1. Bạn bị tê yếu cơ mặt, tay hoặc chân, lú lẫn, khó nói và suy giảm thị lực
Theo Lao Động, một nghiên cứu năm 2005 trên tạp chí Neurology cho biết, thiếu máu cục bộ thoáng qua là một dấu hiệu cảnh báo người bệnh có khả năng xảy ra đột quỵ trong vài ngày tới và cần được chăm sóc y tế ngay lập tức, mặc dù triệu chứng này thường kéo dài không quá 5 phút.
Các triệu chứng của thiếu máu cục bộ thoáng qua gồm: tê yếu cơ mặt hoặc cơ tay chân, xây xẩm, chóng mặt, lú lẫn, khó nói và suy giảm thị lực ở một hoặc cả hai mắt.
2. Mất thăng bằng đột ngột khi đang đi bộ
Ảnh minh họa.
Nếu bạn cảm thấy chân mình không thể đứng vững bạn nên đến gặp bác sĩ ngay lập tức.
Vấn đề về thăng bằng không chỉ có thể là dấu hiệu của đột quỵ toàn phát mà còn là hiện tượng thiếu máu cục bộ thoáng qua, có nghĩa là triệu chứng này có thể xảy ra 1 tuần trước khi xảy ra đột quỵ.
3. Bạn cảm thấy đau đầu đột ngột, tê hoặc ngứa ran
Các chuyên gia chuyên khoa tim ở London nhấn mạnh các dấu hiệu của đột quỵ thường xuất hiện đột ngột, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn sẽ không có thời gian để hành động. mọi người sẽ trải qua các triệu chứng như nhức đầu, tê hoặc ngứa ran vài ngày trước khi họ bị đột quỵ nghiêm trọng.
Một nghiên cứu năm 2010 được công bố trên Handbook of Clinical Neurology cho thấy có tới 65% những người có báo cáo đột quỵ đã từng bị đau đầu trước đó.
4. Kỹ năng nhận thức bắt đầu suy giảm.
Một nghiên cứu năm 2021 do Đại học Erasmus MC ở Hà Lan thực hiện, được công bố trên Tạp chí Phẫu thuật Thần kinh & Tâm thần học đã theo dõi 14.712 người tham gia từ năm 1990 đến năm 2016.
Trong quá trình nghiên cứu, 1.662 người tham gia bị đột quỵ lần đầu ở độ tuổi trung bình 80. Sau khi so sánh từng người bị đột quỵ với 3 người không bị đột quỵ, so sánh các xét nghiệm pháp y và thể chất cho thấy những người tham gia bắt đầu có dấu hiệu suy giảm hoạt động tinh thần của họ lên tới một thập kỷ trước khi cơn đột quỵ thực sự xảy ra.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, những người bị suy giảm nhận thức và chức năng có nguy cơ đột quỵ cao hơn.
5. Phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh trước 40 tuổi
Một nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí Stroke của Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) đã phân tích nguy cơ đột quỵ đối với phụ nữ sau mãn kinh. Kết quả cho thấy phụ nữ mãn kinh trước 40 tuổi có nguy cơ bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ cao hơn 1,5 lần so với phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh khi họ trong độ tuổi từ 50 đến 54 tuổi.
Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng đối với phụ nữ trên 50 tuổi (gần độ tuổi bắt đầu mãn kinh trung bình), nguy cơ đột quỵ giảm 2% mỗi năm nếu giai đoạn này vẫn chưa diễn ra.
Cách phòng ngừa đột quỵ trong mùa đông
Theo Sức khỏe & Đời sống, mùa đông là thời điểm nguy cơ đột quỵ gia tăng do nhiệt độ lạnh khiến mạch máu co thắt, huyết áp tăng và tuần hoàn dễ rối loạn. Để giữ hệ tuần hoàn và não bộ hoạt động ổn định, mỗi người cần chủ động duy trì thói quen sống lành mạnh, theo dõi sức khỏe thường xuyên và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.
1. Bỏ thuốc lá — biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả hàng đầu
Hút thuốc là một trong những yếu tố nguy cơ lớn nhất của đột quỵ. Các chất độc trong khói thuốc làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa động mạch và hình thành cục máu đông, khiến máu khó lưu thông lên não. Dù đã hút lâu năm, việc ngừng hút thuốc vẫn giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ.
Không chỉ bảo vệ mạch máu não, việc bỏ thuốc còn giúp giảm nguy cơ bệnh tim, tăng huyết áp và các biến chứng mạch máu khác — những yếu tố có thể cộng hưởng và làm nguy cơ đột quỵ tăng cao trong mùa lạnh.
2. Theo dõi và kiểm soát huyết áp
Ảnh minh họa.
Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ số một dẫn đến đột quỵ. Trong thời tiết lạnh, mạch máu co lại, làm huyết áp tăng đột ngột và gây áp lực lớn lên thành mạch. Điều này có thể dẫn tới tổn thương mạch, hình thành mảng xơ vữa, thậm chí vỡ mạch.
Vì vậy, mỗi người — đặc biệt là người trung niên và cao tuổi — nên đo huyết áp thường xuyên, nhất là vào buổi sáng và tối. Nếu chỉ số tăng cao hoặc dao động bất thường, cần trao đổi sớm với bác sĩ để điều chỉnh lối sống hoặc điều trị phù hợp. Kiểm soát huyết áp tốt đồng thời giúp giảm nhiều biến chứng tim mạch và bảo vệ não bộ.
3. Ăn uống lành mạnh để bảo vệ tim mạch và não bộ
Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa đột quỵ. Một thực đơn lành mạnh sẽ giúp kiểm soát cholesterol, ổn định mỡ máu và duy trì huyết áp ở mức an toàn.
Cụ thể, nên ưu tiên:
- Rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám, các loại hạt và đậu để bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất tốt cho tim mạch.
- Giảm chất béo bão hòa, trans fat và thực phẩm giàu cholesterol do chúng dễ thúc đẩy xơ vữa động mạch.
- Hạn chế muối và thực phẩm chế biến sẵn vì ăn mặn làm tăng huyết áp.
- Uống đủ nước để tránh tình trạng máu đặc — yếu tố dễ hình thành cục máu đông, đặc biệt trong mùa lạnh.
Mùa đông khiến nhiều người ăn nhiều hơn, ưu tiên đồ nhiều đạm và chất béo để giữ ấm. Vì vậy, việc kiểm soát khẩu phần và lựa chọn thực phẩm hợp lý càng quan trọng.
4. Duy trì hoạt động thể chất
Ít vận động là một trong những nguyên nhân âm thầm làm tăng nguy cơ đột quỵ. Khi cơ thể ít di chuyển, tuần hoàn máu kém, dễ tăng cân, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp. Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành tập ít nhất 150 phút/tuần ở mức độ vừa hoặc 75 phút/tuần ở mức độ mạnh.
Nếu thời tiết lạnh khiến bạn ngại ra ngoài, có thể tập tại nhà: Đi bộ tại chỗ, tập yoga, kéo giãn, aerobic nhẹ… Tập luyện đều đặn giúp cải thiện lưu thông máu, ổn định huyết áp, kiểm soát cân nặng và giảm căng thẳng — tất cả đều giúp hạn chế nguy cơ đột quỵ.
5. Kiểm soát cân nặng, mỡ máu và bệnh nền
Thừa cân, tiểu đường, rối loạn lipid máu hay bệnh tim mạch đều làm tăng nguy cơ đột quỵ. Vì vậy, ngoài duy trì chế độ ăn hợp lý và vận động thường xuyên, người có bệnh nền cần theo dõi cân nặng, đường huyết, mỡ máu và tuân thủ điều trị. Việc này đặc biệt quan trọng với người từng bị đột quỵ hoặc có nguy cơ cao.
6. Khám sức khỏe định kỳ
Đột quỵ thường liên quan đến những bệnh mạn tính âm thầm, vì vậy khám định kỳ giúp phát hiện sớm bất thường và can thiệp kịp thời. Việc theo dõi huyết áp, đường huyết, cholesterol và chức năng tim mạch giúp giảm đáng kể nguy cơ tai biến.
Ngoài các biện pháp trên, mỗi người nên hạn chế rượu bia, kiểm soát stress và ngủ đủ giấc. Stress kéo dài và thiếu ngủ đều ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp và tim mạch, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ.
