Dự trữ vàng của Nga ở mức thấp nhất trong 4 năm
Tính đến thời điểm hiện tại của năm 2026, Nga đã bán một lượng lớn dự trữ vàng khi Điện Kremlin tìm cách huy động tiền mặt để bù đắp khoản thâm hụt ngân sách lớn.
Ngân hàng Trung ương Nga gần đây thông báo rằng dự trữ vàng của họ ở mức 2.282 tấn vào đầu tháng 7. Con số này cho thấy mức giảm khoảng 43,5 tấn kể từ đầu năm 2026.
Điều này có nghĩa là dự trữ vàng của Nga hiện đang ở mức thấp nhất kể từ trước khi cuộc xung đột toàn diện tại Ukraine bùng phát vào tháng 2/2022.
Giá vàng đã đạt mức kỷ lục vào đầu năm nay, với mức giá trung bình khoảng 4.800 USD mỗi ounce trong 4 tháng đầu năm, trước khi giảm xuống mức hiện tại là khoảng 4.000 USD mỗi ounce. Đợt "bán tháo" của Moscow có khả năng đã mang lại hơn 5 tỷ USD.
"Việc bán vàng cho thấy Nga đang cạn kiệt các loại tài sản có tính thanh khoản cao khác", Elina Ribakova, chuyên gia kinh tế tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, chia sẻ với DW.
"Đang có áp lực lên ngân sách cũng như áp lực lên các nguồn tài chính để bù đắp khoản thâm hụt này".
Ngân sách của Nga đã chịu áp lực nghiêm trọng trong những năm gần đây do chi tiêu quốc phòng tăng vọt để chi cho cuộc chiến tại Ukraine.
Trước đó trong năm nay, tờ Financial Times đưa tin rằng Bộ Tài chính Nga đã gửi thư cảnh báo nội các về việc chi tiêu vượt mức sẽ lên tới ít nhất 28 tỷ USD trong năm 2026, đồng thời dự kiến sẽ tiếp tục vượt mức trong các năm 2027 và 2028. Chi tiêu quốc phòng đã tăng hơn 4 lần kể từ năm 2021, đạt tổng cộng khoảng 16 nghìn tỷ rúp vào năm 2025 (tương đương 204 tỷ USD).
Nga gặp khủng hoảng?
Chris Weafer, một chuyên gia phân tích tài chính làm việc tại Moscow cho công ty tư vấn Macro-Advisory, nhận định rằng mặc dù đợt bán tháo vàng của Nga có quy mô đáng kể, nhưng đây không phải là hành động bán tháo do hoảng loạn.
"Đây là một tình huống đặc biệt, nhưng lại là một xu hướng tương đối bình thường", ông chia sẻ với đài DW. "Điều này không cho thấy Nga đang khánh kiệt, cạn kiệt ngân sách hay không còn tài sản nào khác đến mức phải bán cả 'tài sản gia đình' để trang trải".
Ông cho biết lượng vàng mà Nga đã bán ra chủ yếu do Bộ Tài chính nước này thực hiện thông qua Quỹ Phúc lợi Quốc gia (NWF), chứ không phải do Ngân hàng Trung ương Nga.
Việc bán vàng của quỹ nhằm mục đích bổ sung cho nhóm tài sản được gọi là tài sản có tính thanh khoản cao. Ông Weafer ước tính tổng giá trị của quỹ vào khoảng 150 tỷ USD, trong đó có khoảng 50 tỷ USD được coi là tài sản "có tính thanh khoản".
Ông cho biết một yếu tố quan trọng khác cần xem xét là với tư cách là một trong những quốc gia sản xuất vàng lớn nhất thế giới, Nga có thể nhanh chóng bổ sung lại lượng vàng đã bán bằng cách mua từ các nhà sản xuất trong nước. Nga hiện nắm giữ trữ lượng vàng lớn thứ 5 thế giới, ngang ngửa với Trung Quốc, Pháp và Ý, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với hai quốc gia dẫn đầu là Đức và Mỹ.
Bà Ribakova đồng ý rằng điều này mang lại cho Nga một lớp đệm an toàn đáng kể.
"Nga có lợi thế", bà nói. "Họ tự sản xuất vàng. Vì vậy, khi lo ngại về các lệnh trừng phạt, họ đã dành một phần ngân sách để mua vàng từ các nhà sản xuất trong nước".
Việc Nga trở thành một trong những bên bán vàng lớn nhất đã làm dấy lên thêm nhiều câu hỏi về thâm hụt ngân sách của nước này cũng như những tác động của nó đối với sự ổn định kinh tế nói chung.
Tuy nhiên, nguồn thu từ dầu khí được cải thiện - nhờ giá dầu tăng cao do cuộc chiến tại Iran - đã giúp Moscow bù đắp những khó khăn về ngân sách tính đến thời điểm hiện tại của năm 2026.
Bà Ribakova cho rằng mọi vấn đề đều xoay quanh giá cả và nguồn thu mà Nga có được từ dầu khí; bà coi đây là "giới hạn thực sự" đối với khả năng tài chính của Moscow trong việc duy trì cuộc chiến đã kéo dài 4,5 năm tại Ukraine.
"Ngay cả khi mức thâm hụt ngân sách vẫn tiếp diễn như hiện tại, Nga vẫn có thể xoay xở được nguồn tài chính và thực sự sẽ không rơi vào khủng hoảng tài chính hay rơi vào thế yếu về địa chính trị trong vòng 12 - 24 tháng tới", ông Weafer cho biết.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra những thiệt hại rõ ràng về dài hạn đối với nền kinh tế và những rắc rối có thể nảy sinh trong tương lai.
"Tình hình này đang tạo ra sự mất cân đối nghiêm trọng trong nền kinh tế và vẽ ra một viễn cảnh tiêu cực dài hạn", ông nói.
Hà Lan (Theo DW)
