Mùa hè là thời điểm nhiều người thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, khô miệng, khó ngủ hoặc dễ cáu gắt hơn bình thường. Theo bác sĩ Zheng Ying thuộc Bệnh viện Y học Cổ truyền Thành phố Hàng Châu (Chiết Giang, Trung Quốc), thời tiết nóng bức có thể khiến cơ thể xuất hiện tình trạng "hỏa khí" tăng cao, từ đó ảnh hưởng đến tâm trạng và sức khỏe tổng thể.
Chính vì vậy, việc bổ sung những thực phẩm có vị đắng được xem là một lựa chọn đáng cân nhắc trong những tháng hè. Theo quan niệm y học cổ truyền, vị đắng có tác dụng thanh nhiệt, giảm cảm giác nóng trong. Trong khi đó, dinh dưỡng hiện đại cho thấy các hợp chất tạo vị đắng như ancaloit hay terpenit có thể kích thích tiết dịch vị, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện cảm giác thèm ăn và góp phần duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh.
Dưới đây là 6 thực phẩm vị đắng vừa quen thuộc vừa mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe mà bác sĩ Zheng khuyên bạn không nên bỏ qua nhưng ngày hè nóng bức:
Mướp đắng
Mướp đắng từ lâu đã được xem là thực phẩm giải nhiệt quen thuộc trong những ngày nắng nóng. Loại quả này chứa nhiều vitamin C, axit amin và các hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học cao.
Điểm nổi bật của mướp đắng là khả năng hỗ trợ chuyển hóa đường trong cơ thể. Một số nghiên cứu cho thấy các hoạt chất trong mướp đắng có thể góp phần cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Ngoài ra, lượng chất chống oxy hóa dồi dào còn giúp giảm tổn thương tế bào do gốc tự do gây ra.
Không chỉ vậy, vị đắng đặc trưng của mướp đắng còn kích thích vị giác, giúp nhiều người ăn ngon miệng hơn trong thời tiết oi bức.
Ngải cứu
Ngải cứu là loại rau có vị đắng nhẹ nhưng lại rất giàu các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên. Loại rau này chứa flavonoid, tinh dầu cùng nhiều hoạt chất thực vật có lợi.
Trong y học cổ truyền, ngải cứu thường được sử dụng để hỗ trợ tiêu hóa và giúp cơ thể dễ chịu hơn sau những bữa ăn. Một số nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận các hoạt chất trong ngải cứu có đặc tính chống viêm và bảo vệ tế bào khỏi tác động của stress oxy hóa.
Với những người thường xuyên cảm thấy đầy bụng hoặc ăn uống kém ngon miệng vào mùa hè, ngải cứu có thể là lựa chọn giúp làm phong phú thực đơn hàng ngày.
Cải bẹ xanh
Dù không đắng gắt như mướp đắng hay tâm sen, cải bẹ xanh vẫn mang vị đắng nhẹ đặc trưng. Đây là loại rau chứa nhiều vitamin C, vitamin K, folate và chất xơ.
Đáng chú ý, cải bẹ xanh giàu glucosinolate, hợp chất thực vật được nghiên cứu rộng rãi nhờ khả năng hỗ trợ cơ chế giải độc tự nhiên của cơ thể. Khi được tiêu hóa, glucosinolate tạo ra các chất có hoạt tính sinh học giúp bảo vệ tế bào trước những tác nhân gây hại.
Hàm lượng chất xơ cao trong cải bẹ xanh cũng giúp cải thiện nhu động ruột, giảm nguy cơ táo bón, một vấn đề khá phổ biến khi cơ thể bị mất nước trong mùa hè.
Hạt sen, tâm sen
Tâm sen là phần mầm màu xanh nằm giữa hạt sen và cũng là nơi tập trung vị đắng đặc trưng. Theo bác sĩ Zheng Ying, đây là một trong những thực phẩm thích hợp để bổ dưỡng tâm thần trong mùa hè nhưng lại có vị đắng nhẹ khiến nhiều người
Các nghiên cứu cho thấy tâm sen chứa nhiều hoạt chất sinh học có thể hỗ trợ thư giãn thần kinh, giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và giảm cảm giác bồn chồn. Trong khi đó, hạt sen cung cấp protein thực vật, carbohydrate lành mạnh cùng nhiều khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Dùng hạt sen nấu ăn hoặc tâm sen làm trà không chỉ giúp bồi bổ cơ thể mà còn hỗ trợ ổn định tinh thần trong những ngày thời tiết nóng nực kéo dài.
Bồ công anh
Bồ công anh được nhiều người biết đến như một loại thảo dược nhưng đồng thời cũng là thực phẩm giàu dinh dưỡng. Loại cây này chứa beta carotene, polyphenol và nhiều chất chống oxy hóa.
Một số nghiên cứu cho thấy bồ công anh có thể hỗ trợ chức năng gan, góp phần giảm phản ứng viêm và bảo vệ sức khỏe tim mạch. Hàm lượng chất chống oxy hóa trong bồ công anh còn giúp hạn chế tổn thương tế bào do các gốc tự do gây ra.
Đối với những người thường xuyên ăn nhiều dầu mỡ hoặc ít rau xanh, bồ công anh có thể là thực phẩm hỗ trợ cân bằng chế độ ăn hiệu quả hơn.
Socola đen nguyên chất
Socola đen nguyên chất là thực phẩm có vị đắng khá đặc trưng nhưng lại được giới chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao. Thành phần nổi bật nhất của socola đen là flavonoid, nhóm chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Nhiều nghiên cứu cho thấy flavonoid trong cacao có thể hỗ trợ cải thiện chức năng mạch máu, tăng lưu lượng tuần hoàn và góp phần ổn định huyết áp. Bên cạnh đó, socola đen còn có khả năng kích thích cơ thể sản sinh các chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác vui vẻ và thư giãn.
Tuy nhiên, nên ưu tiên các sản phẩm chứa từ 70% cacao trở lên để hạn chế lượng đường nạp vào cơ thể.
Dù mang lại nhiều lợi ích, thực phẩm vị đắng không nên sử dụng quá mức hay tập trung ăn nhiều một loại thực phẩm đơn lẻ. Việc kết hợp đa dạng rau củ, trái cây và thực phẩm lành mạnh vẫn là nền tảng quan trọng để duy trì sức khỏe trong suốt mùa hè.
Nguồn và ảnh: QQ, Family Doctor
Tăng Lộc
