Anime từ lâu đã nổi tiếng là loại hình giải trí không ngại khai thác những chủ đề gai góc, bạo lực hay nhạy cảm mà ít tác phẩm hoạt hình khác dám đề cập. Phần lớn các bộ anime gây tranh cãi chỉ tạo nên những cuộc tranh luận trong cộng đồng người hâm mộ, nhưng cũng có không ít cái tên đi xa hơn khi bị chính phủ nhiều quốc gia cấm phát hành, cấm lưu hành hoặc từ chối cấp phép.
Đáng chú ý, Trung Quốc từng đưa hàng chục anime vào danh sách cấm trên các nền tảng số. Dưới đây là 5 bộ anime nổi tiếng từng trở thành tâm điểm của các lệnh cấm vì nội dung quá nhạy cảm hoặc gây lo ngại về ảnh hưởng xã hội.
1. Violence Jack
Ra mắt dưới dạng OVA chuyển thể từ manga của Go Nagai, Violence Jack nhanh chóng trở thành một trong những anime tai tiếng nhất lịch sử bởi mức độ bạo lực cực đoan, những cảnh máu me cùng nhiều phân đoạn xâm hại tình dục gây sốc.
Ngay khi được phát hành tại thị trường quốc tế, bộ phim đã bị nhiều cơ quan quản lý để mắt. Tại Anh, trong giai đoạn "video nasties" nổi tiếng, nhiều tập của Violence Jack bị từ chối phân loại, đồng nghĩa với việc không được phép kinh doanh, nhập khẩu hay phát hành hợp pháp.
Đến nay, Violence Jack vẫn thường được nhắc đến như một trong những anime gây tranh cãi nhất từng được sản xuất.
2. Urotsukidōji: Legend of the Overfiend
Nếu nhắc đến những anime khiến các cơ quan kiểm duyệt đau đầu nhất, Urotsukidōji: Legend of the Overfiend chắc chắn là cái tên không thể bỏ qua.
Tác phẩm kết hợp hàng loạt yếu tố gây sốc như bạo lực, kinh dị cơ thể, nội dung người lớn và nhiều cảnh nhạy cảm, khiến bộ phim bị cắt bỏ rất nhiều phân đoạn tại Anh trước khi được phát hành với phiên bản giới hạn. Một số quốc gia khác thậm chí cấm lưu hành hoàn toàn.
Không chỉ gây tranh cãi vì nội dung, Urotsukidōji còn góp phần làm thay đổi cách nhiều quốc gia nhìn nhận hoạt hình Nhật Bản. Bộ phim khiến các nhà quản lý nhận ra rằng anime không phải lúc nào cũng dành cho trẻ em và cần có hệ thống phân loại riêng cho các tác phẩm hướng đến người trưởng thành.
3. Kodomo no Jikan
Kodomo no Jikan là một trong những anime gây chia rẽ lớn nhất trong cộng đồng người hâm mộ. Tác phẩm xoay quanh những học sinh tiểu học với nhiều tình huống mang tính gợi cảm, dù nhà sản xuất khẳng định mục đích chính là khai thác các vấn đề tâm lý và xã hội.
Chính cách thể hiện này đã khiến nhiều đơn vị phát hành từ chối đưa anime ra thị trường. Tại Australia, Hội đồng Phân loại phim từng từ chối cấp phép cho một số phiên bản của bộ truyện. Ngay cả nhiều người yêu thích anime nhưng phản đối kiểm duyệt cũng thừa nhận Kodomo no Jikan là một trong những tác phẩm khó tiếp cận nhất vì chủ đề quá nhạy cảm.
4. High School DxD
Dù nổi tiếng toàn cầu và sở hữu lượng fan đông đảo, High School DxD cũng từng vấp phải lệnh cấm chính thức tại New Zealand.
Năm 2015, Văn phòng Phân loại Phim và Văn học của nước này từ chối cấp phép cho OVA High School DxD New: Oppai, Tsutsumimasu!, cho rằng tác phẩm có nội dung tình dục hóa các nhân vật có ngoại hình vị thành niên, vi phạm quy định pháp luật địa phương. Quyết định này đồng nghĩa với việc OVA bị cấm phát hành và lưu hành tại New Zealand.
Đến năm 2023, sau khi được xem xét lại, lệnh cấm đã được dỡ bỏ và tác phẩm được phân loại ở mức R16. Tuy nhiên, đây vẫn là một trong những trường hợp hiếm hoi một anime nổi tiếng bị cơ quan quản lý chính thức cấm phát hành.
5. Death Note
Khác với những cái tên kể trên, Death Note không bị chỉ trích vì bạo lực hay nội dung người lớn, mà bởi nỗi lo về ảnh hưởng ngoài đời thực.
Sau khi manga và anime trở nên nổi tiếng, nhiều trường học tại Trung Quốc, Mỹ cùng một số quốc gia Đông Nam Á ghi nhận tình trạng học sinh làm theo mô hình "Death Note", ghi tên bạn bè hoặc giáo viên vào những cuốn sổ mô phỏng trong truyện.
Lo ngại về những hành vi bắt chước này khiến nhiều trường học cấm mang manga và các vật phẩm liên quan đến Death Note vào khuôn viên trường.
Đỉnh điểm là năm 2015, Bộ Văn hóa Trung Quốc đưa Death Note vào danh sách anime bị cấm phát hành trên toàn bộ nền tảng trực tuyến trong nước, đồng thời hạn chế việc kinh doanh các sản phẩm liên quan.
Đây là một trong số rất ít anime mà tranh cãi không xuất phát từ hình ảnh phản cảm, mà đến từ sức ảnh hưởng của ý tưởng cốt truyện đối với người xem trẻ tuổi.
Nguồn ảnh: Japan Audiovisual Network & West Cape Corporation
Bảo Lâm
