống để “giải độc”, tăng cường sinh lực hoặc chữa đau mắt.
Thực tế, mật của nhiều loài cá nước ngọt như cá trắm, cá mè, cá chép có thể chứa độc tố nguy hiểm đối với gan và thận. Các bệnh viện từng ghi nhận nhiều trường hợp nhập viện sau khi nuốt mật cá với biểu hiện đau bụng dữ dội, nôn ói, suy gan, suy thận cấp.
Theo các bác sĩ, độc tố trong mật cá không bị phá hủy hoàn toàn khi đun nấu. Vì vậy, việc sử dụng mật cá làm thuốc dân gian tiềm ẩn rủi ro rất lớn.
Ngay cả khi không ăn trực tiếp, việc làm vỡ túi mật trong lúc sơ chế cũng có thể khiến dịch mật lan sang thịt cá, gây vị đắng và làm giảm chất lượng món ăn.
Nội tạng cá
Nhiều người thích ăn ruột cá, gan cá vì cho rằng đây là phần béo, giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, nội tạng cá cũng là nơi dễ tích tụ vi khuẩn, ký sinh trùng và chất ô nhiễm nhất.
Cá sống ở môi trường nước ô nhiễm có thể hấp thu thủy ngân, chì, vi nhựa và nhiều hóa chất độc hại khác. Các chất này thường tập trung nhiều tại gan, ruột và cơ quan tiêu hóa.
Đặc biệt, nếu ăn nội tạng chưa được nấu chín kỹ, nguy cơ nhiễm giun sán và ngộ độc thực phẩm sẽ tăng cao. Một số loại cá biển còn có gan chứa lượng vitamin A rất lớn. Ăn quá nhiều có thể gây ngộ độc vitamin A với các triệu chứng như đau đầu, buồn nôn, chóng mặt.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên ăn nội tạng cá thường xuyên, nhất là cá đánh bắt ở nguồn nước không rõ mức độ an toàn.
Đầu của các loại cá lớn
Đầu cá là phần được nhiều người ưa thích vì có vị béo và ngọt. Tuy nhiên, với các loài cá biển lớn sống lâu năm như cá ngừ, cá kiếm hay cá thu cỡ lớn, phần đầu có nguy cơ tích tụ kim loại nặng cao hơn.
Trong chuỗi thức ăn tự nhiên, những loài cá càng lớn và sống càng lâu càng dễ tích tụ thủy ngân trong cơ thể. Chất này có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, não bộ và đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai.
Ngoài ra, mang cá và vùng gần đầu cũng là nơi dễ chứa vi khuẩn, cặn bẩn từ môi trường nước. Nếu làm sạch không kỹ, nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa sẽ tăng lên.
Các chuyên gia cho rằng người dân không cần kiêng hoàn toàn đầu cá nhưng nên hạn chế ăn thường xuyên các loài cá biển lớn. Khi chế biến cần loại bỏ sạch mang cá, mạch máu và nấu chín kỹ.
Ăn cá đúng cách để nhận lợi ích thay vì "rước" độc tố vào người
Cá vẫn là nguồn thực phẩm tốt cho sức khỏe nếu được lựa chọn và chế biến hợp lý. Để giảm nguy cơ hấp thu độc tố, chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên ưu tiên cá nhỏ, cá sống ở môi trường sạch và đa dạng nguồn thực phẩm thay vì chỉ ăn một loại cá thường xuyên.
Người tiêu dùng cũng cần tránh ăn cá chết lâu, cá có mùi lạ hoặc cá sống chưa qua kiểm dịch. Trong quá trình sơ chế, nên loại bỏ hoàn toàn mật, ruột và mang cá.
Bên cạnh đó, việc ăn gỏi cá sống hoặc các món tái cũng cần hạn chế vì nguy cơ nhiễm ký sinh trùng vẫn rất cao.
Một bữa cá bổ dưỡng không chỉ nằm ở loại cá được chọn mà còn phụ thuộc vào cách làm sạch, chế biến và hiểu đúng đâu là phần nên ăn, đâu là bộ phận cần tránh.
Minh Khang
