Apple vừa công bố thay đổi lớn trong cách thu phí ứng dụng tại Liên minh châu Âu, sau quá trình làm việc trực tiếp với Ủy ban châu Âu. Thay đổi lớn nhất: xóa bỏ Core Technology Fee (CTF), khoản phí gây tranh cãi suốt hai năm rưỡi qua, thay bằng Core Technology Commission (CTC), một khoản hoa hồng cố định 5% chỉ tính trên giao dịch thực tế phát sinh trong ứng dụng. Điều khoản mới có hiệu lực từ 1/10, nhà phát triển có thể ký ngay từ 19/8.
Core Technology Fee được Apple giới thiệu từ tháng 1/2024 như một phần trong gói tuân thủ Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) của châu Âu. Cơ chế: Apple thu 0,50 Euro cho mỗi lượt cài đặt hoặc cập nhật hàng năm, áp dụng sau khi ứng dụng vượt mốc 1 triệu lượt cài đặt tại EU trong 12 tháng. Vấn đề lớn nhất nằm ở chỗ khoản phí này áp dụng bất kể ứng dụng có tạo ra doanh thu hay không, khiến một ứng dụng miễn phí vẫn phải trả tiền chỉ vì được tải nhiều.
Tim Sweeney, CEO Epic Games, từng gọi điều khoản gốc này là "rác rưởi". Daniel Ek, CEO Spotify, gọi đó là hành vi "tống tiền". Cả hai công ty đều là những cái tên đi đầu trong làn sóng phản đối chính sách App Store nhiều năm qua.
Tim Sweeney, CEO Epic Games - Ảnh: The Verge
Core Technology Commission thay thế bằng một khoản hoa hồng đơn giản: 5% trên giao dịch số phát sinh trong ứng dụng phân phối ngoài App Store, tức qua chợ ứng dụng thay thế hoặc trực tiếp trên web. Điểm khác biệt then chốt so với trước: Apple chỉ thu tiền khi có giao dịch thực tế, không thu dựa trên lượt cài đặt như cơ chế cũ. Cùng đợt, Apple cũng xóa bỏ hai khoản phí khác là Initial Acquisition Fee và Store Services Fee.
Ngoài chợ ứng dụng thay thế, Apple cũng điều chỉnh các mức phí App Store truyền thống. Với ứng dụng bán qua App Store dùng hệ thống thanh toán của Apple, mức phí tiêu chuẩn giảm từ 30% xuống 26%, còn 15% cho các chương trình đủ điều kiện như Small Business Program hay Mini Apps Partner Program. Ứng dụng dùng thanh toán bên thứ ba trong App Store chịu mức 20%, giảm còn 10% nếu đủ điều kiện ưu đãi. Ứng dụng dẫn link ra ngoài để thanh toán trên web chịu mức 15%, hoặc 10% ở mức ưu đãi.
Toàn bộ thay đổi này chỉ áp dụng cho ứng dụng phân phối trong phạm vi EU. Mức phí tiêu chuẩn toàn cầu, 15% cho nhà phát triển nhỏ và 30% cho nhà phát triển lớn, vẫn giữ nguyên ở các thị trường khác, bao gồm Việt Nam.
Ủy ban châu Âu tuyên bố "hoan nghênh" các thay đổi lần này và sẽ tiếp tục theo dõi quá trình triển khai thực tế. Về phía nhà phát triển, phản ứng chưa hoàn toàn tích cực. Epic Games vẫn giữ quan điểm chỉ trích, cho rằng dù mức phí đã giảm đáng kể so với cơ chế tính theo lượt cài đặt cũ, Apple vẫn đang thu phí ngay cả khi nhà phát triển chọn dùng chợ ứng dụng cạnh tranh thay vì App Store, điều mà công ty này cho là chưa thực sự đáp ứng tinh thần mở cửa cạnh tranh mà DMA hướng tới.
Thay đổi lần này diễn ra không lâu sau khi chính Apple thừa nhận trong hồ sơ tài chính rằng áp lực pháp lý đang ảnh hưởng tới mảng dịch vụ trị giá hơn 100 tỷ USD của công ty, với chi tiêu App Store tại Mỹ giảm 6% so với cùng kỳ trong quý 2 vừa qua.
Thế Duyệt
