Tuổi thọ không hoàn toàn do gen quyết định. Theo Bradley Elliott, chuyên gia Sinh lý học lão hóa tại Đại học Westminster (Anh), các nghiên cứu về những nhóm người sống thọ cho thấy lối sống hằng ngày có thể tạo ra khác biệt rất lớn đối với sức khỏe và tuổi thọ. Nếu muốn tăng cơ hội sống khỏe, sống lâu, đây là 4 thói quen của người đoản thọ mà bạn nên sớm thay đổi.
Ngồi quá lâu, ít vận động
Một trong những thói quen của người đoản thọ phổ biến nhất là dành quá nhiều thời gian để ngồi. Chuyên gia Bradley Elliott cho biết, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra chỉ cần tăng từ mức không vận động lên khoảng 75 phút đi bộ nhanh mỗi tuần cũng có thể giúp kéo dài tuổi thọ thêm khoảng 2 năm.
Đáng chú ý, tập thể dục chưa đủ để bù đắp hoàn toàn tác hại của việc ngồi liên tục nhiều giờ. Các nghiên cứu cho thấy lối sống ít vận động có liên quan đến nguy cơ tử vong sớm do nhiều nguyên nhân khác nhau.
Các chuyên gia khuyến nghị nên đứng dậy sau mỗi khoảng 30 phút, tranh thủ đi bộ, leo cầu thang hoặc di chuyển thay vì ngồi liên tục cả ngày. Song song với đó, hãy cố gắng duy trì khoảng 30 phút vận động cường độ vừa trong hầu hết các ngày trong tuần.
Ăn quá ít rau, quá nhiều thực phẩm chế biến
Chế độ ăn uống cũng là yếu tố tạo nên khác biệt lớn. Một nghiên cứu theo dõi gần 100.000 người trong suốt 30 năm cho thấy những người bước sang tuổi 70 mà vẫn khỏe mạnh, không mắc bệnh mạn tính thường có điểm chung là ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và đậu.
Ngược lại, họ tiêu thụ ít chất béo chuyển hóa, thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, đồ chiên rán và thực phẩm nhiều đường hơn. Theo chuyên gia Bradley Elliott, kết quả này không có nghĩa mọi người bắt buộc phải ăn chay hoặc loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ. Điều quan trọng là duy trì một chế độ ăn cân bằng với tỷ lệ thực phẩm lành mạnh cao hơn.
Ngoài thành phần bữa ăn, thời điểm và lượng thức ăn cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình lão hóa. Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy hạn chế calo hoặc nhịn ăn gián đoạn có thể kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho biết vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu dài hạn trên người để đưa ra kết luận chắc chắn.
Ngủ thất thường là thói quen của người đoản thọ
Nhiều người có thể ngủ đủ số giờ nhưng giờ giấc thay đổi liên tục. Theo một nghiên cứu trên khoảng 500.000 người Anh, những người có lịch ngủ không đều đặn có nguy cơ tử vong sớm cao hơn 50% so với nhóm duy trì giấc ngủ ổn định.
Các nghiên cứu khác cũng ghi nhận người làm việc theo ca có nguy cơ đột quỵ cao hơn.
Dù vậy, nhu cầu ngủ của mỗi người không hoàn toàn giống nhau. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) hiện khuyến nghị người trưởng thành nên ngủ từ 7-9 giờ mỗi đêm, đồng thời duy trì giờ ngủ và giờ thức tương đối cố định để hỗ trợ sức khỏe lâu dài.
Để căng thẳng kéo dài
Căng thẳng kéo dài cũng được xem là một trong những thói quen của người đoản thọ.
Theo chuyên gia Bradley Elliott, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy những sang chấn tâm lý từ sớm như mất người thân, bị bỏ bê hoặc lạm dụng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nhiều năm sau, thậm chí làm gia tăng tình trạng viêm trong cơ thể - yếu tố liên quan đến nhiều bệnh mạn tính và nguy cơ tử vong sớm.
Ở chiều ngược lại, những người có khả năng thích ứng tốt trước căng thẳng thường có nguy cơ tử vong thấp hơn. Một số nghiên cứu còn ghi nhận chỉ sau khoảng 8 tuần tập yoga thường xuyên, khả năng phục hồi tâm lý ở người lớn tuổi đã được cải thiện.
Bên cạnh đó, các mối quan hệ xã hội cũng đóng vai trò quan trọng. Người trên 65 tuổi duy trì giao tiếp xã hội hằng ngày có khả năng sống thêm ít nhất 5 năm cao gấp 3 lần so với những người hầu như không tham gia các hoạt động xã hội.
Lam Chi
Nguồn: Independent
