Anh Chung (42 tuổi, trú tại Hà Nội) là một người có mỡ máu cao. Gần đây, khi thấy nhiều người quay lại ăn mỡ lợn thay cho dầu thực vật, anh cũng muốn áp dụng. Tuy nhiên, anh không biết ăn lượng bao nhiêu là an toàn.
Trả lời thắc mắc của anh Chung, TS Lê Thị Hương Giang, Bệnh viện 19-8, cho biết không có một lượng mỡ lợn “an toàn” chung cho tất cả người rối loạn mỡ máu. Chế độ ăn cần được cá thể hóa dựa trên chỉ số cholesterol, triglycerid và tình trạng sức khỏe của từng người.
Vì vậy, người đang có rối loạn mỡ máu không nên tự ý tăng lượng mỡ lợn trong khẩu phần chỉ vì nghe theo những thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
Một chế độ ăn phù hợp với người khỏe mạnh, lao động thể lực nhiều có thể không phù hợp với người mắc bệnh chuyển hóa. Đặc biệt, người bị rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc thừa cân, béo phì càng cần thận trọng khi thay đổi lượng chất béo trong chế độ ăn.
Không nên nhìn vấn đề theo hướng “mỡ lợn tốt” hoặc “dầu thực vật xấu”
TS Giang lưu ý, không nên nhìn vấn đề theo hướng “mỡ lợn tốt” hoặc “dầu thực vật xấu”. Quan trọng là tổng lượng chất béo đưa vào cơ thể, loại chất béo được sử dụng và cách chế biến.
Dầu thực vật có thể là lựa chọn tốt cho tim mạch khi được sử dụng đúng cách, với lượng vừa đủ. Tuy nhiên, dầu không nên bị đun ở nhiệt độ quá cao hoặc sử dụng đi sử dụng lại nhiều lần. Đây là điểm nhiều người thường bỏ qua. Một loại dầu ăn có chất lượng nhưng bị đun nóng quá mức, tái sử dụng nhiều lần cũng không còn là lựa chọn an toàn.
Điều quan trọng nhất là không nên áp dụng máy móc một công thức ăn uống cho tất cả mọi người. Với người có rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, thừa cân hoặc béo phì, chế độ ăn nên được cá thể hóa dựa trên kết quả xét nghiệm và tình trạng sức khỏe.
Chẳng hạn, hai người cùng được chẩn đoán rối loạn mỡ máu nhưng mức cholesterol, triglycerid, đường huyết, cân nặng và các bệnh đi kèm có thể hoàn toàn khác nhau. Vì vậy, lượng chất béo phù hợp cũng không nhất thiết giống nhau, TS Giang chia sẻ.
Việc tự áp dụng một “công thức” chung là một sai lầm có thể khiến người bệnh ăn nhiều chất béo hơn nhu cầu thực tế.
Trong bối cảnh khẩu phần hiện nay đã có nhiều món chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, trong khi nhiều người lại ít vận động, việc tăng thêm mỡ động vật càng cần được cân nhắc.
Một chế độ ăn tốt không nằm ở việc tuyệt đối hóa mỡ lợn hay dầu thực vật mà cần hướng tới sự cân bằng, điều độ và phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Theo TS Giang, những người bị mỡ máu cao không nên chạy theo các trào lưu dinh dưỡng. Mỡ lợn không phải thực phẩm “xấu” trong mọi trường hợp, cũng như dầu thực vật không phải cứ sử dụng càng nhiều càng tốt.
Với người có bệnh lý nền, cách an toàn hơn là đánh giá tình trạng sức khỏe, xét nghiệm và nhu cầu dinh dưỡng cụ thể, từ đó xây dựng khẩu phần phù hợp với sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Trong dinh dưỡng, càng cực đoan càng dễ dẫn đến sai lầm. Điều quan trọng không phải lựa chọn một loại chất béo theo trào lưu, mà là ăn với lượng phù hợp, chế biến đúng cách và phù hợp với cơ thể mình.
Ngọc Minh
