Có những căn nhà được xây để ở. Có những căn nhà được xây để nghỉ dưỡng cuối tuần. Và cũng có những căn nhà được tạo ra chỉ vì chủ nhân muốn tìm lại cảm giác được sống chậm, được hít thở và kết nối với thiên nhiên mỗi ngày.
Đông Nam Thôn số 8 ở thị trấn cổ Sa Khê (Đại Lý, Vân Nam, Trung Quốc) là một nơi như thế.
Đứng sau công trình này là một nhóm bạn gồm 3 người: Tiểu Bạch (Bạch Huệ Trạch) - người từng sáng lập nền tảng cộng đồng dành cho giới trẻ Someet tại Bắc Kinh, cùng hai nữ kiến trúc sư Vương Nham Thạch và Bạch Hà, đồng sáng lập văn phòng kiến trúc xian Architecture. Một người rời bỏ cuộc sống khởi nghiệp nơi đô thị. Hai người dành nhiều năm nghiên cứu kiến trúc đương đại. Cuối cùng, họ cùng gặp nhau ở một thị trấn cổ nằm giữa núi non và sông nước để tạo nên một căn nhà khác biệt hoàn toàn so với nhịp sống thành phố.
Bỏ Bắc Kinh về vùng quê cổ hơn 1.000 năm tuổi xây nhà 3 tầng nằm giữa núi
Năm 2020, sau nhiều năm sống và làm việc tại Bắc Kinh, Tiểu Bạch quyết định đóng công ty, rời khỏi thành phố.
Điểm đến anh lựa chọn là Sa Khê - một thị trấn cổ nằm giữa thung lũng, được bao quanh bởi núi non và dòng Hắc Huệ Giang. Nơi đây là vùng đất cư trú lâu đời của người dân tộc Bạch và vẫn giữ được nhiều dấu ấn văn hóa có tuổi đời hàng trăm năm.
Khác với những điểm du lịch đông đúc, Sa Khê nổi tiếng bởi nhịp sống chậm. Người dân địa phương thích ca hát, nhảy múa và thường xuyên tụ họp ngoài quảng trường trung tâm thị trấn.
Tiểu Bạch bị thu hút bởi chính sự nhỏ bé và bình yên ấy.
Sau khi thuê một khu đất trên sườn đồi với thời hạn 20 năm, anh mời hai người bạn là Vương Nham Thạch và Bạch Hà phụ trách toàn bộ phần thiết kế kiến trúc lẫn nội thất.
Phải mất gần 5 năm từ lên ý tưởng đến hoàn thiện thì ngôi nhà có tên Đông Nam Thôn số 8 mới chính thức thành hình.
Ngôi nhà được cải tạo từ một khu nhà truyền thống của người Bạch nằm ở vị trí cao trên sườn đồi.
Toàn bộ công trình được chia thành 4 khu chức năng chính gồm khu Đông, Tây, Nam và Bắc, tạo thành dạng sân trong khép kín tương tự các tứ hợp viện truyền thống nhưng được xử lý bằng ngôn ngữ kiến trúc hiện đại.
Khu phía Đông là nhà chính, cũng là nơi có vị trí đẹp nhất khi nhìn thẳng ra sông Hắc Huệ và dãy núi phía xa.
Tầng một là phòng khách kiêm không gian sinh hoạt cộng đồng.
Tầng hai là phòng ngủ chính với sân thượng riêng.
Khu phía Nam bố trí các phòng khách dành cho bạn bè và người thân ghé chơi.
Khu phía Tây là phòng trà, phòng yoga và các không gian thư giãn.
Trong khi đó, khu phía Bắc gồm phòng ăn cùng các phòng nghỉ phụ trợ.
Điều đặc biệt là các kiến trúc sư gần như loại bỏ cảm giác "đóng kín" thường thấy trong nhà ở.
Những hệ cửa kính khổng lồ có thể gấp hoàn toàn sang hai bên, khiến phòng khách nối liền với sân trong như một không gian duy nhất.
Đứng trong nhà vẫn có thể cảm nhận được gió, ánh sáng, mây trời và sự thay đổi của thời tiết.
Theo nhóm thiết kế, họ không muốn con người nhìn thấy ranh giới, mà muốn mọi người cảm nhận được ranh giới giữa kiến trúc và thiên nhiên.
Nếu chỉ xét về cảnh quan, Đông Nam Thôn số 8 có thể khiến nhiều người ghen tị.
Từ phòng ngủ chính, chủ nhân có thể nhìn thấy núi non, cánh đồng, dòng sông và gần như toàn bộ thung lũng Sa Khê.
Các sân thượng được bố trí ở nhiều độ cao khác nhau.
Mái nhà cũng được tận dụng thành những điểm ngắm bình minh và hoàng hôn.
Nhưng với nhóm thiết kế, cảnh đẹp không chỉ để ngắm. Họ muốn thiên nhiên thật sự tham gia vào đời sống hằng ngày.
Vì vậy, công trình xuất hiện những chi tiết rất lạ như tháp nhật quỹ, tháp sách hay các khoảng sân mở hoàn toàn với bầu trời.
Tháp sách cao hơn 6 mét được tạo thành từ hàng chục nghìn cuốn sách của chủ nhân. Phần đỉnh tháp là nơi ngắm sao, ngâm mình trong bồn nước và nhìn toàn cảnh thung lũng từ trên cao.
Tháp nhật quỹ được thiết kế để ghi nhận sự dịch chuyển của mặt trời và bóng đổ theo từng mùa trong năm. Mỗi thời điểm khác nhau sẽ tạo nên những vệt sáng và hình bóng khác nhau trên tường.
"Ngôi nhà không mang đi được" nhưng vẫn đáng để ở: 4 mùa yoga, đọc sách, cắm trại và... ngắm mưa
Nếu nhiều ngôi nhà hiện đại được thiết kế xoay quanh phòng ngủ, Đông Nam Thôn số 8 lại lấy phòng khách làm trung tâm.
Ngay giữa không gian là một sân khấu nhỏ. Nơi đây có thể trở thành chỗ biểu diễn âm nhạc, nhảy múa hoặc đơn giản là nơi bạn bè tụ họp.
Lò sưởi ba mặt được đặt giữa khu sofa, khu nhạc cụ và sân khấu, tạo cảm giác giống một đống lửa trại giữa nhà. Những đêm mùa đông, chủ nhân và bạn bè thường ngồi quanh lò sưởi, trò chuyện, uống trà hoặc ngẫu hứng chơi piano. Đó cũng là lý do công trình được nhiều người ví như một "trạm dừng chân tinh thần" hơn là một ngôi nhà đơn thuần.
Bên cạnh những không gian sinh hoạt chung, căn nhà còn được thiết kế cho các hoạt động rất đời thường nhưng giàu tính trải nghiệm.
Phòng yoga và phòng trà được hạ thấp hơn các khu vực khác khoảng 1,2 mét.
Trần nhà chỉ cao 2,25 mét nhằm tạo cảm giác gần mặt đất hơn.
Ánh sáng được kiểm soát để không gian luôn yên tĩnh, phù hợp cho thiền định hoặc đọc sách.
Ngoài sân sau còn có xưởng mộc, khu cắm trại, hồ nước nhỏ và khu vực tổ chức workshop.
Chủ nhân từng tổ chức đám cưới cho bạn bè ngay trong khu vườn này. Một hồ nước nhỏ được tạo riêng để chim hoang dã có thể ghé uống nước. Ếch, cá nhỏ, chuồn chuồn và các loài chim thường xuyên xuất hiện quanh khuôn viên.
Với Tiểu Bạch, đây không chỉ là cảnh quan mà là một phần của cuộc sống.
Điều thú vị là Đông Nam Thôn số 8 không thuộc sở hữu vĩnh viễn của Tiểu Bạch. Anh chỉ ký hợp đồng thuê khu đất trong 20 năm.
Điều đó đồng nghĩa đến năm 2040, anh có thể phải trả lại toàn bộ công trình cho chủ đất.
Nhiều người cho rằng đó là một quyết định quá mạo hiểm. Nhưng với Tiểu Bạch, giá trị của căn nhà chưa bao giờ nằm ở quyền sở hữu.
Thứ anh tìm kiếm là những năm tháng được sống theo cách mình muốn. Được thức dậy giữa núi non. Được nhìn mặt trời mọc từ sân thượng. Được uống trà cùng bạn bè. Được nghe tiếng mưa rơi trong tháp sách. Và được cảm nhận rằng mình đang thực sự tồn tại giữa thiên nhiên.
Có lẽ đó cũng là lý do sau 5 năm xây dựng, Đông Nam Thôn số 8 không giống một căn nhà nghỉ dưỡng xa xỉ. Nó giống một tuyên ngôn sống hơn.
Một nơi để hít thở, kết nối và tạm thời bước ra khỏi nhịp sống đô thị ngày càng vội vã.
Trần Hà.
