AI giải bài toán quá tải ở cấp xã
Sau sáp nhập 6 xã cũ, xã Hoằng Hóa (Thanh Hóa) có khoảng 43.000 dân nhưng chỉ 62 cán bộ, công chức. Theo ông Hoàng Hữu Chinh, Phó Chánh Văn phòng UBND xã, mỗi ngày địa phương tiếp nhận khoảng 100 văn bản, phát hành khoảng 40 văn bản, chưa kể các thủ tục hành chính cần giải quyết.
Với số lượng công việc lớn, việc theo dõi, nhập liệu thủ công vừa tốn thời gian vừa tiềm ẩn nguy cơ sai sót. Cán bộ xã từng thử các công cụ AI miễn phí để tổng hợp thông tin, soạn báo cáo, nhưng vướng giới hạn dung lượng và khả năng xử lý dữ liệu.
Xuất phát từ nhu cầu thực tế, UBND xã đã phối hợp với VNPT xây dựng phần mềm riêng, tích hợp AI cho quản lý, điều hành và theo dõi nhiệm vụ. Theo ông Lê Bỉnh Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Hoằng Hóa, giải pháp đã qua nhiều lần thử nghiệm, điều chỉnh theo phản hồi người dùng và dự kiến triển khai chính thức trong tháng 11.
Không chỉ dừng ở việc đọc và tóm tắt văn bản, hệ thống AI còn có khả năng phân tách nhiệm vụ, xác định đầu mối phụ trách, sắp xếp ưu tiên và theo dõi tiến độ thực hiện. Lãnh đạo nhờ đó biết việc nào đang xử lý, cá nhân chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành còn bao lâu.
Anh Hoàng Mạnh Cường, chuyên viên Phòng Văn hóa cho biết, trước đây anh thường xuyên phải theo dõi khoảng 600 văn bản, thậm chí phải dành cả chiều thứ Sáu để rà soát công việc. Qua quá trình thử phần mềm, anh nhận thấy các đầu việc được phân loại, ưu tiên rõ hơn, giảm thời gian kiểm tra thủ công.
Dù vậy, theo ông Lê Bình Nam, kết quả AI vẫn cần được con người kiểm tra, xác nhận. Điều địa phương cần không phải một công cụ thay cán bộ quyết định, mà là xây dựng một trợ lý đủ tin cậy, hỗ trợ giảm thao tác lặp lại và nâng cao hiệu quả xử lý công việc hằng ngày.
Làm sạch 1,2 triệu thửa đất trong 3 tháng
Nếu tại xã Hoằng Hóa, công nghệ đã giúp giảm áp lực của từng cán bộ, thì ở quy mô toàn tỉnh, Thanh Hóa phải giải quyết một bài toán dữ liệu lớn hơn nhiều: Chuẩn hoá thông tin đất đai.
Theo ông Hàn Việt Anh, Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai Thanh Hóa, riêng địa bàn xã Triệu Sơn, nơi ông từng công tác, có khoảng 237.000 thửa đất cần làm sạch. Sau ba tháng đầu, địa bàn này mới xử lý khoảng 5.000 thửa; toàn tỉnh đạt hơn 30.000 thửa.
Trước nguy cơ không đảm bảo tiến độ, tỉnh yêu cầu các cơ quan chuyên môn phối hợp với VNPT Thanh Hóa tìm giải pháp, đặt mục tiêu nâng số thửa đất được làm sạch lên 600.000 trong ba tháng tiếp theo, gấp khoảng 20 lần mức đã đạt được trước đó.
Tiếp nhận yêu cầu này, VNPT Thanh Hóa đã phối hợp xây dựng phần mềm theo dõi tiến độ, lọc dữ liệu trùng lặp, phát hiện lỗi, hỗ trợ ký hồ sơ và đánh giá chất lượng theo từng địa bàn. Dữ liệu được thu thập, đối khớp, chuẩn hóa và cập nhật qua nhiều khâu, thay vì chỉ nhập và rà soát thủ công.
Kết quả, Thanh Hóa làm sạch được 1,2 triệu thửa đất, gấp đôi chỉ tiêu tỉnh giao. “Nếu làm thủ công, nhập từng thửa đất thì sẽ không thể đạt được kết quả này”, ông Việt Anh nhận định.
Cùng với đó, tỉnh cũng đã tích hợp khoảng 670.000 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID, đồng thời tái cấu trúc 22 thủ tục hành chính theo hướng toàn trình. Nguồn dữ liệu được chuẩn hóa tạo thêm điều kiện để người dân tra cứu, xác thực thông tin và thực hiện thủ tục thuận tiện hơn.
Từ giải quyết nhiệm vụ đến phát triển sản phẩm công nghệ cho thị trường
Hai câu chuyện tại Thanh Hóa cho thấy giá trị của công nghệ không nằm ở tính năng hay mức độ hiện đại mà trước hết phải được kiểm chứng bằng khả năng giải quyết những công việc cụ thể.
Tuy nhiên, một giải pháp hoạt động hiệu quả tại một địa phương muốn được nhân rộng còn phải đáp ứng nhiều yêu cầu về kết nối dữ liệu, tính ổn định và khả năng thích ứng với các quy trình nghiệp vụ khác nhau.
Đây cũng là phép thử đối với năng lực nghiên cứu, phát triển, tích hợp và vận hành công nghệ của doanh nghiệp Việt.
Với VNPT, hướng đi được xác định là chuyển từ khai thác hạ tầng viễn thông sang trực tiếp nghiên cứu, phát triển và tích hợp công nghệ, nền tảng số. Bên cạnh Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Tập đoàn còn tham gia triển khai các hệ thống trong lĩnh vực đất đai, cán bộ, công chức, viên chức, an sinh xã hội; đồng thời phát triển nền tảng số phục vụ giáo dục, y tế và nông nghiệp.
Ở quy mô quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai do VNPT tham gia triển khai đã kết nối 33/34 tỉnh, thành phố, với hơn 38 triệu thửa đất; trên 25,6 triệu thửa đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”.
Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức mà VNPT tham gia triển khai cũng đã đồng bộ và đối soát hơn 2,2 triệu hồ sơ, đạt tỷ lệ trên 99%. Những con số này cho thấy yêu cầu đặt ra khi công nghệ phải vận hành trên nhiều địa bàn, hệ thống và quy trình.
Từ thực tiễn đó, VNPT xác định cần dịch chuyển rõ hơn từ thực hiện nhiệm vụ sang hình thành sản phẩm, rồi đưa sản phẩm ra thị trường. Thước đo không dừng ở việc hoàn thành dự án hay phát triển tính năng mà là khả năng đáp ứng nhu cầu thực, được khách hàng lựa chọn và triển khai ở quy mô lớn. Thị trường trở thành phép thử đối với chất lượng sản phẩm và năng lực triển khai.
Cách tiếp cận này phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào thực tiễn phát triển. Từ công việc của cán bộ xã đến những hệ thống dữ liệu phục vụ hàng triệu hồ sơ, thửa đất, giá trị công nghệ được xác lập bằng hiệu quả đối với người dùng và khả năng duy trì hiệu quả khi nhân rộng. Chính từ những kết quả được kiểm chứng trong nước, sản phẩm công nghệ Việt Nam mới có thêm cơ sở để tiếp cận những thị trường mới.
Thanh Tùng