Tuổi 35 thường không được xem là một cột mốc đặc biệt như tuổi 30 hay 40. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây lại là thời điểm cơ thể bắt đầu bộc lộ những ảnh hưởng tích lũy của nhiều năm thức khuya, ít vận động, ăn uống chưa hợp lý và căng thẳng kéo dài.
Nhiều bệnh lý chuyển hóa và tim mạch không xuất hiện đột ngột mà âm thầm tiến triển trong nhiều năm trước khi gây triệu chứng. Vì vậy, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ từ tuổi 35 có thể giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và tạo cơ hội can thiệp trước khi bệnh thực sự hình thành.
Theo TS Shelly Mahajan, Giám đốc Phòng xét nghiệm Mahajan Imaging & Labs (Ấn Độ), đây là 5 xét nghiệm đáng cân nhắc khi bước sang tuổi 35.
1. Xét nghiệm HbA1c để phát hiện sớm tiền đái tháo đường
Nếu xét nghiệm đường huyết lúc đói chỉ phản ánh tình trạng tại một thời điểm, thì HbA1c cho biết mức đường huyết trung bình trong khoảng ba tháng gần nhất. Xét nghiệm này có thể phát hiện tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường ngay cả khi người bệnh chưa có triệu chứng.
Theo TS Mahajan: “Trước tiên, hãy làm xét nghiệm HbA1c để phát hiện tình trạng tiền đái tháo đường tiềm ẩn bằng cách đánh giá mức đường huyết trung bình trong ba tháng”.
Việc phát hiện sớm giúp người bệnh có thêm thời gian điều chỉnh chế độ ăn, tăng vận động, cải thiện giấc ngủ và kiểm soát cân nặng trước khi bệnh tiến triển.
2. Xét nghiệm mỡ máu và đo huyết áp
Rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp được xem là hai yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch nhưng thường diễn tiến âm thầm.
Một xét nghiệm mỡ máu cơ bản sẽ đánh giá cholesterol toàn phần, LDL (cholesterol "xấu"), HDL (cholesterol "tốt") và triglyceride. Khi kết hợp với việc đo huyết áp định kỳ, các chỉ số này giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ mắc bệnh tim mạch từ sớm.
3. Kiểm tra chức năng gan và thận
Gan và thận là hai cơ quan hoạt động liên tục để lọc chất thải, chuyển hóa chất dinh dưỡng và duy trì cân bằng của cơ thể. Theo chuyên gia, cả hai cơ quan này đều có thể bị tổn thương trong thời gian dài mà không gây biểu hiện rõ ràng.
TS Mahajan lưu ý, xét nghiệm chức năng gan ngày càng trở nên quan trọng do tình trạng gan nhiễm mỡ không do rượu đang gia tăng ở người trẻ có lối sống ít vận động.
Bên cạnh đó, xét nghiệm chức năng thận kết hợp theo dõi huyết áp cũng giúp phát hiện sớm những tổn thương trước khi chúng tiến triển nghiêm trọng.
4. Xét nghiệm chức năng tuyến giáp
Mệt mỏi, tăng cân, giảm tập trung hay thay đổi tâm trạng thường dễ bị quy cho áp lực công việc hoặc cuộc sống bận rộn. Tuy nhiên, theo chuyên gia, những biểu hiện này đôi khi lại liên quan đến rối loạn chức năng tuyến giáp.
Tuyến giáp đóng vai trò điều hòa quá trình chuyển hóa, nhiệt độ cơ thể, nhịp tim và nhiều hoạt động sinh lý khác. Vì vậy, xét nghiệm chức năng tuyến giáp có thể giúp làm rõ nguyên nhân của những triệu chứng tưởng như rất phổ biến này.
5. Kiểm tra vitamin D3 và vitamin B12
Việc làm việc trong nhà, ít tiếp xúc ánh nắng, chế độ ăn thiếu cân đối hoặc một số hình thức ăn kiêng có thể khiến nhiều người thiếu vitamin D3 và vitamin B12. Các dấu hiệu thường khá mơ hồ như mệt mỏi kéo dài, thiếu năng lượng, yếu cơ, giảm tập trung hoặc thay đổi tâm trạng.
Theo TS Mahajan: “Xét nghiệm vitamin giúp phát hiện các tình trạng thiếu hụt, chẳng hạn vitamin D3 và B12, vốn có thể âm thầm làm giảm năng lượng của bạn”.
Việc xác định và bổ sung đúng khi thiếu hụt có thể giúp cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.
Hãy đánh giá nguy cơ của chính mình
Theo TS Mahajan, không có một danh sách xét nghiệm nào phù hợp với tất cả mọi người. Tiền sử gia đình, cân nặng, lối sống, tình trạng hút thuốc hay các bệnh nền đều có thể ảnh hưởng đến việc mỗi người cần tầm soát những gì và tần suất ra sao.
Vì vậy, ngoài các xét nghiệm cơ bản, người dân nên trao đổi với bác sĩ để xây dựng kế hoạch kiểm tra sức khỏe phù hợp với nguy cơ của bản thân thay vì áp dụng một "công thức chung".
TS Shelly Mahajan nhấn mạnh: “Cuối cùng, việc tầm soát sức khỏe không nên cứng nhắc hay áp dụng một khuôn mẫu cho tất cả mọi người. Tiền sử gia đình, thói quen sinh hoạt và cân nặng của bạn cần được tính đến khi xây dựng danh mục xét nghiệm. Mục tiêu không chỉ là phát hiện bệnh, mà còn nhận diện nguy cơ đủ sớm để có thể ngăn ngừa bệnh xảy ra”.
Lam Chi
Nguồn: Times of India
