Theo TS.BS Nguyễn Đình Minh, Trưởng khoa Phẫu thuật Tạo hình – Thẩm mỹ và Tái tạo, Bệnh viện Đại học Y Dược (cơ sở Linh Đàm), u xương hàm là bệnh lý không quá phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu phát hiện muộn. Trong nhiều trường hợp, khối u có thể tiến triển âm thầm với các biểu hiện ban đầu khá giống những bệnh lý răng miệng thông thường nên dễ bị bỏ qua.
Việc nhận biết sớm dấu hiệu bệnh cũng như duy trì những thói quen chăm sóc răng miệng đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và tăng hiệu quả điều trị.
Bác sĩ Minh cho hay, u xương hàm được chia thành hai nhóm chính là u lành tính và u ác tính. Trong đó, u xương hàm lành tính thường gặp dưới dạng u men xương hàm hoặc các loại nang xương hàm. Những khối u này thường phát triển chậm và ít đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Phương pháp điều trị phổ biến là phẫu thuật cắt bỏ khối u kết hợp tạo hình lại vùng xương hàm bị tổn thương.
Tuy nhiên, dù được đánh giá là lành tính, bệnh vẫn có khả năng tái phát nếu khối u không được loại bỏ triệt để hoặc người bệnh không được theo dõi sau điều trị.
Trong khi đó, u xương hàm ác tính nguy hiểm hơn nhiều. Khối u có thể gây hoại tử xương tại chỗ, xâm lấn các mô xung quanh và di căn đến hạch vùng cổ. Khi bệnh tiến triển nặng, việc điều trị trở nên phức tạp hơn, thậm chí người bệnh có thể phải phẫu thuật lớn để loại bỏ tổn thương.
Bác sĩ Minh cho biết, khó khăn trong chẩn đoán là nhiều trường hợp u xương hàm ác tính ở giai đoạn đầu có biểu hiện khá giống các bệnh lý răng miệng thông thường, khiến người bệnh dễ chủ quan.
3 thói quen giúp giảm nguy cơ mắc bệnh
Bác sĩ Minh cho hay, mặc dù không phải tất cả các trường hợp u xương hàm đều có thể phòng tránh hoàn toàn, nhưng việc duy trì những thói quen sinh hoạt lành mạnh và chăm sóc răng miệng đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Dưới đây là 3 cách đơn giản giúp tránh nguy cơ mắc ung thư vùng miệng – hàm – mặt.
Hạn chế thuốc lá và rượu bia
Thuốc lá và đồ uống có cồn được xem là những yếu tố nguy cơ hàng đầu đối với nhiều bệnh lý vùng miệng – hàm – mặt. Các chất độc hại trong khói thuốc có thể gây tổn thương niêm mạc miệng, làm tăng nguy cơ hình thành các tổn thương bất thường và khối u.
Bên cạnh đó, việc lạm dụng rượu bia trong thời gian dài cũng có thể làm suy giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của niêm mạc miệng, tạo điều kiện cho các bệnh lý phát triển. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế hoặc từ bỏ thói quen hút thuốc, đồng thời sử dụng rượu bia ở mức hợp lý.
Khám răng miệng định kỳ
Một trong những cách quan trọng giúp phát hiện sớm các bất thường ở vùng hàm mặt là duy trì thói quen khám răng miệng định kỳ.
Theo khuyến nghị mỗi người nên kiểm tra răng miệng ít nhất 6 tháng một lần. Thông qua việc thăm khám, bác sĩ có thể phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như nang xương hàm, tổn thương niêm mạc miệng hoặc khối u nhỏ chưa gây triệu chứng rõ ràng.
Việc phát hiện sớm giúp quá trình điều trị đơn giản hơn và hạn chế các biến chứng nghiêm trọng.
Giữ vệ sinh răng miệng đúng cách
Chăm sóc răng miệng hằng ngày đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa nhiều bệnh lý ở khoang miệng, trong đó có các tổn thương vùng xương hàm.
Các chuyên gia khuyến cáo nên đánh răng ít nhất 2 lần mỗi ngày, kết hợp sử dụng chỉ nha khoa để làm sạch kẽ răng và súc miệng sau khi ăn. Việc giữ khoang miệng sạch sẽ giúp hạn chế vi khuẩn, giảm nguy cơ viêm nhiễm kéo dài – yếu tố có thể góp phần làm xuất hiện các tổn thương bất thường.
Bên cạnh đó, khi nhận thấy các dấu hiệu như đau vùng hàm, loét miệng lâu lành, sưng nề hoặc biến dạng vùng mặt, người dân không nên chủ quan mà cần đi khám sớm để được kiểm tra và chẩn đoán chính xác, bác sĩ Minh lưu ý.
Những dấu hiệu cảnh báo sớm
U xương hàm có thể biểu hiện qua nhiều triệu chứng khác nhau. Người bệnh cần đặc biệt lưu ý nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Đau vùng xương hàm kéo dài, không rõ nguyên nhân.
- Loét niêm mạc miệng lâu lành, đặc biệt ở vùng sàn miệng hoặc quanh hàm.
- Sưng nề tại chỗ vùng xương hàm, kèm cảm giác căng tức.
- Chảy máu niêm mạc miệng gần vị trí khối u.
- Sưng hoặc biến dạng khuôn mặt một bên, khiến khuôn mặt mất cân đối.
- Xuất hiện hạch ở vùng cổ hoặc dưới hàm.
Ngoài ra, một số trường hợp còn có thể gặp tình trạng răng lung lay bất thường, khó nhai hoặc tê bì vùng môi, cằm. Khi các triệu chứng này kéo dài hoặc tăng dần theo thời gian, người bệnh nên đi khám chuyên khoa răng hàm mặt hoặc ung bướu để được kiểm tra.
Bác sĩ Minh khuyến cáo, việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có ý nghĩa rất quan trọng, giúp tăng hiệu quả điều trị, hạn chế nguy cơ phải phẫu thuật lớn hoặc mất xương hàm.
Ngọc Minh
