Trong suy nghĩ của nhiều người, mỡ lợn từ lâu đã nằm trong “danh sách đen” của các thực phẩm nhiều chất béo. Việc tiêu thụ loại chất béo này thường gắn liền với nỗi lo về cholesterol cao, xơ vữa động mạch và các bệnh tim mạch.
Tuy nhiên, kết quả khám sức khỏe của bà Lý (57 tuổi, Trung Quốc) - người sử dụng mỡ lợn trong nấu ăn liên tục suốt 3 năm - lại cho thấy một góc nhìn khác. Các chỉ số mỡ máu của bà không những không tăng mà còn có xu hướng giảm nhẹ đối với triglyceride và cholesterol xấu.
Phát hiện này khiến các bác sĩ bất ngờ, phải xem xét lại vai trò của lối sống tổng thể của bà thay vì chỉ tập trung vào một yếu tố đơn lẻ là loại dầu mỡ sử dụng.
Không có “thực phẩm xấu tuyệt đối”
Các chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh rằng tác động của chế độ ăn đến sức khỏe không phụ thuộc vào một loại thực phẩm riêng lẻ, mà là kết quả tổng hòa của toàn bộ lối sống.
Trong trường hợp của bà Lý, điều đáng chú ý không chỉ là việc bà dùng mỡ lợn, mà còn là cách sử dụng: không chiên rán ngập dầu, không tái sử dụng nhiều lần và mỗi lần chỉ dùng một lượng nhỏ.
Qua phân tích, các bác sĩ cho rằng bí quyết giữ sức khỏe của bà nằm ở ba nguyên tắc cốt lõi. Trước hết, bà kiểm soát tốt tổng năng lượng nạp vào, không ăn quá mức và không chiều theo những cơn thèm ăn. Bên cạnh đó, bà duy trì vận động thể chất đều đặn mỗi ngày, dù chỉ là đi bộ. Cuối cùng, bà giữ thói quen ngủ đủ giấc và sinh hoạt đúng nhịp sinh học.
Chính ba yếu tố này có ảnh hưởng lớn hơn nhiều so với việc lựa chọn loại dầu mỡ cụ thể trong bữa ăn. Thực tế cũng cho thấy nhiều người trung niên gặp vấn đề sức khỏe không phải vì thỉnh thoảng ăn mỡ lợn, mà do tình trạng kéo dài của dư thừa năng lượng, thiếu vận động và căng thẳng tích tụ.
Mỡ lợn có thực sự hại sức khỏe?
Xét về mặt khoa học, mỡ lợn không hoàn toàn là “thủ phạm” như nhiều người vẫn nghĩ. Thành phần của mỡ lợn chứa khoảng 40–50% axit béo không bão hòa đơn - loại chất béo có lợi cho tim mạch, giúp giảm cholesterol xấu và tăng cholesterol tốt. Phần còn lại gồm axit béo bão hòa, cùng một lượng nhỏ omega-3, omega-6, vitamin A, D, E và các khoáng chất như sắt, kẽm, selen.
Nếu sử dụng ở mức độ hợp lý, không đun đi đun lại nhiều lần và tránh chiên ở nhiệt độ quá cao, mỡ lợn sẽ không làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Ngược lại, những yếu tố nguy cơ thường bị bỏ qua lại là việc ăn ít rau xanh, thiếu ngũ cốc nguyên hạt và không đa dạng nguồn protein trong khẩu phần ăn.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng mỗi người có cơ địa khác nhau. Với những người có cholesterol cao hoặc tiền sử gia đình mắc rối loạn lipid máu, việc kiểm soát chất béo bão hòa vẫn rất cần thiết. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc phải loại bỏ hoàn toàn mỡ lợn khỏi chế độ ăn.
Xu hướng y học hiện đại ngày càng nhấn mạnh đến dinh dưỡng cá nhân hóa, tức là chế độ ăn cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng sức khỏe và lối sống của từng người.
Sử dụng mỡ lợn thế nào cho hợp lý?
Để đảm bảo an toàn và tối ưu lợi ích, việc lựa chọn và chế biến mỡ lợn cũng cần được chú ý. Người tiêu dùng nên ưu tiên mỡ lợn nguyên chất, có nguồn gốc từ thịt tươi, không nhiễm bẩn và không chứa phụ gia. Việc sử dụng mỡ đã qua chế biến nhiều lần hoặc kém chất lượng có thể làm tăng nguy cơ gây hại cho sức khỏe.
Trong quá trình chế biến, khi rán mỡ, không nên để cháy vàng vì có thể làm giảm giá trị dinh dưỡng và tạo ra các chất bất lợi. Mỡ lợn phù hợp với các món chiên rán ở nhiệt độ cao do cấu trúc axit béo tương đối ổn định, ít biến đổi hơn so với một số loại dầu thực vật. Tuy nhiên, với các món xào nhẹ hoặc trộn, việc ưu tiên dầu thực vật vẫn là lựa chọn hợp lý hơn.
Ngoài ra, với những người đã tiêu thụ nhiều thịt có mỡ trong khẩu phần, cần hạn chế sử dụng thêm mỡ trong chế biến để tránh dư thừa chất béo.
Kim Linh (Theo Toutiao)
