Không ít người cho rằng suy thận chủ yếu bắt nguồn từ tăng huyết áp, đái tháo đường hay yếu tố di truyền. Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn với China Times, bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết ngoài các bệnh lý mạn tính, một số đặc điểm tính cách cũng có thể âm thầm làm tăng nguy cơ tổn thương thận, thậm chí dẫn đến suy thận phải chạy thận nhân tạo.
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, tại Đài Loan (Trung Quốc), khoảng 20% bệnh nhân chạy thận được thông báo phải lọc máu ngay trong lần đầu đến khám chuyên khoa thận. Điều này đồng nghĩa với việc bệnh đã tiến triển âm thầm trong nhiều năm trước đó mà người bệnh không hề phát hiện.
Ông cho biết, trong phòng khám, không ít bệnh nhân bật khóc và hỏi: “Bác sĩ ơi, tôi ăn rất nhạt, gia đình cũng không có ai mắc bệnh thận, vì sao cuối cùng vẫn phải chạy thận?”. Theo bác sĩ, câu trả lời đôi khi không nằm ở chế độ ăn mà lại ẩn trong chính tính cách và thói quen sống của mỗi người.
3 tính cách có hại cho thận
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cho biết việc sở hữu 3 tính cách này có thể gây hại cho thận:
1. Tính cách “đà điểu”, né tránh khám bệnh
Hiệu ứng đà điểu (ostrich effect) là thuật ngữ chỉ xu hướng con người né tránh những thông tin hoặc vấn đề tiêu cực thay vì đối diện với chúng. Tên gọi bắt nguồn từ quan niệm phổ biến rằng đà điểu sẽ vùi đầu xuống cát khi gặp nguy hiểm.
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, suy thận mạn thường tiến triển rất chậm, có thể kéo dài nhiều năm trước khi bước sang giai đoạn cuối. Tuy nhiên, nhiều người mang tâm lý: “Không thấy khó chịu tức là không có bệnh”, sợ nhìn thấy các chỉ số bất thường nên trì hoãn khám sức khỏe.
Trong khi đó, thận lại là cơ quan gần như không có dây thần kinh cảm nhận đau. Khi xuất hiện các dấu hiệu như phù chân, nước tiểu có nhiều bọt hoặc mệt mỏi kéo dài thì chức năng thận nhiều trường hợp đã giảm xuống dưới 30%, bỏ lỡ giai đoạn điều trị hiệu quả nhất.
Bác sĩ khuyên mỗi người nên duy trì khám sức khỏe định kỳ hằng năm, có thể chọn những dịp như sinh nhật hoặc ngày kỷ niệm để cả gia đình cùng đi kiểm tra sức khỏe.
2. Người cầu toàn, luôn làm việc đến kiệt sức
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, những người quá cầu toàn, trách nhiệm cao và luôn cố gắng "gồng mình" hoàn thành công việc cũng thuộc nhóm có nguy cơ mắc bệnh thận.
Ông giải thích, tình trạng căng thẳng kéo dài khiến hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức, cơ thể liên tục tiết hormone stress, làm các mạch máu co lại.
Nếu tình trạng này diễn ra trong thời gian dài, mạch máu nuôi thận cũng bị co hẹp, làm tăng áp lực trong thận, giảm lượng oxy đến mô thận, lâu dần có thể dẫn tới xơ hóa và tổn thương chức năng thận.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường khuyến cáo: “Nếu không thể giảm bớt công việc, hãy coi nghỉ ngơi, uống đủ nước và ngủ đủ giấc là một phần bắt buộc trong lịch làm việc mỗi ngày”.
3. Dễ tin các bài thuốc truyền miệng, tự ý dùng thuốc
Một nhóm khác được bác sĩ nhắc đến là những người rất quan tâm đến sức khỏe nhưng lại quá tin vào các bài thuốc truyền miệng hoặc sản phẩm được quảng cáo trên mạng xã hội.
Họ có thể mua các sản phẩm được giới thiệu là "bổ thận", "thải độc thận" hoặc tự ý sử dụng thuốc giảm đau, thuốc chống viêm trong thời gian dài mà không có chỉ định của bác sĩ.
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, những thói quen này có thể gây tổn thương ống thận cấp, làm bệnh thận tiến triển nhanh hơn và tăng nguy cơ phải chạy thận.
Ông khuyến cáo, trước khi sử dụng bất kỳ thực phẩm bổ sung, thảo dược hay bài thuốc nào được quảng cáo có lợi cho thận, người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá về tính an toàn.
Đừng đợi đến khi thận "lên tiếng"
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường nhấn mạnh, bệnh thận mạn giai đoạn đầu thường diễn tiến rất âm thầm nên nhiều người chỉ phát hiện khi bệnh đã nặng.
Ông khuyến cáo, bên cạnh việc kiểm soát tốt tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh mạn tính khác, mỗi người cũng nên duy trì khám sức khỏe định kỳ, tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ và tránh những thói quen sống có thể âm thầm làm tổn thương thận theo thời gian.
Lam Chi
Nguồn: China Times
