Đáng nói, suy thận thường diễn ra âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, nếu chú ý lắng nghe cơ thể, người bệnh hoàn toàn có thể nhận ra những dấu hiệu sớm, trong đó có những thay đổi bất thường xuất hiện ngay khi đi bộ – hoạt động tưởng chừng rất quen thuộc hằng ngày.
Khi chức năng thận suy giảm, khả năng đào thải chất thải, điều hòa nước và cân bằng điện giải bị rối loạn. Những rối loạn này không chỉ tác động đến chuyển hóa và huyết áp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tuần hoàn, cơ – xương – khớp, từ đó làm thay đổi cảm giác và dáng đi khi di chuyển. Dưới đây là 3 dấu hiệu khi đi bộ cần đặc biệt lưu tâm.
Bước đi nặng nề, nhanh mệt bất thường
Theo Hiệp hội Thận Quốc gia Mỹ, khi thận bắt đầu suy yếu, nhiều người cảm thấy bước chân trở nên nặng nề, chỉ đi một quãng ngắn đã mệt mỏi, thậm chí hụt hơi. Đây không phải là cảm giác đau mỏi cơ bắp thông thường sau vận động, mà là sự suy nhược toàn thân, như thể năng lượng bị rút cạn.
Tình trạng này thường đi kèm cảm giác uể oải kéo dài, giảm tập trung, suy giảm trí nhớ – những biểu hiện gián tiếp cho thấy cơ thể đang chịu ảnh hưởng của rối loạn chuyển hóa.
Nguyên nhân là khi thận hoạt động kém, các chất thải và nước dư thừa tích tụ trong cơ thể, điện giải mất cân bằng, huyết áp dao động. Những yếu tố này làm gia tăng gánh nặng cho tim, khiến tuần hoàn máu và việc cung cấp oxy cho cơ bắp kém hiệu quả. Trong khi đó, đi bộ là hoạt động đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa tim, phổi và hệ cơ, nên cảm giác nặng nề, nhanh mệt là điều khó tránh khỏi.
Chuột rút chân xảy ra thường xuyên
Một dấu hiệu khác cũng được Hiệp hội Thận Quốc gia Mỹ cảnh báo là tình trạng chuột rút cơ bắp, đặc biệt ở chân hoặc bàn chân, xảy ra với tần suất ngày càng nhiều ở người mắc bệnh thận. Các cơn chuột rút này có thể xuất hiện đột ngột khi đi bộ, ban ngày hoặc thậm chí đánh thức người bệnh giữa đêm vì đau.
Ở người khỏe mạnh, thận giúp duy trì sự cân bằng điện giải trong máu, bao gồm các khoáng chất quan trọng như canxi, kali và phốt pho – những yếu tố cần thiết cho hoạt động bình thường của cơ bắp và dây thần kinh. Khi thận suy, nồng độ các chất này có thể tăng hoặc giảm bất thường, khiến cơ dễ co rút và gây đau.
Ngoài ra, mất nước, lưu lượng máu đến cơ bắp kém cũng là những yếu tố thường gặp ở bệnh nhân thận, góp phần làm gia tăng tình trạng chuột rút khi vận động.
Phù chân khiến việc đi lại trở nên khó khăn
Bên cạnh cảm giác mệt nặng bước và chuột rút, phù chân là dấu hiệu sớm khá điển hình ở người suy thận.
Theo Aboluowang, khi thận không còn khả năng đào thải hiệu quả lượng nước dư thừa, dịch sẽ tích tụ trong cơ thể, đặc biệt ở các chi dưới do tác động của trọng lực.
Người bệnh có thể nhận thấy bàn chân, mắt cá hoặc bắp chân sưng to hơn bình thường, kèm cảm giác căng tức, nặng nề, gây khó khăn khi đi lại. Tình trạng phù thường rõ hơn vào buổi chiều tối hoặc sau khi đứng, ngồi lâu và có thể giảm khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân xuất phát từ suy thận, phù chân có xu hướng tái diễn và nặng dần theo thời gian.
Ngoài hiện tượng ứ nước, bệnh thận còn có thể gây mất protein qua nước tiểu. Protein đóng vai trò duy trì áp suất thẩm thấu trong lòng mạch; khi lượng protein giảm, nước dễ thoát ra khỏi mạch máu và thấm vào mô kẽ, khiến tình trạng phù ở chân càng rõ rệt.
Các chuyên gia khuyến cáo, phù chân kèm theo những bất thường khi đi lại không nên bị bỏ qua. Việc tự chẩn đoán có thể không chính xác, do đó người dân cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám kịp thời nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ. Đồng thời, để bảo vệ thận, cần duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, sinh hoạt khoa học và khám sức khỏe định kỳ. Đừng chờ đến khi triệu chứng rõ ràng mới đi khám, bởi khi đó bệnh thường đã tiến triển nặng, gây khó khăn cho điều trị.
*Theo Hiệp hội Thận Quốc gia Mỹ/Aboluowang.
Ngọc Minh
