Chất cấm tuyệt đối trong thực phẩm
Liên quan tới vụ việc 800 tấn mì tươi trộn hàn the được tuồn ra thị trường ở TP.HCM, PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng (Viện Dinh dưỡng Việt Nam) cho biết hàn the là chất mà Bộ Y tế đã cấm tuyệt đối sử dụng trong thực phẩm. Đây không phải phụ gia được phép và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe.
Hàn the (borax) là một hợp chất của bo, từng bị lạm dụng trong các sản phẩm như giò chả, bún, bánh phở, mì tươi để tạo độ dai giòn và kéo dài thời gian bảo quản.
“Dù đã bị cấm, hàn the vẫn bị sử dụng trái phép trong thực phẩm vì giá rẻ, dễ mua và khó phát hiện bằng cảm quan thông thường. Chất này không mùi, không vị, người tiêu dùng rất khó nhận biết”, PGS Hưng nói.
Tác hại nghiêm trọng nếu ăn phải hàn the
Theo PGS Nguyễn Duy Thịnh, Chuyên gia công nghệ thực phẩm, trước kia hàn the được sử dụng trong nhiều loại thực phẩm. Tuy nhiên, do có những tác hại cho sức khỏe nên đã bị cấm sử dụng. Hàn the có thể gây ngộ độc cấp và mạn tính. Khi tích lũy lâu dài trong cơ thể, chất này có thể gây tổn thương gan, thận, hệ tiêu hóa và hệ thần kinh, làm rối loạn chuyển hóa, giảm khả năng sinh sản, thậm chí ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em.
Do những độc tính đó mà hàn the không nằm trong danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng trong sản xuất kinh doanh, chế biến thực phẩm theo Thông tư số 24/2019/TT-BYT và Thông tư số 17/2023/TT-BYT
Ở liều cao, hàn the có thể gây buồn nôn, nôn ói, tiêu chảy, xuất huyết tiêu hóa, co giật, hôn mê, trường hợp nặng có thể dẫn tới sốc và tử vong. Trẻ em và phụ nữ mang thai là những đối tượng đặc biệt nhạy cảm.
Do độc tính nguy hiểm, hàn the không nằm trong danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng theo quy định của Bộ Y tế. Các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân nên lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, tránh các sản phẩm có dấu hiệu dai, giòn bất thường, để lâu không hỏng.
Các chuyên gia cho hay, tình hình sử dụng, lạm dụng hàn the trong thực phẩm tại Việt Nam đã xuất hiện từ rất sớm và trong nhiều năm nay vẫn là vấn đề cấp bách. Việc quản lý và cấm sử dụng hàn the trong chế biến thực phẩm gặp không ít khó khăn. Hàn the vẫn được bày bán công khai tại các chợ, mua bán dễ dàng, giá thành rất rẻ.
Chính vì vậy, việc quản lý, giám sát thực trạng sử dụng hàn the trong thực phẩm đang là vấn đề nan giải, khó giải quyết dứt điểm trong thời gian ngắn. Do đó, để có đủ căn cứ pháp lý giúp các cơ quan quản lý vi phạm và đánh giá mức độ nguy hại của sản phẩm, việc kiểm nghiệm hàn the trong thực phẩm là điều hết sức cần thiết.
Mới đây, vụ việc hơn 800 tấn mì tươi trộn hàn the bị tuồn ra thị trường ở TP.HCM là hồi chuông cảnh báo về tình trạng lạm dụng hóa chất cấm trong thực phẩm, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn của cơ quan quản lý, cũng như sự cảnh giác từ phía người tiêu dùng.
Công an TP.HCM vừa khởi tố, bắt tạm giam Vương Lưỡng Toàn (45 tuổi) – chủ hộ kinh doanh Châu Phát, cùng hai người liên quan để điều tra hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, sau khi phát hiện cơ sở này sản xuất mì tươi có trộn hàn the và nhiều hóa chất cấm.
Trước đó, ngày 16/12/2025, lực lượng chức năng bất ngờ kiểm tra hộ kinh doanh Châu Phát tại phường Phú Thạnh (quận Tân Phú cũ), bắt quả tang nhóm người đang trộn hàn the, soda và dung dịch silicate vào bột mì để làm mì tươi.
Theo công an, đây đều là những hóa chất bị cấm sử dụng trong sản xuất, chế biến thực phẩm, song vẫn bị lạm dụng nhằm tạo độ mềm, dai, giòn và màu sắc bắt mắt cho sợi mì.
Tại cơ quan điều tra, Vương Lưỡng Toàn khai nhận đã sử dụng hàn the và hóa chất để sản xuất mì tươi trong khoảng 10 năm. Riêng 3 năm gần đây, cơ sở này đã đưa ra thị trường hơn 800 tấn mì tươi có chứa chất cấm, tiêu thụ tại nhiều chợ và cơ sở ăn uống.
Hiện Công an TP.HCM đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của các cá nhân liên quan để xử lý theo quy định pháp luật.
Ngọc Minh
