Liên đoàn Bóng đá Malaysia (FAM) trở thành tâm điểm chú ý khi xuất hiện trong danh sách đề cử giải thưởng Liên đoàn thành viên xuất sắc nhất châu Á năm 2026 do Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) tổ chức. Đáng chú ý, động thái này diễn ra trong bối cảnh bóng đá Malaysia vừa trải qua vụ bê bối liên quan đến việc sử dụng hồ sơ không hợp lệ để đăng ký cầu thủ nhập tịch.
Theo danh sách được AFC công bố ngày 16/10, FAM góp mặt ở hạng Vàng (Gold) của giải thưởng AFC Member Association of the Year. Hai đối thủ cạnh tranh với đại diện Malaysia là Liên đoàn Bóng đá Hong Kong và Liên đoàn Bóng đá Ấn Độ.
Việc được đề cử chưa đồng nghĩa với chiến thắng, nhưng sự xuất hiện của FAM đã làm dấy lên nhiều tranh luận. Nguyên nhân nằm ở những sai phạm liên quan đến hồ sơ của 7 cầu thủ nước ngoài từng khoác áo đội tuyển Malaysia, vụ việc khiến liên đoàn này phải chịu các hình phạt từ cơ quan quản lý bóng đá quốc tế.
Nhà báo Molina đặt câu hỏi về quyết định của AFC
Nhà báo điều tra thể thao người Pháp Romain Molina là một trong những người phản ứng mạnh mẽ trước thông tin FAM được đề cử. Ông cho rằng quyết định của AFC khó thuyết phục khi liên đoàn Malaysia vừa bị xác định có sai phạm nghiêm trọng liên quan đến hồ sơ quốc tịch của các cầu thủ.
Trên tài khoản cá nhân, Molina viết: “AFC này thật nực cười: làm thế nào mà Liên đoàn Bóng đá Malaysia có thể nằm trong danh sách đề cử Liên đoàn của năm sau khi bị xác định có hành vi làm giả quốc tịch của bảy cầu thủ vào năm 2025? Dường như tham nhũng và những hành vi sai trái đang ngày càng được khuyến khích”.
Phản ứng của Molina tập trung vào sự tương phản giữa những án phạt mà FAM phải nhận trong vụ bê bối nhập tịch và việc liên đoàn này tiếp tục có tên trong danh sách ứng viên cho một giải thưởng cấp châu lục. Theo ông, trường hợp của Malaysia đặt ra câu hỏi về cơ sở lựa chọn các liên đoàn được đề cử.
Tuy nhiên, AFC chưa công bố lời giải thích riêng về trường hợp FAM cũng như các tiêu chí cụ thể dẫn đến việc liên đoàn này góp mặt ở hạng Vàng. Do đó, chưa có đủ thông tin để kết luận liệu những sai phạm trước đó có được xem xét như một phần trong quá trình đánh giá ứng viên hay không.
Sự việc nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người hâm mộ bóng đá khu vực. Không chỉ quyết định đề cử FAM, cách AFC đánh giá thành tích và trách nhiệm của các liên đoàn thành viên cũng trở thành chủ đề được bàn luận.
Bê bối 7 cầu thủ nhập tịch khiến Malaysia chịu nhiều án phạt
Vụ việc được Molina đề cập bắt nguồn từ quá trình đăng ký 7 cầu thủ sinh ra ở nước ngoài nhưng được triệu tập vào đội tuyển Malaysia. Nhóm cầu thủ này gồm Gabriel Felipe Arrocha, Facundo Tomas Garces, Rodrigo Julian Holgado, Imanol Javier Machuca, Joao Vitor Brandao Figueiredo, Jon Irazabal Iraurgui và Hector Alejandro Hevel Serrano.
Theo kết quả điều tra của FIFA được công bố năm 2025, hồ sơ sử dụng để xác minh điều kiện thi đấu của những cầu thủ này có dấu hiệu làm giả. Các tài liệu được dùng nhằm chứng minh mối liên hệ huyết thống với Malaysia, nhưng không phù hợp với kết quả xác minh của cơ quan quản lý bóng đá thế giới.
Vụ việc khiến FAM phải đối mặt với án phạt tài chính 350.000 franc Thụy Sĩ. Bảy cầu thủ liên quan cũng bị đình chỉ thi đấu trong thời hạn 12 tháng theo quyết định ban đầu của FIFA.
FAM sau đó kháng cáo lên Tòa Trọng tài Thể thao (CAS), song không thể đảo ngược toàn bộ phán quyết. Ngày 5/3/2026, CAS giữ nguyên khoản tiền phạt đối với liên đoàn Malaysia, đồng thời điều chỉnh phạm vi áp dụng án cấm thi đấu của các cầu thủ. Theo đó, lệnh cấm được giới hạn ở những trận đấu chính thức, thay vì áp dụng với mọi hoạt động bóng đá.
Hệ quả của vụ việc còn ảnh hưởng trực tiếp đến đội tuyển Malaysia. Trong tháng 3/2026, AFC quyết định xử Malaysia thua 0-3 ở hai trận đấu thuộc vòng loại Asian Cup 2027 gặp Nepal và Việt Nam do sử dụng cầu thủ không đủ điều kiện thi đấu. Những kết quả này khiến Malaysia mất lợi thế trong cuộc đua tại bảng F và không còn cơ hội giành vé dự vòng chung kết.
Chính những diễn biến trên khiến việc FAM được đề cử giải thưởng của AFC trở thành vấn đề gây tranh cãi. Dù vậy, cần phân biệt rõ việc được đưa vào danh sách ứng viên với việc chính thức nhận giải. Tính đến thời điểm công bố đề cử, AFC chưa xác định FAM là đơn vị chiến thắng.
Lễ trao giải AFC Awards 2026 dự kiến diễn ra ngày 19/11 tại Bangkok, Thái Lan. Đây là sự kiện thường niên nhằm ghi nhận những cá nhân và tổ chức có đóng góp cho bóng đá châu Á.
Bên cạnh Malaysia, bóng đá Việt Nam cũng có đại diện trong danh sách đề cử. Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) góp mặt ở hạng Kim cương (Diamond) của giải thưởng Liên đoàn thành viên xuất sắc nhất châu Á, cùng các liên đoàn Trung Quốc và Thái Lan.
Ở hạng cao nhất là Bạch kim (Platinum), ba ứng viên gồm Nhật Bản, Jordan và Saudi Arabia. Kết quả cuối cùng sẽ được công bố tại lễ trao giải vào tháng 11.
Trong khi đó, trường hợp của FAM tiếp tục đặt ra những câu hỏi về cách AFC lựa chọn ứng viên giữa lúc liên đoàn này vẫn chịu sức ép từ vụ bê bối nhập tịch. Những tranh luận hiện nay chủ yếu xoay quanh tính phù hợp của đề cử, còn cơ sở cụ thể khiến FAM được lựa chọn vẫn cần được làm rõ từ phía AFC.
Đoàn Dự
