Một bệnh nhân nam khoảng 50 tuổi được đưa vào khoa cấp cứu trong tình trạng vẫn có thể đi lại nhưng nói hơi ngọng. Ông liên tục cho rằng cảm giác tê ở tay phải chỉ là do thoái hóa hoặc chèn ép cột sống cổ và nghĩ rằng châm cứu có thể giải quyết vấn đề.
Tuy nhiên, khi được kiểm tra kỹ hơn, bác sĩ phát hiện đầu lưỡi của bệnh nhân lệch nhẹ sang một bên. Người vợ cũng cho biết chồng mình bị nhìn mờ trong vài ngày gần đây nhưng cả gia đình đều nghĩ đó là dấu hiệu lão thị.
Kết quả chụp CT cho thấy bệnh nhân đã bị nhồi máu não tại vùng hạch nền bên trái.
Theo các bác sĩ, điều đáng lo không nằm ở triệu chứng tê tay chân mà là việc bệnh nhân đã bỏ qua hàng loạt dấu hiệu cảnh báo xuất hiện từ trước đó.
Những triệu chứng dễ bị nhầm là “chuyện nhỏ”
Các chuyên gia thần kinh cho biết nhiều người chỉ biết đến các dấu hiệu đột quỵ điển hình như méo miệng, yếu liệt tay chân hoặc nói khó. Trên thực tế, não bộ thường phát ra những tín hiệu cảnh báo sớm hơn, kín đáo hơn và dễ bị bỏ qua hơn rất nhiều.
Đặc điểm chung của các dấu hiệu này là xuất hiện trong thời gian ngắn, có thể tự biến mất sau vài phút rồi tái diễn nhiều lần.
1. Nhìn mờ thoáng qua
Một trong những dấu hiệu sớm nhất là hiện tượng nhìn mờ ở một hoặc cả hai mắt. Người bệnh thường mô tả cảm giác như có một lớp sương phủ trước mắt hoặc một phần tầm nhìn bị che khuất. Triệu chứng thường chỉ kéo dài từ vài phút đến khoảng 10 phút rồi tự hết.
Do động mạch võng mạc là một trong những nhánh đầu tiên xuất phát từ động mạch cảnh trong, những bất thường về thị giác đôi khi là tín hiệu sớm cho thấy hệ mạch máu não đang gặp vấn đề.
2. Đột nhiên không tìm được từ để nói
Đây không phải nói lắp hay phát âm không rõ mà là tình trạng người bệnh muốn nói một từ quen thuộc nhưng đột nhiên không thể nhớ ra.
Ví dụ, muốn nói “chìa khóa” nhưng phải mất vài giây mới tìm được từ phù hợp hoặc phải diễn đạt bằng cách khác.
Các bác sĩ cho biết đây có thể là biểu hiện của tình trạng thiếu máu thoáng qua tại những vùng não phụ trách ngôn ngữ.
3. Chóng mặt kèm mất thăng bằng
Chóng mặt không phải lúc nào cũng là dấu hiệu nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu cơn chóng mặt xuất hiện đột ngột, đi kèm cảm giác loạng choạng, mất thăng bằng hoặc hai chân yếu bất thường thì cần đặc biệt cảnh giác.
Đây có thể là biểu hiện của tình trạng thiếu máu ở hệ tuần hoàn phía sau - khu vực nuôi dưỡng tiểu não và thân não.
Theo các chuyên gia, tổn thương tại khu vực này thường để lại hậu quả nặng nề hơn nhiều so với nhiều dạng đột quỵ khác.
4. Tê một bên mặt hoặc co giật khóe miệng
Không ít người cho rằng tê mặt là do trúng gió hoặc nằm ngủ sai tư thế.
Tuy nhiên, nếu cảm giác tê chỉ xuất hiện ở một bên mặt, quanh vùng má hoặc khóe miệng, đồng thời kèm theo tình trạng vụng về ở tay chân cùng bên như hay đánh rơi đồ vật, cần đi kiểm tra sớm.
Các bác sĩ lưu ý triệu chứng này dễ bị nhầm với viêm dây thần kinh mặt.
5. Cơn đau đầu dữ dội chưa từng gặp
Một cơn đau đầu xuất hiện đột ngột, dữ dội và khác hẳn những cơn đau đầu từng trải qua trước đó là tín hiệu không nên bỏ qua.Nguy cơ càng tăng nếu cơn đau đi kèm buồn nôn, lú lẫn hoặc cảm giác bất thường về ý thức.
Đây có thể là dấu hiệu liên quan đến tổn thương mạch máu não hoặc sự hình thành cục máu đông.
6. Yếu một bên cơ thể rồi tự hồi phục
Đây là triệu chứng dễ khiến người bệnh chủ quan nhất. Nhiều người thức dậy vào buổi sáng và nhận thấy tay hoặc chân đột nhiên yếu hơn bình thường. Sau vài phút hoặc vài chục phút, triệu chứng tự biến mất nên họ cho rằng mình ngủ đè lên tay chân hoặc bị mỏi cơ.
Trong y khoa, đây có thể là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) - tình trạng được ví như “đột quỵ cảnh báo”.
Các nghiên cứu cho thấy khoảng 1/3 bệnh nhân từng trải qua TIA sẽ bị đột quỵ thực sự trong vòng 90 ngày sau đó, nhiều trường hợp xảy ra ngay trong 48 giờ đầu.
Đừng chờ đến khi xuất hiện liệt nửa người
Theo các chuyên gia, điểm nguy hiểm nhất của 6 dấu hiệu trên là chúng thường xuất hiện trong thời gian rất ngắn rồi tự biến mất, khiến người bệnh tưởng rằng cơ thể vẫn hoàn toàn bình thường.
Nếu bất kỳ triệu chứng nào tái diễn hoặc kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ đột quỵ.
Các yếu tố như tăng huyết áp, mỡ máu cao và đái tháo đường vẫn là những nguyên nhân hàng đầu làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và tổn thương mạch máu não.
Bác sĩ khuyến cáo không nên tự ý dùng thuốc, châm cứu hoặc áp dụng các biện pháp dân gian khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ. Việc phát hiện sớm và can thiệp trong “thời gian vàng” có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tử vong hoặc tàn tật lâu dài do đột quỵ.
Lan Hương (Theo Toutiao)
