Ung thư gan xảy ra khi các tế bào bất thường phát triển trong gan và hình thành khối u. Theo Health Partners (hệ thống y tế phi lợi nhuận tại Mỹ), một trong những khó khăn của ung thư gan là giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi biểu hiện xuất hiện, chúng cũng dễ nhầm với bệnh gan mạn tính hoặc nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Chesapeake Oncology-Hematology Associates (phòng khám chuyên khoa ung thư và huyết học tại Mỹ) khuyến cáo người có các dấu hiệu dưới đây, đặc biệt nếu kéo dài hoặc không rõ nguyên nhân, nên đi khám để được đánh giá.
1. Sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài
Sụt cân dù không ăn kiêng, không tăng vận động là một dấu hiệu cần lưu ý. Khối u ở gan có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa năng lượng và dinh dưỡng của cơ thể. Một số người có thể giảm cân dù chế độ ăn và mức độ vận động gần như không thay đổi.
Bên cạnh đó, người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, yếu sức kéo dài dù đã ngủ đủ.
Health Partners cũng xếp sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi hoặc suy nhược vào nhóm triệu chứng có thể gặp ở ung thư gan.
2. Đau hoặc căng tức vùng bụng trên bên phải
Gan nằm chủ yếu ở vùng bụng trên bên phải. Khi xuất hiện khối u hoặc gan to lên, người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ, nặng hoặc tức dưới bờ sườn phải. Cơn đau đôi khi có thể lan ra lưng hoặc vùng bả vai phải.
Một số trường hợp còn xuất hiện cảm giác đầy bụng, bụng to lên hoặc sờ thấy khối cứng ở vùng bụng bên phải.
Nếu tình trạng đau, tức hoặc chướng bụng kéo dài và không giải thích được, người bệnh nên đi kiểm tra.
3. Vàng da, vàng mắt
Vàng da là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất khi chức năng gan hoặc đường mật gặp vấn đề. Tình trạng này xảy ra khi bilirubin - sắc tố màu vàng được tạo ra trong quá trình phân hủy hồng cầu - tích tụ trong cơ thể.
Ngoài da và lòng trắng mắt chuyển vàng, người bệnh có thể xuất hiện nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu và ngứa da.
Tuy nhiên, vàng da không chỉ xuất hiện ở ung thư gan mà còn có thể do viêm gan, sỏi mật, tắc mật và nhiều bệnh lý khác. Vì vậy, đây là dấu hiệu cần được thăm khám sớm thay vì tự chẩn đoán.
4. Ăn nhanh no, chán ăn hoặc buồn nôn
Một thay đổi khác cần lưu ý là cảm giác no dù mới ăn một lượng nhỏ, chán ăn kéo dài hoặc thường xuyên buồn nôn.
Theo Chesapeake Oncology-Hematology Associates, ung thư gan có thể ảnh hưởng đến cảm giác trước và sau bữa ăn. Khối u phát triển cũng có thể gây áp lực lên các cơ quan lân cận, khiến người bệnh đầy bụng, khó tiêu hoặc nhanh no.
Nếu những thay đổi này kéo dài nhiều tuần và đi kèm sụt cân, đau bụng hoặc mệt mỏi, người bệnh càng nên đi khám.
5. Nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu
Nước tiểu chuyển màu nâu sẫm hoặc giống màu trà, trong khi phân trở nên nhạt, xám hoặc màu đất sét có thể cho thấy dòng chảy của mật đang gặp vấn đề. Những thay đổi này thường có thể xuất hiện cùng vàng da.
Tuy nhiên, nước tiểu sẫm màu cũng có thể do mất nước, thuốc hoặc một số nguyên nhân khác. Điều đáng lưu ý là màu sắc bất thường lặp lại, kéo dài và không có nguyên nhân rõ ràng.
Ai cần đặc biệt cảnh giác với ung thư gan?
Không phải ai cũng có nguy cơ ung thư gan như nhau. Nguy cơ tăng ở người mắc viêm gan B hoặc C mạn tính, xơ gan, gan nhiễm mỡ, tiểu đường, thừa cân - béo phì hoặc uống nhiều rượu bia kéo dài.
Người đã có bệnh gan mạn cần tuân thủ lịch theo dõi và tầm soát được bác sĩ chỉ định, bởi chờ đến khi xuất hiện triệu chứng có thể khiến bệnh được phát hiện muộn.
Khi nghi ngờ ung thư gan, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm chức năng gan, AFP cùng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, CT hoặc MRI. Trong một số trường hợp, những kiểm tra khác có thể được thực hiện để xác định chẩn đoán.
Quan trọng nhất, 5 biểu hiện trên không đồng nghĩa với ung thư gan. Nhưng nếu chúng kéo dài, ngày càng rõ hoặc xuất hiện ở người vốn có yếu tố nguy cơ, việc đi khám sớm có thể giúp phát hiện nguyên nhân và điều trị kịp thời.
Lam Chi
Nguồn: Chesapeake Oncology-Hematology Associates, Health Partners
