Nhắc đến Hayao Miyazaki, phần lớn khán giả sẽ nghĩ ngay đến những tuyệt phẩm hoạt hình như My Neighbor Totoro, Spirited Away hay Princess Mononoke. Những tác phẩm này đã góp phần đưa Studio Ghibli trở thành biểu tượng của ngành công nghiệp anime và chinh phục hàng triệu người xem trên toàn thế giới.
Tuy nhiên, không phải bộ phim nào của "phù thủy hoạt hình" Nhật Bản cũng nhận được sự đồng thuận tuyệt đối. Chính việc không ngừng thử nghiệm về cách kể chuyện, nhịp phim, chủ đề và thông điệp đã khiến một số tác phẩm của Miyazaki trở thành đề tài tranh luận suốt nhiều năm qua.
Dưới đây là 5 bộ phim được xem là gây chia rẽ ý kiến nhất trong sự nghiệp của vị đạo diễn huyền thoại.
5. The Wind Rises
Ảnh: Studio Ghibli
The Wind Rises kể về Jiro Horikoshi – kỹ sư thiết kế mẫu tiêm kích Zero nổi tiếng của Nhật Bản trong Thế chiến II. Đây cũng là tác phẩm cuối cùng của Miyazaki trước khi ông tuyên bố nghỉ hưu lần đầu.
Điều khiến bộ phim gây tranh cãi nằm ở cách đạo diễn xây dựng nhân vật chính. Dù lên án chiến tranh, Miyazaki vẫn khắc họa niềm đam mê chế tạo máy bay của Jiro bằng những hình ảnh đầy chất thơ và lãng mạn.
Một bộ phận khán giả cho rằng bộ phim đã vô tình làm nhẹ đi trách nhiệm của người tạo ra loại vũ khí từng gây nên nhiều đau thương trong lịch sử. Ngược lại, nhiều người đánh giá đây là góc nhìn nhân văn về một người nghệ sĩ bị cuốn vào dòng chảy khắc nghiệt của thời đại, chứ không phải lời ca ngợi chiến tranh.
4. Howl's Moving Castle
Ảnh: Studio Ghibli
Howl's Moving Castle luôn nằm trong nhóm phim được yêu thích nhất của Ghibli, nhưng đồng thời cũng là một trong những tác phẩm gây nhiều tranh luận nhất.
Khác với nguyên tác của nhà văn Diana Wynne Jones, Miyazaki đã thay đổi đáng kể cốt truyện để nhấn mạnh thông điệp phản chiến. Chính điều này khiến nhiều quy tắc phép thuật, động cơ nhân vật và diễn biến quan trọng trở nên khá mơ hồ.
Người hâm mộ cho rằng sự mộng mơ ấy chính là nét quyến rũ đặc trưng của bộ phim. Trong khi đó, không ít khán giả lại cảm thấy câu chuyện thiếu sự liền mạch, nhiều nút thắt được giải quyết quá nhanh và khiến họ khó theo dõi.
3. Ponyo
Ảnh: Studio Ghibli
Ponyo được xây dựng như một câu chuyện cổ tích dành cho trẻ nhỏ, nơi mọi thứ được nhìn qua lăng kính ngây thơ của trẻ em.
Miyazaki gần như bỏ qua những lời giải thích phức tạp về thế giới phép thuật để tập trung vào cảm xúc, trí tưởng tượng và sự hồn nhiên. Đây là điểm khiến nhiều người yêu thích bộ phim vì sự trong trẻo hiếm có.
Tuy nhiên, cũng chính cách kể chuyện đơn giản này khiến một bộ phận khán giả cảm thấy Ponyo thiếu chiều sâu khi đặt cạnh những tác phẩm giàu tầng nghĩa như Spirited Away hay Princess Mononoke. Thông điệp về môi trường cũng được truyền tải khá nhẹ nhàng thay vì khai thác sâu như các phim khác của Miyazaki.
2. The Castle of Cagliostro
Ảnh: Studio Ghibli
Là bộ phim điện ảnh đầu tiên do Hayao Miyazaki đạo diễn, The Castle of Cagliostro mang phong cách rất khác so với những tác phẩm sau này.
Thay vì nhịp phim chậm rãi và giàu triết lý, tác phẩm lại thiên về các màn rượt đuổi, hành động và phiêu lưu đúng chất Lupin III. Điều này khiến nhiều người xem cảm thấy đây giống một bộ phim giải trí thuần túy hơn là một tác phẩm đậm dấu ấn Miyazaki.
Ngoài ra, Miyazaki cũng thay đổi khá nhiều tính cách của Lupin, biến nhân vật này trở nên chính trực và nghĩa hiệp hơn so với hình tượng quen thuộc trong nguyên tác, tạo nên nhiều ý kiến trái chiều từ người hâm mộ.
1. Nausicaä of the Valley of the Wind
Ảnh: Topcraft
Đứng đầu danh sách là Nausicaä of the Valley of the Wind, bộ phim được xem là nền móng cho sự ra đời của Studio Ghibli.
Tác phẩm đưa khán giả đến một thế giới hậu tận thế rộng lớn với hàng loạt chủ đề như môi trường, chiến tranh, chính trị, chủ nghĩa hòa bình và mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên.
Chính tham vọng kể một câu chuyện đồ sộ trong thời lượng của một bộ phim điện ảnh khiến nhiều nhân vật và xung đột chưa được khai thác trọn vẹn. Một số khán giả đánh giá đây là kiệt tác vượt thời đại, trong khi những người khác lại cho rằng nội dung quá dày đặc và khó tiếp cận ở lần xem đầu tiên.
Bảo Lâm
