Trong đời sống hàng ngày, không ít vụ việc hình sự, dân sự ở nước ngoài thu hút sự quan tâm của dư luận bởi tính chất phức tạp hoặc mức xử lý nghiêm khắc. Tuy nhiên, mỗi quốc gia có một hệ thống pháp luật và cách áp dụng khác nhau. Tuyến đề tài “Án nước ngoài, luật ta” được xây dựng nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn pháp luật các nước quy định ra sao, đồng thời đối chiếu với quy định của Việt Nam để làm rõ: nếu sự việc tương tự xảy ra trong nước thì sẽ được xử lý thế nào? Thông qua cách tiếp cận so sánh, dễ hiểu và bám sát thực tiễn, chuyên mục góp phần nâng cao nhận thức pháp lý, giúp người dân hiểu đúng và ứng xử đúng trong các quan hệ pháp luật thường ngày.
Án nước ngoài
Theo CBS, ngày 13/2, cảnh sát Italy thông báo bắt giữ người đàn ông 44 tuổi (không nêu tên) là công dân Slovakia bị chính quyền Italy truy nã vì một loạt vụ trộm cắp xảy ra vào năm 2010.
Dù nằm trong danh sách truy nã, người đàn ông đã quay trở lại nước này để cổ vũ đội tuyển khúc côn cầu Slovakia tại Thế vận hội Mùa đông đang diễn ra tại Milan.
Lực lượng cảnh sát quân sự Italy đã truy tìm và bắt giữ người đàn ông này vào tối 11/2 dựa trên lệnh bắt do các công tố viên Italy ban hành cách đây 16 năm.
Anh ta bị phát hiện khi đến nhận phòng tại một khu cắm trại ở ngoại ô Milan, nhờ vào hệ thống cảnh báo tự động từ quầy lễ tân của nhà nghỉ.
Theo nhà chức trách, người đàn ông này đã bị đưa đến nhà tù San Vittore ở trung tâm Milan để thi hành bản án tù 11 tháng và 7 ngày.
Kẻ đào tẩu 16 năm "sa lưới" khi đi cổ vũ tại Olympic. (Ảnh minh họa)
Luật ta
Việc một công dân Slovakia bị bắt sau 16 năm trốn truy nã tại Italy cho thấy hiệu lực lâu dài của lệnh truy nã và cơ chế kiểm soát cư trú, lưu trú chặt chẽ của cơ quan chức năng nước sở tại. Vấn đề đặt ra là: nếu vụ việc tương tự xảy ra tại Việt Nam, pháp luật nước ta sẽ xử lý ra sao?
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, khi bị can, bị cáo hoặc người đã bị kết án mà bỏ trốn, cơ quan có thẩm quyền có thể ra quyết định truy nã. Quyết định này có giá trị thi hành cho đến khi người bị truy nã bị bắt giữ hoặc ra đầu thú.
Đối với trường hợp người đã có bản án có hiệu lực pháp luật nhưng chưa chấp hành án mà bỏ trốn, cơ quan thi hành án hình sự sẽ đề nghị truy nã để tổ chức bắt giữ, đưa đi chấp hành án theo quy định của Luật Thi hành án hình sự 2019.
Đối tượng sẽ bị xử lý về tội Trộm cắp tài sản. Theo đó, tại Điều 173 Bộ luật Hình sự (BLHS) 2015, (sửa đổi 2017), mức hình phạt đối với tội trộm cắp tài sản phụ thuộc vào giá trị tài sản chiếm đoạt và các tình tiết tăng nặng khác.
Theo đó, giá trị tài sản từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng: Đây là khung hình phạt cơ bản, được áp dụng cho hành vi trộm cắp tài sản có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên, bao gồm cả tài sản trên 10 triệu đồng. Người phạm tội sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Giá trị tài sản từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng: Hành vi phạm tội này sẽ bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm.
Giá trị tài sản từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng: Mức hình phạt là phạt tù từ 7 năm đến 15 năm.
Giá trị tài sản từ 500 triệu đồng trở lên: Mức hình phạt là phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.
Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Ngoài ra, mức hình phạt còn có thể bị ảnh hưởng bởi các tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Tình tiết tăng nặng phổ biến bao gồm "có tổ chức", "tính chất chuyên nghiệp" hoặc "tái phạm nguy hiểm".
Như vậy, dù ở Italy hay Việt Nam, nguyên tắc chung vẫn là: bản án đã có hiệu lực pháp luật phải được tôn trọng và thi hành. Việc trốn tránh không làm chấm dứt trách nhiệm pháp lý, mà chỉ kéo dài thời điểm phải đối diện với bản án đó.
