Đậu nành
Theo Kinh tế & Đô thị, đậu nành rất giàu protein, chất xơ, omega3, tốt cho hệ tim mạch vì không làm tăng lượng cholesterol xấu LDL trong máu, cải thiện tình trạng rối loạn mỡ máu. Sử dụng 40g đậu nành hoặc các chế phẩm từ đậu nành mỗi ngày trong vòng ít nhất 1 tháng có thể giúp lượng cholesterol giảm đến khoảng 93%, hạn chế nguy cơ đột quỵ.
Song song đó, mỗi ly sữa đậu nành còn có thể cung cấp khoảng 20mg isoflavones, ức chế sự tăng trưởng của các tế bào gây ra mảng bám trên thành động mạch, từ đó ngăn ngừa chứng xơ vữa động mạch – nguyên nhân chính dẫn đến tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim.
Ngoài ra, các sản phẩm từ đậu nành như đậu phụ và natto có thể giúp bạn hấp thụ isoflavone đậu nành và cải thiện lưu thông máu.
Các loại hạt
Các loại hạt như hạt vừng, hạt hướng dương, hạt óc chó, hạt chia, là những thực phẩm quen thuộc chứa nhiều axit béo omega 3, có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Hạt vừng chứa nhiều axit oleic (loại axit béo không bão hòa đơn) giúp làm giảm cholesterol xấu và tăng cholesterol tốt trong cơ thể. Nhờ vậy, thường xuyên ăn vừng có thể ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh động mạch vành và đột quỵ.
Rong biển
Rong biển cung cấp chất xơ và các chất dinh dưỡng giúp chống lại quá trình oxy hóa, bảo vệ các tế bào khỏi tổn thương gốc tự do. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, rong biển có thể giúp giảm huyết áp và ngăn ngừa đột quỵ
Cá
Các loại cá, đặc biệt là cá thu và cá hồi có chứa hàm lượng omega 3 cao. Omega 3 có tác dụng hỗ trợ sức khỏe não và tim tối ưu. Cá cũng chứa chất chống oxy hóa làm giảm tác hại tổn thương tế bào do gốc tự do gây ra.
Có 15 nghiên cứu thực hiện trên 400.000 người ăn cá được đăng tải trên tạp chí Stroke. Theo đó, những người thường xuyên ăn cá được theo dõi trong 30 năm, có nguy cơ đột quỵ thấp hơn 12% so với người ăn ít. Vì vậy, bạn nên ăn cá ít nhất 2 lần/1 tuần.
Đậu tương lên men
Thay vì ăn hạt đậu tươi, người Nhật có xu hướng lên men đậu tương, chế biến thành các món truyền thống như miso, tempeh và natto. Trong đó, natto (đậu tương lên men nguyên hạt) đứng đầu bảng mỹ thực phòng đột quỵ, nhờ lịch sử lâu đời 1.200 năm qua và nghiên cứu so sánh với 173 loại thực phẩm khác của nhà vi sinh học nổi tiếng Sumi Hiroyuki.
Natto không chứa cholesterol, sợi tơ nhớt bao quanh hạt natto giàu enzym nattokinase, có khả năng góp phần phân hủy cục máu đông. Ở Nhật, những người huyết áp cao, xơ vữa mạch máu, tiểu đường, tiền sử tai biến nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim... thường ăn natto mỗi ngày. Doanh nhân làm việc áp lực cao, người xây xẩm chóng mặt, tê yếu tay chân... cũng rất chuộng món ăn này để phòng ngừa đột quỵ.
Mỗi năm, Nhật Bản tiêu thụ khoảng 50.000 tấn natto. Họ ăn natto nhiều nhất vào bữa sáng cùng với cơm, trứng gà, nước tương. JNKA - Hiệp hội Nattokinase nước này cũng khuyến cáo nên ăn 50g natto mỗi ngày hoặc bổ sung 2.000FU nattokinase từ sản phẩm dự phòng đột quỵ.
Cách ngừa đột quỵ mùa đông
Theo Sức khỏe & Đời sống, mùa đông là thời điểm nguy cơ đột quỵ gia tăng do nhiệt độ lạnh khiến mạch máu co thắt, huyết áp tăng và tuần hoàn dễ rối loạn. Để giữ hệ tuần hoàn và não bộ hoạt động ổn định, mỗi người cần chủ động duy trì thói quen sống lành mạnh, theo dõi sức khỏe thường xuyên và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.
1. Bỏ thuốc lá — biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả hàng đầu
Hút thuốc là một trong những yếu tố nguy cơ lớn nhất của đột quỵ. Các chất độc trong khói thuốc làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa động mạch và hình thành cục máu đông, khiến máu khó lưu thông lên não. Dù đã hút lâu năm, việc ngừng hút thuốc vẫn giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ.
Không chỉ bảo vệ mạch máu não, việc bỏ thuốc còn giúp giảm nguy cơ bệnh tim, tăng huyết áp và các biến chứng mạch máu khác — những yếu tố có thể cộng hưởng và làm nguy cơ đột quỵ tăng cao trong mùa lạnh.
2. Theo dõi và kiểm soát huyết áp
Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ số một dẫn đến đột quỵ. Trong thời tiết lạnh, mạch máu co lại, làm huyết áp tăng đột ngột và gây áp lực lớn lên thành mạch. Điều này có thể dẫn tới tổn thương mạch, hình thành mảng xơ vữa, thậm chí vỡ mạch.
Vì vậy, mỗi người — đặc biệt là người trung niên và cao tuổi — nên đo huyết áp thường xuyên, nhất là vào buổi sáng và tối. Nếu chỉ số tăng cao hoặc dao động bất thường, cần trao đổi sớm với bác sĩ để điều chỉnh lối sống hoặc điều trị phù hợp. Kiểm soát huyết áp tốt đồng thời giúp giảm nhiều biến chứng tim mạch và bảo vệ não bộ.
3. Ăn uống lành mạnh để bảo vệ tim mạch và não bộ
Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa đột quỵ. Một thực đơn lành mạnh sẽ giúp kiểm soát cholesterol, ổn định mỡ máu và duy trì huyết áp ở mức an toàn.
Cụ thể, nên ưu tiên:
Rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám, các loại hạt và đậu để bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất tốt cho tim mạch.
Giảm chất béo bão hòa, trans fat và thực phẩm giàu cholesterol do chúng dễ thúc đẩy xơ vữa động mạch.
Hạn chế muối và thực phẩm chế biến sẵn vì ăn mặn làm tăng huyết áp.
Uống đủ nước để tránh tình trạng máu đặc — yếu tố dễ hình thành cục máu đông, đặc biệt trong mùa lạnh.
Mùa đông khiến nhiều người ăn nhiều hơn, ưu tiên đồ nhiều đạm và chất béo để giữ ấm. Vì vậy, việc kiểm soát khẩu phần và lựa chọn thực phẩm hợp lý càng quan trọng.
4. Duy trì hoạt động thể chất
Ít vận động là một trong những nguyên nhân âm thầm làm tăng nguy cơ đột quỵ. Khi cơ thể ít di chuyển, tuần hoàn máu kém, dễ tăng cân, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp. Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành tập ít nhất 150 phút/tuần ở mức độ vừa hoặc 75 phút/tuần ở mức độ mạnh.
Nếu thời tiết lạnh khiến bạn ngại ra ngoài, có thể tập tại nhà: Đi bộ tại chỗ, tập yoga, kéo giãn, aerobic nhẹ… Tập luyện đều đặn giúp cải thiện lưu thông máu, ổn định huyết áp, kiểm soát cân nặng và giảm căng thẳng — tất cả đều giúp hạn chế nguy cơ đột quỵ.
5. Kiểm soát cân nặng, mỡ máu và bệnh nền
Thừa cân, tiểu đường, rối loạn lipid máu hay bệnh tim mạch đều làm tăng nguy cơ đột quỵ. Vì vậy, ngoài duy trì chế độ ăn hợp lý và vận động thường xuyên, người có bệnh nền cần theo dõi cân nặng, đường huyết, mỡ máu và tuân thủ điều trị. Việc này đặc biệt quan trọng với người từng bị đột quỵ hoặc có nguy cơ cao.
6. Khám sức khỏe định kỳ
Đột quỵ thường liên quan đến những bệnh mạn tính âm thầm, vì vậy khám định kỳ giúp phát hiện sớm bất thường và can thiệp kịp thời. Việc theo dõi huyết áp, đường huyết, cholesterol và chức năng tim mạch giúp giảm đáng kể nguy cơ tai biến.
Ngoài các biện pháp trên, mỗi người nên hạn chế rượu bia, kiểm soát stress và ngủ đủ giấc. Stress kéo dài và thiếu ngủ đều ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp và tim mạch, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ.
